Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the category “Bertsoak”

Beste ikasturte batez Irunero eta Bidasoako Hitzarekin elkarlanean

Irunabarren, ondo dakizuen bezala, bertso idatziek ere badute euren lekua. Bertsolaritza eta bertso-jarriak inguruko txoko eta plaza ezberdinetara eramateko asmoz, hainbat urtez aritu gara bailarako hedabideekin elkarlanean, eta bide horretan 149 argitalpen egin ditugu, 142 bertso-sorta ezberdinek ikusi dute argia eta 28 bertso-jartzaile izan ditugu bidelagun. Ikasturte honetan ere, elkarlan horiei eutsiko diegu.

Hasi berri dugun 2026/27 ikasturtea hamargarrena izango da Irunerorekin elkarlanean. Urritik ekainera bitarte, hilero, hilabetearen hasieran, Txingudiko bertso-eskoletako kide batek sortutako bertso-jarriak argitaratuko dira aldizkariaren paperezko edizioan. Handik egun gutxira, argitalpen bera formatu digitalean ere izango duzue eskuragarri. Eta, noski, sorta guztiak Irunabarren webgunera ere ekarriko ditugu.

Bestalde, zortzigarren ikasturtea izango dugu Bidasoko Hitzarekin elkarlanean. Txingudiko bertso-eskoletako kideren baten bertso-jarriak hilabeteko azken ostiraletan argitaratuko dira, irailetik ekainera bitarte. Kasu honetan ere, paperezko edizioan zein bertsio digitalean izango dituzue irakurgai, eta Hitzan argitaratutako sorta guztiak Irunabarren webgunean ere bilduko ditugu.

Horrez gain, elkarlan hauen osagarri gisa, idatzitako bertso-sortak musikatuak direnean ere zabalduko ditugu gure webguneko argitalpenetan eta Ivoox-eko kanalean. Beraz, ikasturte honetan ere animatzen bazarete, plazer handiz jasoko ditugu zuek musikatu eta kantatutako bertso-sortak irunabar@gmail.com helbidean.

Eskerrik asko, beste behin ere, elkarlan hau posible egiten duzuen guztioi!

Moskuko Jaiak 2026 [Argazki bilduma]

Kaixo, bertsozale:

Pasa den igandean, abuztuaren 16an, urteroko bertso-saioa izan genuen Moskuko Jaietan.

Saioa polita izan zen.

Argazki bilduma jarraian:

Manu Goiogana txapeldun ‘Metaberso, Gaintxurizketako Bertso Txapelketa’-n [2026-08-14]

Gaintxurizketako Antxillastegin jokatu zen ostiralean Metaberso, Gaintxurizketako Bertso Txapelketaren lehen edizioa, giro ederrean eta auzotarren erantzun beroarekin. Bertso saioaren aurretik, 20:30ean, afari autogestionatua egin zuten bertaratutakoek, eta 22:30ean ekin zioten saioari.

Zortzi bertsolari aritu ziren kantuan: Inge Mitxelena oreretarra, Egiar Otegi Torres oiartzuarra, Igauri Lopetegi Amostegi irundarra, Jon Luzuriaga Iurramendi ikaztegietarra, Manu Goiogana Bengoetxea irundarra, Karlos Aizpurua Etxarte oiartzuarra, Jon Altuna Iza «Oxan» hernaniarra eta Mikel Lujanbio «Xapo» hernaniarra. Epaile lanetan Zuhaitz Olazabal Susperregui eta Abel Zabala Elizazu aritu ziren, eta Iñigo Ugarte Azurmendik gidatu zuen saioa.

Bertsolarien jarduna arretaz eta gustura jarraitu zuen bildutako jendeak, eta gauaren amaieran Manu Goiogana Bengoetxea izan zen lehen edizioko txapelduna.

Lehen aldia izanagatik, ekimenak harrera oso ona izan zuen Antxillastegin. Saioa amaituta, auzokideen artean iritzi nagusia argia izan zen: errepikatzeko moduko ekimena da. Lehen edizioak, beraz, hurrengo baterako atea zabalik utzi du.

Bertsolariek amaierako agurretan egin bezala, hemendik ere eskerrak eman nahi dizkiogu Iñigo Ugarte Azurmendiri, ekimena aurrera ateratzeko egindako lan guztiagatik eta bertsolariak hain goxo hartu eta zaintzeagatik.

Moskuko Jaiak 2026

Kaixo, bertsozale:

2026 honetan ere Moskuko Jaiak egongo dira eta aurten ere, egitarau zabal eta aberats baten baitan, bertso-saioa antolatu du Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneak, Moskuko Jai Batzordeko kideekin elkarlanean.

Bertso-saioa, igandean izango da, abuztuaren 16an. Plazan izango da, arratsaldeko 17:30ean. Oinatz Mitxelena gai-jartzailearen esanetara ariko dira kantuan Irantzu Idoate hazpandarra, Igauri Lopetegi irundarra, Jon Luzuriaga ikaztegietarra eta Ekhiñe Zapiain beratarra.

“Ai, Xenpelarrek baleki”. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

AI, XENPELARREK BALEKI

Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

Doinua: Iparragirre abila dela

1)
Petriarena, Juan Frantzisko
Xenpelar izenordeko
Errenteriko bertsolaria
gizona, izen oneko
orain bere kalteko
ernegu egoteko
Ai Xenpelarrek baleki
zer gertatu den Errenterian
bere eskolan zehazki!

2)
Emazte batzuk salatu dute
eraso latzak eskolan
irakasleak iraindu eta
tratamendu txarrak eman
neska gazteek jasan
eskolan eta plazan
Ai Xenpelarrek baleki
esango luke orain ez dela
lehengoa baino hobeki

3)
Alkateak du agindu eman
ixteko bertso eskola
arriskutsua dela deritzo
matxismoaren gandola
kiratsa dariola
uhertu erriola
Ai Xenpelarrek baleki
bere hobian egingo luke
amorruz negar emeki

4)
Errespetua galtzen badugu
edozein pertsonarekin
egindakoa ez da zuzentzen
aitorpen hutsalarekin
jendilaje horrekin
edo basabereekin
Ai Xenpelarrek baleki
bera errudun senti zitekeen
gure antzera bereki

5)
Bertso eskola izan dadila
denon eremu seguru
irakaslea ez dadin izan
ez jainko eta ez  guru
biktimak zu eta gu
salatu behar dugu
Ai Xenpelarrek baleki
errudunak non gordeta dauden
aitortu eragabeki

6)
Emakumeek epaitu dute
Errenteriko auzia
hori ez al da beste modu bat
egiteko justizia?
matxismoren jauzia
errotik erauzia
Ai Xenpelarrek baleki
berriro ere berrehun bat urte
bizi behar herabeki

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-xabier-isasi-balenziaga/

“Muga”. Abel Zabala Elizazuren bertsoak, Iruneron.

MUGA

Egilea: Abel Zabala Elizazu
Doinua: Itsasoa laino dago I-A

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Nahiz eduki hainbat duda
gainditu dut abentura
jolasteko hitza “MUGA”
aldi hontan tokatu da
jolasteko hitza “MUGA”
asmatuko al nuen ba!

2)
MUGALARI zein MUGAZAIN
berdin lehen berdin orain
bista jarriz elkarrengain
nor egoten da noren zain?
Bista jarriz elkarrengain
elkar zaintzen dute bikain.

3)
MUGAZAIN zein MUGALARI
biak daude adi adi
ibili behar bai da argi
aurre hartu sorpresari
ibili behar bai da argi
gain hartzeko besteari.

4)
Euskararen aldarria
nahiz eta ez den berria
behin ta berriz jazarria
egoera da larria
behin ta berriz jazarria
jar dezagun MUGARRIA.

5)
Diruaren merkatua
jarduera MUGATUA
aberatsek gidatua
behartsua zanpatua
aberatsek gidatua
badago non banatua.

6)
Palestina, Libano_Iran
suntsituak ta JOMUGAN
mundu hontako tesituran
terrorezko pelikulan
mundu hontako tesituran
bakerik ez HORTZIMUGAN

7)
Adimena zein jakintza
berrasmatuz badabiltza
eta hauxe da emaitza
hortik ez al dator gaitza?
eta hauxe da emaitza
bihurtu da MUGAGAITZA

8)
 Zortzi bertso orotara
hau zen nire harrikada
zenbat buelta, zenbat traba
tolestu ezin metrikara
zenbat buelta zenbat traba
iritsi naiz HELMUGARA.

Iturria: https://irunero.eus/muga/

“Txakur bedeinkatuak”. Beñat Elosegi Ortiz de Zarateren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

TXAKUR BEDEINKATUAK

Egilea: Beñat Elosegi Ortiz de Zarate

Doinua: Zer buruzbide bihotz gabe

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Umeak baino txakur gehiago
ditugulako dut kezka,
jaso gabeko kakak direla
ixkinetan pixa festa,
belardietan ezin ibili
ez mutil eta ez neska,
hainbat jarrera desegokiek
egin digute gainezka,
maskoten jabe askoren aurka
egin behar dut protesta. (Bir)

2)
Pit-bull lotua ez da urruntzen
askea saltoka bizkor,
nik ez dut deusen kulparik baina
nigana jostari dator,
beldurrak seko ni irentsi nau,
zakurrak, berriz, hortxe hor;
ez zaizkit zertan gustatu behar
eta salatzera nator.
Dena den, horra, bistakoa da,
zerk paseatzen duen nor. (Bir)

3)
Bigarreneko zakur zaunkak
burusoileraino nauka,
jakin nahi nuke zer ote duen
etxe osoaren aurka.
Norberak soilik behar duenez
bizitzako xenda hauta,
bakardadea ezkutatzeko
agian maskota dauka;
txakurrek inor epaitu gabe
egiten baitute zaunka. (Bir)

4)
Orga batean faraoi legez
soinean jantzita xira,
pet_fashionak mugarik ez du
denok modari begira,
txorakeria hasi da eta
honek badakar segida,
gurtu ditzagun, hementxe datoz
jainko berriak herrira;
Irun bihurtzen hasia zaigu
lau hankekoen neurrira. (Bir)

5)
Auzoko bati eman zioten
artzain-txakur bat, gaztea,
paseatzeko prestatu nintzen
ez baitzen beti askea.
Mendi bidean otu zitzaion
espaloia marraztea,
hortxe hasi zen sormena eta
arte guztien nahastea,
zipaiotegi parean utzi
zuen kriston borrastea.
(Badaezpada pentsatu nuen
uzta jasotzen hastea.)

6)
Abere baino, jabe askoren
portaera txarren aurka
protesta eta purrustadaka
etsipenean galduta,
pertsonala den borrokan nabil
azkenaldian sartuta,
nahiz benetako sentimenduak
ezin ditudan ezkuta:
txakur gehienak maite baititut
bi hankekoak kenduta. (Bir)

7)
Leku askotan, Irunen ere,
hain da arazo haundia,
kale, terraza, parke, zein plaza,
gainezka dago mendia,
zaunkari oro jainkotu eta
zerutzat dute hiria.
Nire mezua zentzuduna da,
zintzoa eta garbia:
-Zuon txakurrak ez dira behiak,
eta hau ez da India!!! (Bir)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-6/

“Lagunaren heriotza”. Adrian Arruti Bernadeten bertsoak, Bidasoko Hitzan.

LAGUNAREN HERIOTZA

Egilea: Adrian Arruti Bernadet

Doinua: Hamalau heriotzena I

2026ko apirilaren 1ean Eneko Sanchez Segurola zendu zen. Eneko Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneko kide zen eta, Txingudiko bertso-eskoletan egoteaz gainera, eragile izan zen urteetan.
Irunabarren eta bere komunitatearen izenean, besarkada estu eta sentituenak helarazi nahi dizkiegu gertuko kide guztiei eta, bereziki, Ariane, Galder eta Ekairi.
Adrian Arruti Bernadeten bertso-sorta jarraian, Ruper Ordorikaren Bakarka diskoko Lagunaren heriotza kantuan oinarrituta.

1)
Bertsoak idaztea
gogorra zelako
uzteko prest nengoen
eta betirako.
Baina azken berriak
mindu nauelako
idazten ausartu naiz,
aitortu beharko,
lapurra gaur etxean
sartu zaigulako.

2)
Inortxok ere esan
izango ez balit
argirik ez denean
ez dela itzalik
lo egingo nukeen
ohean zabalik.
Lapur zitalak ez du
egin lan makalik!
Ez baitigu lapurtu
ondasun hutsalik.

3)
Garrantzitsuagoa
zen zerbait, jakina.
Artoski gordetzeko
a zer ahalegina!
Guztion isilpean
eduki du grina
adiskide-bilduma
hartzeko adina
eta osteko ale
ordezkaezina.

4)
Ni egonik galduen
artean galduen
kargu hartu zenidan
“Adrien, mecaguen!
No me jodas, begira
ni nola nagoen!”

Senti zintzadan ongi;
ahal bezain gertuen.
Ez nizun esan, baina
arrazoi zenuen.

5)
Ruperrek Bakarka Bat
disko biniloan
daukan kantu bat daukat
hoska garondoan.
Halaxe idatzi dut
sorta hau gaurkoan.
Nahiz eta zauria beti
orbaintzera doan
beti egongo zara
guztion gogoan.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-adrian-arruti/

“Opila”. Lorea Abejon Sunsundeguiren bertsoak, Iruneron.

OPILA

Egilea: Lorea Abejon Sunsundegui

Doinua: Ezagutu zuenak

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Apirilan gaudenez
opila aipatu,
bizkotxo moduko bat
da erregalatu.
Irun, hondarribian
dute bedeinkatu,
San Markos egunean
dugu guk probatu.

2)
Gu atera kalera
ta okindegietan,
erakuslehioetan
daude gure bistan.
Baita etxean ere
egiten da bertan,
eta gero guk jarri
txitak opiletan.

3)
Beti ama bitxiak
egiten du opari,
bere besoetako
duen pertsonari.
Jaiotzen garenetik
daukagu janari
ta urtero eskertu
ama bitxiari.

4)
Orain eroskin gaude
karroa betetzen,
gurina non dagoen
ari naiz asmatzen.
Gero azukrea ta
arrautzak aurkitzen,
zer gehiago falta zait
ari naiz pentsatzen.

5)
Pentsatu ta pentsatu
txitak falta zaizkit,
hortxe dagoen hori
hartu dut lehenik.
Bukatu erosketa
ta goazen hemendik,
bizkotxoa egingo
duzu zuk ala nik.

6)
Piztu labea eta
goazen astera,
pixkana- pixkanaka
dena nahastera.
Irabiagailuarekin
guztia batzera,
gero molde batean
labean sartzera.

7)
Atera bizkotxoa
oraintxe labetik,
eta goazen jartzera
arrautzak gainetik.
Goxokiak ere gehitu
pixka bat hemendik,
luma eta txitoa
jarri dugu azkenik.

8)
Orain eramatera
joan behar dut nik,
etxean egiten dut
beti- betidanik.
Mimoz eta kariñoz
nik egiten dakit,
onen tradizioa
dator aspaditik.

Iturria: https://irunero.eus/opila/

“Herri Dantzaria”. Aiora Fagoaga Izaren bertsoak, Bidasoako Hitzan.

HERRI DANTZARIA

Egilea: Aiora Fagoaga Iza
Doinua: Aita San Migel Idurretako

Hemen jaitsi dezakezu

1
Iturenen eta Zubietan
joaldunen joariak
hamaika herritan dantzan eta
hartzak atera nagiak.
Puska biltzera ta sorgin dantzan
herriak daude biziak
udaberria loratutzeko,
gora gora inauteriak!

2
Kriskitin hotsak entzun Oñatin
denak badoaz plazara.
Urdiainen ta Biasterin San Juan,
ekainan dena algara
Hernani eta Andoain ere
axeri-dantzan festara
urteko penak sutan erreta,
ongi pasatu udara.

3
Zubi, herria dantzariz betez,
Lesakak badu distira
Trokeo dantzak Iruñan bizi
plazan jira eta bira.
Euskal Herria dantza ta dantza
mila tokira begira
udara eta egun beroak
segituan pasa dira.

4
Katximorroa Eltziegon eta
biba Bobo ta Otsagi!
Cortesen ere makilak jota
indarra Erriberari.
Ezpata, makil ta txintxarriak
entzuten dira ugari
eta Iurretan hanka altxatuz
esan agur irailari!

5
Inauteritan puska biltzera
ezetz etorri laguna
Soka-dantzakin gaur jaiak hasi,
bihar da San Juan eguna
Ezpata-dantza irailan dugu
ekainan galdu duzuna
beti kanpora begira baina
hau da hemen daukaguna.

6
Laburpentxoko dantza guztiek
badute bere magia
Euskal Herriko dantzen zerrenda
da luze ta ugaria.
Gure Bidasoa txiki hontan
badabil hor gazteria,
Euskal Herria zerbait bada da
herri oso dantzaria.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-aiora-fagoaga-2/

Post Navigation