Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the category “Bertsoak”

“Ametsak eta desirak” Iruneron. Mikel Garmendia Lekuonaren bertsoak.

Ametsak eta desirak

Doinua: Aresoarren bandera
Egilea: Mikel Garmendia Lekuona

1)
Amesten hasi ninteke;
Alamedan lau bankete,
Pirinioetan eskurtsio bat
-Udan baliteke-,
Thailandian astebete,
pare bat milioi billete…
sarritan esna egonda ere
amestu liteke.

2)
Maiz zeruaren erdira
gabiltz ametsei begira
gure desio guztiak piztuz
alditik aldira.
Desira horien argira
hausnartzea komeni da
baina ametsak noizbait egia
bihurtzen al dira?

3)
Nola esan ta zer pentsa
zer bihurtu da ametsa?
Gure buruan zerbait badabil
nahiko aldrebesa.
Guztia denean beltza
aurretik doa ezetza
ametsen bide lagun txarrena
delako estresa.

4)
Goizean goaz lanera
auto ilarak topera
gero berriro lanera goaz
lanetik etxera.
Beti errutina bera,
baina zertan ari gera
ohartzerako urteak ere
badoaz aurrera.

5)
Nahiz eta ez den erraza,
Mesedez, sofatik altxa,
kalera irten, gogo bizian
zuk marraztuz traza.
Bizkortu zaizu arnasa
Dena doa zure kasa
Baina jarrera hau izateko
nor dugu kapaza?

6)
Zer ote da guztiz grabe?
minbizi bat parez-pare,
edo etxetik kaleratzea
banketxeen alde.
Dena dugu ta halare
kopeta-beltza bazpare,
edozergatik kaxatzen garen
gizartean gaude.

7)
Beraz non dago problema?
Thailandia zen aurrena
gero dirua, ospea edo
besteak duena.
Izan behar da ahalmena
baloratzeko garena
eta momentu bakoitza dela
garrantzitsuena.

Iturria: https://irunero.eus/ametsak-eta-desirak/

“Etorri berriak” Iruneron. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak.

Etorri berriak

Doinua: Ilun ikarak
Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

1
Munduan inork ez du hautatzen
sorlekuaren patua
batzuk zorte on beste batzuk txar
zoriak hala hautua
gerra zitalak irauli zigun
infernua sorlekua
Nola liteke bilakatzea
sorlekua infernua?

2
Jaio nintzela negar batean
toki lohi eta itsusi
dena txikitu hondakin gorri
dena hondatu, erauzi
harriak, hautsa, hondamendia
besterik ezin ikusi
izugarria, hildako asko
eta gosea nagusi

3
Gerra piztu zen gure etxean
haiek ziren une latzak
lehertu zen dena, suntsitu dena
mendiak eta harkaitzak
izuak itsu alde eginda
salbatu nahian bizitzak
Bestela ez du uzten sekula
jaiolekua zuhaitzak

4
Oinez ikasi, ezin jolastu
lanean hasi segidan
mehazulotan sartzen gintuzten
milaka ume iladan
zuloan sartzen oihuka eta
garrasika despedidan
Hamaika urte nituen, ama
besoetan hil zitzaidan

5
Amarik gabe, babesik gabe
bizi grina ia galdu
maite gaituen inor ezean
ez dakigu nor garen gu
indar izpi bat barru-barrutik
bihotz-minak atera du
alde egin nuen baina tamalez
hartu ninduten soldadu

6
Ni bezalako milaka ume
hil ala bizi tenore
izugarriak egin nituen
gaitzak daraman adore
hainbeste odol eta oinaze
hilko baninduten hobe
gehiago ezin berriro ihes
egin nintzen desertore

7
Zentzu gabeko gerra latzetan
kausa gabeko gudari
dena galdu dut ez daukat ezer
ez daukat inor gidari
ihes betean helduko diot
bizitzaren borrokari
noraezean iparraldera
basamortuan errari

8
Itsasertzera iritsi ginen
agur Afrika betiko
esan digute beste aldean
dugula denetariko
Europa hartan gerra ez dela
ez nauela inork hilko
hemen hilzori jarraitu baino
hobe itsasoan ito

9
Lehengusu txiki Parisen daukat
joan behar dut haraino
txanela lepo beteta dago
zenbat min zenbat engaino
lurrera aldeko haizea dugu
gau ilun itsaso laino
Andaluzian sartu ta handik
Frantziako mugaraino

10
Autobusean iritsi gara
orain gaude aterpean
arropa, jana, Lakaxitako
giro onean, bakean
euskaraz gozo mintzatzen dira
haiek elkarren artean
eta jakin dut zer esan nahi den
ongietorri entzutean

Iturria: https://irunero.eus/etorri-berriak/

“Irungo Euskaraldia”, Adrian Arruti Bernadeten bertsoak.

Irungo Euskaraldia

Doinua: Lo hadi ainguria
Egilea: Adrian Arruti Bernadet

1
Bertsoak idazteko
naizenez nagia
gai ohikoena beti
da eguraldia,
baina egin dudanez
agendan guardia
aprobetxatuko dut
euskara aldia.

2
Ia filtrorik gabe
esanda honela,
badakit oso gogor
ariko naizela.
Euskaraldiarena
jakin, dena dela,
bihotza falta duen
ekimena dela.

3
Ekimenak badauka
nahikoa bertute
baina bere arima
eraldatu dute.
Euskaldungo guztia,
esan nahiko nuke,
bere baitan biltzeko
izan behar luke.

4
Belarriprestek hartzen
ez badute hitza,
haiek euskaralditik
aparte dabiltza.
Nola hartu hizketa
ohituraren giltza
bertan militanteak
soilik bagabiltza?

5
Gure artean dago
hainbat ego puzte
denak dira bikainak
ta denak ilustre,
baina udaletxean
honetaz, nik uste,
bilerak gazteleraz
egiten dituzte.

6
Eta teknikariek
a ze bizimodu!
ez dute errespetatzen
ez forma, ez modu.
Euskalgintzan gaudenon
ur denak pozoindu.
Udaletxearentzat
horrek balio du.

7
Bolondresa den horrek
barka diezadala,
goraipatzekoa da
haren eginahala.
Egin behar genuke
denok hark bezala
zangotrabatzearena
ez baita normala.

8
Egoera hau ez da
berria, halare,
ezingo dugu segi
beti dohakabe.
Lan egin behar dugu
atsedenik gabe
batu gaitezen gure
munduaren alde.

9
Beraz hasi zaitezke
eta parte hartu
zure egunerokoan
euskara uztartu.
Hitz egiteko gune
gozoak topatu
abenduak hiruan
ez dadin bukatu.

Iturria: irunabar.eus

“Hegazti Migratzaileak” Iruneron. Egoitz Zelaia Perezen bertsoak.

Hegazti Migratzaileak

Doinua: Abadiño San Blasetan
Egilea: Egoitz Zelaia Perez

1. Dortoka baten antzera (bis)
etxea bizkar gainera
abiatu zinen ezin
begiratuaz atzera.
Begiratuaz atzera
dortoka baten antzera.

2. Daukazun guztiarekin (bis)
bide bortitz bati ekin.
Harrapariak ezin du
zure alde aurka egin.
Zure aurka alde egin
daukazun guztiarekin.

3. Izanen zinen etxean (bis)
nola hontza gau beltzean
gure bonbek zuen lurra
odolez hustu ezean.
Odolez hustu ezean
izanen zinen etxean.

4. Intxaur-oskola batean (bis)
lapurtxorien artean
biluzik utzi zintugun
itsasoaren atean.
Itsasoaren atean
intxaur-oskola batean.

5. Bota zintuen lurrera (bis)
nola hormak primadera.
Aterpe baten eskean
erdu zinen egarbera.
Erdu zinen egarbera
bota zintuen lurrera.

6. Azeria datza lotan (bis)
zurekin amestekotan.
Deskantsatu izan duzu
sarri satorren zulotan.
Sarri satorren zulotan
azeria datza lotan.

7. Suge pozoitsua mintzo (bis)
denean men egin zintzo.
Askatasuna, polizi
zuri artean, zuri so.
Zubi artean zuri so
suge pozoitsua mintzo.

8. Beste aldera begira (bis)
zakurra zaunka ari da.
Ikusezinak direnez
desagertuko ahal dira!
Desagertuko al dira
beste aldera begira?

9. Hegazti migratzailea (bis)
ihesbide egilea.
Bake bila dabilena
zergatik da gaizkilea?
Zergatik da gaizkilea
hegazti migratzailea?

10. Agintari alaena (bis)
barrez dabilen hiena!
Haiek badira arazo
ez al zara zu problema?
Ez al zara zu problema
agintari alaena?

11. Iristeko ilargira (bis)
begirada bat aski da.
Eskubideak lortzeko
zenbat urrats behar dira?
Zenbat urrats behar dira
iristeko ilargira?

12. Sentitu zure etxean. (bis)
Nola sorgina leizean
itsaso ertzean edo
gure malkoen ertzean.
Gure malkoen ertzean
sentitu zure etxean.

Iturria: https://irunero.eus/hegazti-migratzaileak-2/

“Bertso berriak, 2018-2019 ikasturte berriari jarriak” Iruneron. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak

Aitor Errazkin Irunabarreko kideak idatzitako bertso sorta argitaratu du Irunero aldizkariak bere 334. zenbakian. Irunero hamabostekaria bada ere, hilabetero argitaratu zituen joan den ikasturtean eskualdeko hainbat bertsolarik idatzitako bertso sortak, eta berdin egiten jarraituko du hasi berri den honetan ere, Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunearen eta Irunero, Irungo euskarazko hamabostekariaren arteko elkarlan hitzarmena dela eta. Eta bigarren elkarlan ikasturte honi hasiera emateko, arestian aipatu Errazkinen sorta: “bertso berriak, 2018-2019 ikasturte berriari jarriak”.

 
BERTSO BERRIAK, 2018-2019 IKASTURTE BERRIARI JARRIAK
 
 
1) Bi mila hemezortzi
eta hemeretzi
ailegatuko zela
bihar edo etzi
jakin bagenekien;
beraz, gogor eutsi!
Ikasturte berri bat,
erronkak ez gutxi.
Heldu eta alferrik
joaten ez utzi.
 
2) Irunen elkarte eta
talde asko gara
elkarlan, dinamika,
ilusio bailara.
Denei desio diet,
(tamalez hartara
hiri honetan nahiko
ohituak baikara)
trabarik ez bidean,
besterik ez bada.
 
3) Soldatapeko ofizio
denek, jai eta aste,
egunerokoari
loturik gaituzte;
dirusari truk egin
nahi gaituzte “aske”.
Aldiz, afizioek
sarritan, nik uste,
herritarrak bizirik
mantentzen dituzte.
 
4) Hargatik, kultur, kirol
zein gizarte talde,
herriarentzat ari
bagara, ni alde!
Berdin du nork egiten
duen gure galde;
sarritan, lan-baldintza
txiroenen jabe,
hurkoa aberasten
ohiturik baikaude.
 
5) Herritik piztu behar
denean herria
lanean jarraitzea
da kurtso berria.
Eginbeharrei hartzen
bazaie neurria
eta iraila gertatzen
ez bada urria
udazkenez loratzen
da udaberria.
 
6) Dagoeneko martxan
ere Irunabar,
egitasmo berri zein
egitasmo zahar:
bertso-eskolak, hainbat
saio eta abar…
Gurera hurbildu nahi
baduzu, bi ohar:
ez biharko utzi eta
etor zaitez azkar.

Iturria: https://irunero.eus/bertso-berriak-2018-2019-ikasturte-berriari-jarriak/

[ https://irunero.eus/wp-content/uploads/2018/10/Irunero334_txiki-.pdf ]

Manu Goioganaren bertsoak Iruneroren 326. zenbakian

Manu Goiogana Irunabarreko kideak “Desira gose” bertso sorta argitaratu du Irunero aldizkariko 326. zenbakian.

DESIRA GOSE

Doinua: Gaur gurutzatu gara
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Bistaratu denean
ilargi zurbila
itxi dut kremailera,
lotu zapatila.
Gosea da desira
baten kiribila
Noan, zitara garaiz
iritsi nadila,
Bihotza asetzeko
menuaren bila

2)
Elkar topatu dugu,
berriro, Izaro,
eta irri bat egin
didazu emaro.
Aske zabiltza, alai,
gustura zeharo,
mahai gaineko ura
baino gardenago
eta nire bihotza
egarriak dago

3)
Lehen galdera “Kaixo,
zelan doa dena?”
elkarrizketa sortu
duen ekimena.
Hitzez hitz sortzen joan
gara ondorena;
ogi puska bat zara,
pertsona onena,
nire etxeko labean
egosiko dena!

4)
Elkarrizketak segi
duenez primeran
ohartzerako gaude
etxeko harreran.
Muxu bat ematean
lehenengo aukeran
gure mingainak ia
joan dira hegan
helize forma duten
makarroien eran.

5)
Gose grina begitik
ahoratzen bada
nola jan gura beste
baina zerbait laga?
Berriz ere hasi da
zimurtzen izara!
entsaladan dauden bi
urazen gisara
gu ere hostoz hosto
biluztuko gara!!

6)
Begiak distiratsu,
masailak melenga;
mingainak plazererantz
aurkitu du xenda.
Erantzi dugunean
gure azken prenda
zure_haragi xamurrez
ase nahi nuen ba
ahoan urtu ordez
ahoa urtzen da.

7)
Sagar eta udare
puskak ditugula
marrubi zaporea
nola disimula,
mazedonia goxo
batetzat formula.
Bion belarritara
“mmm” azken xuxurla
esanaz jandakoa
gustatu zaigula!!

8)
Desioa zegoen
maitasunaren zain,
pasiotik jan dugu
irriz hasteko lain.
Lasaitutako gorputz,
mindutako ezpain,
bihotza asetzean
gure goseaz gain
digestioa egin
behar dugu orain.

Uxue Larrukert irundarraren “Alaineri” bertso sorta, Iruneron

Irunero hamabostekariaren 324. zenbakian argitaratu dute Uxue Larrukert irundarraren “Alaineri” bertso sorta.

ALAINERI
 
 
1)
Orain hilabete batzuk
joan zinen Diriambara
Bertako elkarte baten
grabaketa lanetara
Argazkitan harrapatuz
gizartearen islada
Gordina edo alaia
kliskada eta kliskada
Batenbat heltzen zitzaigun
zure “egun on” gisara
Hau ere jaso genuen
errazegi beharbada:
“Daniel Ortegaren aurka
Nikaragua altxa da.”
 
2)
“Ezin dut dena kontatu
baina oso da krudela”
“Tankeak herrian eta
kale-borroka itzela”
hilketa kopuru hotza
ta odol usain epela
“Manifa batera noa,
ta ondo nabil bestela”
“Jakin Managuan kaleak
trintxerak ziruditela
AK-47z
tirokatzen gintuztela”
Ta wifiak berriz ihes
bala artetik bezela…
 
3)
Nicaragua sandinista
Muguruzaren ahotik
Zenbatetan ez al dugu
kantatu biok gogotik
Ta orain dena ezberdin
zu han bertan zaudenetik
Ze errez ikusten dugun
iraultza gure sofatik
Morboa eta izua
biak batera datozkit
Baina pribilegiodun
lasaitasun bat daukat nik
Haiek baino ziurrago
zaudela ongi baitakit
 
4)
“Azken egunotan asko
okertu da egoera
Agian itzuli beharko
genuke laster etxera”
Azkar bukatuko al da?
zein ote da bukaera?
Behin borrokan sartu eta
botako al naiz atzera?
Hautu ona zuk zeuk duzu
egon motz edo luzera
Zentzudun, iraultzailea
ta sentibera baitzera
Laster emango dizudan
besarkadaren antzera.
 
 
Alaineri.

Beñat Elosegiren “Burdindegiko saltzailearena” bertso sorta, Iruneroren 322. zenbakian

2018ko Apirilaren 1eko Iruneron, 322. zenbakian, Beñat Elosegi Irunabar eta Txingudiko Bertso Eskolako kidearen bertsoak argitaratu dituzte, “Burdindegiko saltzailearena” izenburua dutenak, hain zuzen ere.

 

BURDINDEGIKO SALTZAILEARENA

Doinua: Andre txarraren bentajak
Egilea: Beñat Elosegi

Lotsarik gabe kontatu nahi dut
aske utzirik barrena
burdindegiko saltzaile batek
jasan beharra duena.
Torloju, tresna, soberan baina
pazientzia da problema
jende aurrean une batzutan
errezegi galtzen dena.

Gure lanean nahiz eta jakin
behar dugula hobetu
zerbitzu ona doi emateko
izan bezeroa gertu.
Harremana ia beti ona
nahiz batzuetan okertu
bezeroak zer eskatzen duen
ezin denean ulertu.

Halako traste zerako gauza
katxarroan gisakoa,
uste al du ba azalpen hori
emanda dela nahikoa.
-Ez, ez didazu deus ulertu-
ta geratzen da bapoa,
pazientzia izaten dugu
lanpostu hontan gakoa.

-Arratsaldeon saltzaile hori
torloju bat behar nuke.
-Ta nolakoa? hamaika forma
ta neurri izaten dute,
lasai, zein behar duzun asmatzen
badugu nahiko bertute;
tori torloju bat bururako
galdu duzunaren truke.

-Behar dudana nola azaldu
zail da hitzez esatea,
paper batean arkatzaz txukun
marraztu eta pakea-.
Surrealista dudarik gabe
honek dabilen artea,
zer ote da hau tximista edo
jirafaren errapea?

Dena normala delako ustez
behar dena ezin hauta
behintzat kalibre salmentarekin
ez dugu izango mauka,
ta zehaztasun eskasi horrek
ni kokoteraino nauka
plataforma bat sortu behar dut
estandar hitzaren aurka.

Zer nahi duen ez dakien hori
galduta dagona plazan,
lau despistatu bi jubilatu
aspertu denbora pasan
hurbilduz datoz ta nerekiko
jainkuak babestu nazan,
a zer nolako jende goxoa
behar duguna guk jasan.

Zulo gabeko bi zirrindola,
ura lotzeko sei kate,
Gurpil karratu bat eta hiru
litro elektrizitate.
Batzuk adarra jotzeko nahia
beti soberan daukate,
umore ona jartzen dute ta
ez da guretzako kalte.

Xume ta apal den jendeakin
beti da horren erreza,
haundi ustetan heldu den horrek
berriz presa eta kexa.
Prezioakin borrokatzen du
tratua seko nekeza,
ordaindu egin behar denean
aldatzen du interesa.

Mila protesta eginagatik
gera askorentzat morroi
esanetara zintzo gauzkate
ez ausart eta ez heroi,
baina aitortza egitekotan
ona da edozein sasoi
guk pazientzia izaten dugu
ta bezeroak arrazoi.

Bertso berriak, Kabigorriko bertso gauei jarriak

Txingudiko Bertso Eskolako Bertso tailerreko Xabier Bengoetxea, Iñaki Portugal, Xabier Isasi, Andoni Zelaia eta Aitor Errazkinek elkarlanean ondutako sorta da Irunero aldizkariaren 320 zenbakian argitaratutako bertso-sorta.

 

Egilea: Txingudiko Bertso Eskolako bertso tailerreko kideak

Doinua: Oihan beltzean zoinen eder den

 

 

Zuen aurrera bertso tailerra:

bosten proiektu komuna;

nagusi gabe eratu gara

sormena dugu jarduna.

Ba al dakizu Iruneroren

irakurle euskalduna,

zer demontre den Kabigorriko

hileko lehen osteguna?

 

Hilero bertso saio bat bertan.

Hasieran, sinesgaitza.

Batek lokala jarri, besteak

antolakuntza lan gaitza.

Eta bost urte dira gozatzen

paregabeko eskaintza:

Kabigorri ta Irunabarren

elkarlanaren emaitza.

 

Bat batekoak dira saioak

aurretik, bertso papera

beti bertako bertsolari bat

kantuz direnen artera

gaiak ontzeko eskualdeko

gai jartzaileak topera

kabiak ez du gutxi eskaintzen,

eta debalde, gainera.

 

Bidasoaldeko Ateneoa

beti abegi jario

egarri eta gose handi zein

txikien erremedio

entzule oro adi, isilik

errespetua medio

hitz neurtuari neurri-neurriko

babesa ematen dio.

 

Esperimentu kabi ere bada,

ta ez edonolakoa!

Musika-tresnak lagun badira,

magia bezalakoa!

Bertako doinu zein atzerriko,

bat-batekoan gakoa.

Eskualdeko probalekurik

emankorrenetakoa.

 

“Belarribizi” edo “ahoprest”

ongi etorria zara

leku bat duzu Kabi gorrian

etorri gure plazara

etxean legez baietz sentitu

senide baten gisara

zaletasunak batzen gaituen

famili txikia gara.

 

Ez du axola ofizioak

albaitero edo artzain

hargin, arotza, langile soila,

emagin edo abeltzain

mugazain edo mugalaria

osagile zein erizain

hilaren lehen ostegunero

bertan izango gara zain.

Aitor Errazkinen “burujabetzari” bertso-sorta, Hartu Hitzaren sinadurak biltzeko agerraldian

http://bidasoa.hitza.eus/2018/02/19/50-aurpegi-herri-galdeketa-hauspotzeko/

Aitor Errazkin Irunabar eta Txingudiko Bertso Eskolako kideak urtarrilean Irunero aldizkarian argitaratutako “Burujabetza” bertso-sorta kantatu zuen Amaia Kultur Zentroko gela txikian, Iker Eizagirre “Xufik” gitarrarekin lagunduta, Hartu Hitza ekimenak egin agerraldian, 2018an Irunen burutu nahi den herri galdeketa dela eta.

Post Navigation