Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the tag “Irunero”

Beste ikasturte batez Irunero eta Bidasoako Hitzarekin elkarlanean

Irunabarren, ondo dakizuen bezala, bertso idatziek ere badute euren lekua. Bertsolaritza eta bertso-jarriak inguruko txoko eta plaza ezberdinetara eramateko asmoz, hainbat urtez aritu gara bailarako hedabideekin elkarlanean, eta bide horretan 149 argitalpen egin ditugu, 142 bertso-sorta ezberdinek ikusi dute argia eta 28 bertso-jartzaile izan ditugu bidelagun. Ikasturte honetan ere, elkarlan horiei eutsiko diegu.

Hasi berri dugun 2026/27 ikasturtea hamargarrena izango da Irunerorekin elkarlanean. Urritik ekainera bitarte, hilero, hilabetearen hasieran, Txingudiko bertso-eskoletako kide batek sortutako bertso-jarriak argitaratuko dira aldizkariaren paperezko edizioan. Handik egun gutxira, argitalpen bera formatu digitalean ere izango duzue eskuragarri. Eta, noski, sorta guztiak Irunabarren webgunera ere ekarriko ditugu.

Bestalde, zortzigarren ikasturtea izango dugu Bidasoko Hitzarekin elkarlanean. Txingudiko bertso-eskoletako kideren baten bertso-jarriak hilabeteko azken ostiraletan argitaratuko dira, irailetik ekainera bitarte. Kasu honetan ere, paperezko edizioan zein bertsio digitalean izango dituzue irakurgai, eta Hitzan argitaratutako sorta guztiak Irunabarren webgunean ere bilduko ditugu.

Horrez gain, elkarlan hauen osagarri gisa, idatzitako bertso-sortak musikatuak direnean ere zabalduko ditugu gure webguneko argitalpenetan eta Ivoox-eko kanalean. Beraz, ikasturte honetan ere animatzen bazarete, plazer handiz jasoko ditugu zuek musikatu eta kantatutako bertso-sortak irunabar@gmail.com helbidean.

Eskerrik asko, beste behin ere, elkarlan hau posible egiten duzuen guztioi!

“Muga”. Abel Zabala Elizazuren bertsoak, Iruneron.

MUGA

Egilea: Abel Zabala Elizazu
Doinua: Itsasoa laino dago I-A

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Nahiz eduki hainbat duda
gainditu dut abentura
jolasteko hitza “MUGA”
aldi hontan tokatu da
jolasteko hitza “MUGA”
asmatuko al nuen ba!

2)
MUGALARI zein MUGAZAIN
berdin lehen berdin orain
bista jarriz elkarrengain
nor egoten da noren zain?
Bista jarriz elkarrengain
elkar zaintzen dute bikain.

3)
MUGAZAIN zein MUGALARI
biak daude adi adi
ibili behar bai da argi
aurre hartu sorpresari
ibili behar bai da argi
gain hartzeko besteari.

4)
Euskararen aldarria
nahiz eta ez den berria
behin ta berriz jazarria
egoera da larria
behin ta berriz jazarria
jar dezagun MUGARRIA.

5)
Diruaren merkatua
jarduera MUGATUA
aberatsek gidatua
behartsua zanpatua
aberatsek gidatua
badago non banatua.

6)
Palestina, Libano_Iran
suntsituak ta JOMUGAN
mundu hontako tesituran
terrorezko pelikulan
mundu hontako tesituran
bakerik ez HORTZIMUGAN

7)
Adimena zein jakintza
berrasmatuz badabiltza
eta hauxe da emaitza
hortik ez al dator gaitza?
eta hauxe da emaitza
bihurtu da MUGAGAITZA

8)
 Zortzi bertso orotara
hau zen nire harrikada
zenbat buelta, zenbat traba
tolestu ezin metrikara
zenbat buelta zenbat traba
iritsi naiz HELMUGARA.

Iturria: https://irunero.eus/muga/

“Opila”. Lorea Abejon Sunsundeguiren bertsoak, Iruneron.

OPILA

Egilea: Lorea Abejon Sunsundegui

Doinua: Ezagutu zuenak

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Apirilan gaudenez
opila aipatu,
bizkotxo moduko bat
da erregalatu.
Irun, hondarribian
dute bedeinkatu,
San Markos egunean
dugu guk probatu.

2)
Gu atera kalera
ta okindegietan,
erakuslehioetan
daude gure bistan.
Baita etxean ere
egiten da bertan,
eta gero guk jarri
txitak opiletan.

3)
Beti ama bitxiak
egiten du opari,
bere besoetako
duen pertsonari.
Jaiotzen garenetik
daukagu janari
ta urtero eskertu
ama bitxiari.

4)
Orain eroskin gaude
karroa betetzen,
gurina non dagoen
ari naiz asmatzen.
Gero azukrea ta
arrautzak aurkitzen,
zer gehiago falta zait
ari naiz pentsatzen.

5)
Pentsatu ta pentsatu
txitak falta zaizkit,
hortxe dagoen hori
hartu dut lehenik.
Bukatu erosketa
ta goazen hemendik,
bizkotxoa egingo
duzu zuk ala nik.

6)
Piztu labea eta
goazen astera,
pixkana- pixkanaka
dena nahastera.
Irabiagailuarekin
guztia batzera,
gero molde batean
labean sartzera.

7)
Atera bizkotxoa
oraintxe labetik,
eta goazen jartzera
arrautzak gainetik.
Goxokiak ere gehitu
pixka bat hemendik,
luma eta txitoa
jarri dugu azkenik.

8)
Orain eramatera
joan behar dut nik,
etxean egiten dut
beti- betidanik.
Mimoz eta kariñoz
nik egiten dakit,
onen tradizioa
dator aspaditik.

Iturria: https://irunero.eus/opila/

“Baratzea”. Josu Laguardia Igiñitzen bertsoak, Iruneron.

BARATZEA

Egilea: Josu Laguardia Igiñitz

Doinua: Praixku Galtzarreta A

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Baratzea udazkenean, oraindik, emankor.
Tomate festak jarraitzen du, baina gain behera dator…
Elikatzen, erleak, etenik gabe, hor…
Kuia eta zerba biltzera oso gustura nator!

2)
Abenduan bada lana, baina nahiko suabe.
Zeruan eguzkia ez da gehiago jaun da jabe.
Babak erein behar dira, ta erleak, bestalde,
erlauntzetan gordetzera egiten dute alde.

3)
Urtarrilean gurean ezin dut gehiago.
Hotza eta euria barra-barra, jai girorik ez dago.
Etxetik irten gabe, aspertuta nago.
Bitartean baratzean, barazki gutxiago.

4)
Barazki gutxi eta euria, guretzat, kondena.
Kuiarik eta zerbarik ez… betetzeko barrena.
Aza bat edo beste, neguko azkena…
Norbaitek uzta biltzeko ba al du itxaropena?

5)
Martxoarekin batera, epeltze garaia.
Agur otsaileko elurra, barazkien etsaia!
Konpondu arrastalua, zorroztu igitaia!
Azkenean, baratzean piztu egin da jaia.

6)
Jaia hasi ondoren, uzta; bazkaltzeko, bapo!
Eguzki-beroa nolako, jan-edana halako!
Marrubiak, ilarrak…. Den-dena, etxerako!
Lagunei pixar batzuk… maite ditugulako!

7)
Baratzea egin dezagun! Egin, berehala!
Tokikoa baino hoberik, topa daiteke ala?
Bideratu hortara gure eginahala!
Elikadura sanoa… Hori bai naturala!

8)
Ta erleekin arestian, a zer buruhauste!
Lorautseztapenik ez dago, haiek gabe, ez uste!
Milioika polen-bidai egiten dituzte.
Baratzeen desagertzetik, salbatu ohi gaituzte!

Iturria: https://irunero.eus/zerrendan/

“(Ber)pizkunde”. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak, Iruneron.

(BER)PIZKUNDE

Egilea: Xabier Isasi Balanzategi
Doinua: Sentimentua sartu zitzaidan

Hemen jaitsi dezakezu

1
Zer gertatzen da? Nola dagoen
abertzaleen baratza?
abertzaleek badaukate, bai,
independentisten antza
baina berdinak baldin badira,
zergatik izenen dantza?
abertzaleak aberria du
izatearen ardatza
aberri gabe ezin daiteke
independentzia altxa.

2
Aupa emazte jaiki andrea
eutsi mutil aktibista!
Borrokarako deitu baitute
piz dezagun berriz txispa!
nekazari zein langile edo
arrantzale zein artista
askabidetik galbideraino
ez dezan inor irrista
Euskal Herria behar bait gaitu
euskal independentista.

3
Bildu gaitezen, izan gaitezen
berriro antolakunde
hiztun elkarte bihur dezagun
gure herri-erakunde
hizkuntza zaharrak berriz behar du
lortu lehengo hazkunde
biziraupena izan dadila
hizkuntzaren zabalkunde
beste bidetik ez da lortuko
euskararen berpizkunde.

4
Epaile eta agintariak
gure hizkuntzaren etsai
nola piztiek usnatzen duten
herio beltzaren usai
hola dabiltza gure gainean
hamaika putre eta sai
artega gaude ezin bizirik
zoriontsu eta lasai
haiek baitaude gu euskaldunak
amore emateko zai.

5
Hizkuntzak badu bere bizitza
hiztunaren aho-mihitan
herria eta hizkuntza berez
ezin da bereiz bitan
gure hizkuntzak bizirik dirau
amaigabeko auzitan
mintzo gaitezen beldurrik gabe
pizkundearen argitan
gu bizi arte euskara ere
bizi baita gure baitan

6
Euskaldun batzuk etorri zaigu
gure burua nahastera
esanez bihar izan leikela
garaipenaren bezpera
baina hizkuntza estualdia
oraindino albiste da
aspaldidanik notizia da
gaurkoz berria ostera
gu euskaldunok ez bara nork
salba lezake euskera?

Iturria: https://irunero.eus/berpizkunde/

“Begiradak”. Maider Ugarte Garbizuren bertsoak, Bidasoako Hitzan.

BEGIRADAK

Egilea: Maider Ugarte Garbizu

Doinua: Naparruatik ardo karraio A

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Gure izatearen ispilu
begiradak du salatu
Nahiz eta guk bi begi ditugun
hamaika begiratu
horietako batzuk bakarrik
nahi nituzke nik aipatu
Hitzak asko esaten du, baina
begiekin ezin lehiatu

2)
Begirada honek lan zehatz bat du
egitea gorputzen ruta
Maiteminduta nagoen arren
ez nago bate minduta
Asko da berak lortzen duena
laztanez eta musuka
elikatzeaz gain norbera
osorik jaten gaitu ta.

3)
Kezka, animo, harrotasuna
dabil begietan gora
tristurak eta abenturaren
kitzikak egin dute topa
nire guraso zoragarriak
arren, ez zaitezte zora
Ameriketara noalako
ni naizena dadin lora.

4)
Sekretu hau guk biok dakigu
Benetan diotsut, zinez
Sekretuaren jabe bakarrak
garela dezagun sinets
Sekretuaren konplize gara
irri murrixka eginez
ezpainetan erre egiten du
eta begietatik ihes

5)
Bihurrikeriz bihurrikeri
lau urte ditut ospatu
gurasoei ez zaie gustatzen
niretzat ez da bekatu
Estrategia paregabea
dut nik nahi dizut aipatu
begiratzen ez baldin bazaitut
hemen ez da deus gertatu

6)
Jende batek dio argazkiak
gaituela barrutik husten
Tripa sartzen dugun bitartean
saiatu titiak puzten!
Batzuk oso guapo ta besteak
ez dira ondo ikusten
argazkiak ez du benetako
begirada erakusten

7)
Ispiluak ez dio gezurrik
ezkutatzen ez saiatu
argi erakusten du daukazun
hainbat motxila ta zaku
baina ez da bere errua ta
egin behar diozu barkatu
parean duzun hori zu zara
beraz, goxo begiratu

8)
Kaletik zu ikusi ta elkar
saiau ginen ekiditen
baina elkarren kontra gentozen
ezin atakatik irten!
Agurtuko ote nau, ai ama
barrua nuen irakiten
hurrengoan hobeto saiatu
ostrukarena egiten!

9)
Larunbat gaueko kontzertuek
egiten dute lagundu
alkohol eta kearen artean
elkar begiratu dugu
misterioa, kitzika, garra
gorputzean gora ditugu
Bukatu da, argiak pizturik
xarma guztia galdu du

10)
Gaurko azterketa gogoratzean
esan duzu zuk: “la merde!”
Ondokoak zer idatzi duen
ikustea duzu xede
Disimuluaren erregea
zara zu, bai, alafede!
Denok kopiatu izan dugu,
ez zara hain errebelde!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-5/

“Luhusoko gorabeherak”. Iker Altuna Albisuren bertsoak, Iruneron.

LUHUSOKO GORABEHERAK

Doinua: Maskadak heltu gira
Egilea: Iker Altuna Albisu

1)
Azkenaldian zenbait
aldaketa izan
dira, egia esan,
Ikerren bizitzan.
Bertsoak jarri ditut
ohitura den gisan,
interesa duenak
irakurri ditzan.

2)
Luhusora joatea
aukera zelako,
jada hemen bizi naiz,
konturatzerako.
“Biziraungo ote dut
Hendaiatik kanpo?”
Behin bizi gara eta
probatu beharko!

3)
Hasieran sentitu
naiz hemen arraro,
herri txikia da hau,
lasaia zeharo,
gaueko zortzietan
kristaurik ez dago;
baina lasai bestela
oso ongi nago!

4)
Ez, ez, lasai ze ari
nauzue barrezka,
nola jende dezente
dabilen galdezka.
Hau ez da leku txarra,
ez zaitezte kezka!
Akats bakarra dauka,
tabernarik ez da!

5)
Baina zabala denez
hemengo partzela,
kirolerako dugu
toki bat itzela.
Neurrira ipini dut
txirrindaren zela.
Arruti eta Maia
presta daitezela!

6)
Eta bertsotan inor
ote da ari han?
Hori pentsatuko du
norbaitek agian.
Ba izena eman dut
bertsoen habian,
Irisarriko bertso
eskola handian.

7)
Bertsotan segitzeko
beraz nago gertu;
ahal bada, bertsokera
hobetu, edertu.
Jaizubia hor dago,
betiere gertu,
barka bi hilabetez
ez banaiz agertu!

8)
Lasai, uste baino lehen
banatorkizue,
baina beste gauza bat,
aizue, aizue!
Irakurleoi, zuzen,
hor doakizue:
Luhuso non dagoen
ba al dakizue?

9)
Hendaiaren antzera,
ertzeko, mugako
herria da Luhuso,
beraz antzerako!
Baina etxean nago,
lasai eta bapo,
Lapurditik sekula
ez naiz aterako!

10)
Hementxe hamar bertso
zuentzat opari,
bizitzen ari naizen
aldaketen kari.
Nahiz eta gaur nabilen
hemen ibiltari,
noizbait itzuliko naiz
etxera kantari!

Iturria: https://irunero.eus/luhusoko-gorabeherak/

“Etxe merkatua”. Egoitz Zelaia Perezen bertsoak, Iruneron.

ETXE MERKATUA

Doinua: Arantzazu izan da / Korrika 10
Egilea: Egoitz Zelaia Perez

1)
Ukan berrogei urte edo hogeita bost
lagunekin saiatu arren; kaketan plost!
Etxea ukan nahiak egin badizu kosk
izorratuta zaude eta guztiei bost.

2)
Lana eduki arren dena duzu traba.
Etxetxo bat non bizi, bertatik bertara,
ukaitea jai duzu ez baldin bazara
amaren seme edo aitaren alaba.

3)
Herentzia bat edo norbaiten laguntza
da bete behar duzun lehenengo funtsa.
Ez baduzu abalik zurea da hutsa
banketxeek itxita dute haien kutxa.

4)
Ez duzulako zertan erosi, zu lasai,
Alokatzea izan daiteke sendagai;
ez duzu merkeago, garestiago bai.
Inortxok ez ote du irtenbiderik nahi?

5)
Babes ofizialeko etxeen promesa
ez al da zugan pizten ari interesa?
Bortitzena delako ametsen estresa
estraofiziala da haien babesa.

6)
Frantziak onartzen du dela behinena.
Espainian, berrogeita zazpigarrena,
konstituzioan du haren aipamena.
Orduan non demontre daukagu problema?

7)
Turismotik libre da bakarrik herena
esku pribatuetan al da beste dena?
Guztiok badakigu eskubide dena
deklaratua baina betetzen ez dena.

8)
Erregulatu gabe honek dakarrena
da diru-irabazi handia, gardena.
Nonbait, etxebizitzen aferan barrena
lege bakarra dago; merkatuarena.

Iturria: https://irunero.eus/etxe-merkatua/

“Izkirimiriak”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak, Iruneron.

IZKIRIMIRIAK

Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

Doinua: Andre txarraren bentajak

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Bertso berriak idatzi nahian
zeri idatzi enekin.
Holakoetan sarri moldatu
ohi naiz umorearekin.
Espero gabe atera diot
ahal bezainbeste etekin,
hona sorta bat zazpi bertso ta
hiruzpalau txisterekin:

2)
Animalia bat bizi dena
lurpean bost metrotara
harriak jaten abiatzen du
aldiro bere horzkada.
Pentsatu eta esaidazue,
izena nola dauka, ba?
Aski errexa da erantzuna:
bada, “Harrijalea” da!

3)
Pilotalekuan ibiltzeko
ohiturako lagun batzuk,
batak bestea xaxatzen zuen:
“Bi albiste entzun ditut,
bat ona eta beste bat txarra
ongi entzun itzazu zuk,
Itxoin ezazu pixka batean
orain esango dizkizut.”

4)
“Albiste ona zeruan ere
frontoi batzuk badirela.”
Eta besteak: “joe, hori da
hori albiste itzela!”
Lehenak berriz erantzun zion,
irri batekin bezela:
“Bai, ta txarra da larunbat hontan
jokatzekoa zarela…”

5)
Behinola zepo bat erostea
zuen haur batek enkargu,
denda batera joan zen pentsatuz
“zepoak hemen behar du!”
“-Eman zepo bat, agudo, trena
hartzeko nabil berandu”
Ta dendariak erantzun zion:
“Hain handirik ez daukagu.”

6)
Orain hausnartuz, ai, gure Newton!
Ta ai, bere grabitate!
Pentsa zulo bat egin ezkero
hemendik Txinara arte,
Lurra planetak egingo balu
zulo hori bere parte,
handik harri bat bota ezkero
zer gertatuko litzake?

7)
Harriak Lurra planeta pasa
edo erdian mantendu?
Newtonen lege handi horiek
baldin badira eredu…
Erantzun onik ezin ordea
inola ere zuzendu,
zeren bost metro egindakoan
Harrijaleak jaten du.

Iturria: https://irunero.eus/izkirimiriak/

“Bexamela”. Maider Ugarte Garbizuren bertsoak, Iruneron.

BEXAMELA

Egilea: Maider Ugarte Garbizu

Doinua: Orioko balearena

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Proposamen bat dakart
beldur denak laga
Piztuko duzu laster
pozez begirada
eta ahoa betez
alaituko zara
bai bai, asmatu duzu
errezeta bat da.

2)
Gogoan ondo hartu
hau da beharrezkoa
irin, gurin, esnea
hori jatekoa
gatza pixka bat eta
ez ahaztu ondokoa
egurrezko sardexka
eta lapikoa.

3)
Pentsatzen hasi zara
ez da, ez, pastela
Ohar pare bat doaz
txarra da bestela
Eskuak garbitzeko
har ezazu jela
Ozen kanta ezazu
ai ai, bexamela!

4)
Hartu zazu gurina
ez utzi aparte
lapikoan eragin
zazu maite maite
uztazu su baxuan
dena urtu arte
etzazu utzi erretzen
txarra bailitzake.

5)
Irina bota baina
ez dena kakaztu
kontuz ibili zaitez
suak ez narrastu
sardexka baliatuz
zeroak marraztu
ore bat lortu arte
dena ondo nahastu.

6)
Esnearen txanda da
erantsi zazu arin
jarri behar adina
oso edo arin
gatza pixka bat gehitu
kasu! erre ez dadin
gutxi falta da eta
eragin eragin!

7)
Bexamela izan ohi da
maitea umetatik
askotan jan ohi dugu
hori ondo dakit
Ardo botila ireki
ta topa zugatik
On egin diezazula
ta ez horregatik!

Iturria: https://irunero.eus/bexamela/

Post Navigation