Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the category “Bertsoak”

“Ikaztegietatik Irunabarrera”. Jon Luzuriaga Iurramediren bertsoak, Iruneron.

IKAZTEGIETATIK IRUNABARRERA

Egilea: Jon Luzuriaga Iurramendi

Doinua: Trikitilariak omen gara

1)
Ez al da galdera ona
zer ote den zoriona?
Zer ote den zoriona
nola den putzu sakona
kontatu nahi nizueke
nola heldu naizen hona.
Nola heldu naizen hona
ez al da galdera ona?

2)
Haize freskoaren nahian
ibili nintzen garaian;
ibili nintzen garaian
aldaketaren bidaian,
Ikaztegietatik urrun
bukatu nuen Hendaian.
Bukatu nuen Hendaian
haize freskoaren nahian!

3)
Nahiz eta sinesten kosta
joan da egun mordoxka,
joan da egun mordoxka
hiru urte ozta-ozta
barnealdea utzirik
harrapatu nuen kosta.
Harrapatu nuen kosta
nahiz eta sinesten kosta!

4)
Izanaz nola damutu,
izenez ez dabil mutu,
izenez ez dabil mutu
beraz egin nion kuku
ia oharkabe nuen
Irunabar ezagutu.
Irunabar ezagutu
izanaz nola damutu!

5)
Beraz niretzat mesede
bai baitaukat aski fede,
bai baitaukat aski fede
baina izenak ze lege?
Irunetik badu zerbait
badu abarretik ere.
Badu abarretik ere
beraz niretzat mesede.

6)
Ez ote nabil honetan
balantzan eta orekan?
Balantzan eta orekan
hitzen esanahi gordetan
gozoa topatu nahian
nola erleak loretan,
nola erleak loretan
ez ote nabil honetan?

7)
Eta zaila da gelditzen
gurpila martxan hasi zen.
Gurpila martxan hasi zen
behin hona sartu bainintzen;
errima, doinu, neurrien
munstroa doa handitzen.
Munstroa doa handitzen
eta zaila da gelditzen.

8)
Beti zerbait baitaukagu
noizbait saio bat mokadu,
noizbait saio bat mokadu,
bertso idatzitik badu,
saio musikatuekin
zorioneko gara gu.
Zorioneko gara gu
beti zerbait baitaukagu.

9)
Zeinen leku egokia
asteroko biltokia.
Asteroko biltokia
emozioz diot ia
euskaraz eta bertsotan
izan dezagun tokia.
Izan dezagun tokia
zeinen leku egokia.

10)
Ez Marinak, ez Butronek,
ez Abadiako hormek,
ez Abadiako hormek,
ez Jaizkibeleko formek…
Txingudialdea horren
eder egiten du honek.
Eder egiten du honek
ez Marinak, ez Butronek!

11)
Nahiz nahikoa ez den sarri
deiadar eta aldarri,
deiadar eta aldarri
gabe lana da oinarri,
hemen esker on moduan
dozena bat bertso jarri,
dozena bat bertso jarri
nahiz nahikoa ez den sarri.

12)
Orain artean bezala
jarraitu nahi nuke hala.
Jarraitu nahi nuke hala
ez ote dugu normala,
maite dugun txoko honek
luzaro elkar gaitzala.
Luzaro elkar gaitzala
orain artean bezala!

Jarraian bertso-sorta entzungai Jone Garmendia Castañosek eta Jonek berak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Iturria: https://irunero.eus/ikaztegietatik-irunabarrera/

“Korrika urtea”. Aiora Fagoaga Izaren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

KORRIKA URTEA

Egilea: Aiora Fagoaga Iza

Doinua: Zeru altuan zegoen jaunak

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Euskal Herrian galdetu ezkero
zer da zuretzat Korrika?
Maitea dugun gure hizkuntzak
bi urtetik behin duen zita.
Bertan doanak aldiro uzten du
errepidean birika.
Korrikak beti eragiten du
bizipoza ta irrika.

2)
Ibilbidean mapa ikusi
ta egin dugu gogoeta;
makiltxo baten emango dio
euskarak herriari buelta.
Eguna hurbilduz dijoa eta
gu gaude pozez beteta,
erne ibili, prestatu zaitez,
hortxe dator furgoneta.

3) 23. Korrika
hemen hasiko dela entzun,
jarraian denok sentitu gara
berezi eta zortedun.
Elkartu ezagun, familiako,
bikotekide zein lagun.
Gure herrian hasiko da ta,
gozatu dezagun, Irun!

4)
Lagunekin hitz egiten hasi
eta gehiengoek lana,
horixe baita denek duguna
egunerokoan zama,
ordutegia aldatu nahi dut,
Korrikak horra narama,
eguna hurbiltzen hasi da eta
zein da zuk daukazun plana?

5)
Hiri hontako euskaldunontzat
bai pozgarria berria!
Eguna hurbilduz dijoan ahala,
ezin ezkuta irria.
Euskarak hemen izan dezake
bultzada, udaberria,
behingoagatik dagoelako,
Irunez harro herria.

6)
Hasiko da ta, den-denak erne
denok piztuta antena.
Hitz egin dute, eman digute,
korrika hasteko baimena.
Gaur hala ere berdin-berdin du
lehenengo ala azkena,
hemendik hasi eta badoa
Euskal Herrian barrena.

7)
Euskal Herrian barrena hortxe,
hartuz edozein karrika.
Herrietako txoko guztitan
piztuaz bai bere txispa.
Bi urte luzez itxoin ta gero,
pasatu zaigu irrista.
Hurrengora arte, aio pelaio,
beste bat arte, Korrika!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-aiora-fagoaga/

Ikasturte honetan ere bailarako hedabideekin elkarlanean ariko gara

Irunabarren helburuetako bat bertsoa inguruko hainbat txokotara helaraztea ere badenez, badira zenbait ikasturte bailarako hedabideekin elkarlanean ari garela.

Hasi berri dugun 2024/25 hau seigarren ikasturtea dugu Bidasoko Hitzarekin elkarlanean. Irailean hasi eta ekaina bitarte, hilero, eta hilabeteko azken ostiraletan, Txingudiko bertso-eskoletako kide batek bertso-jarriak argitaratuko ditu aipatutako aldizkariko papereko edizioan, eta egun gutxi batzuk igaro ondoren, eskuragarri izango duzue argitalpen hori bera baita bertsio digitalean ere. Nola ez, Irunabarren webgunera ere ekarriko ditugu bertso horiek guztiak.

Irunero aldizkariarekin hasitako elkarlana oraindik lehenagokoa da. Zortzigarren ikasturtez jarraian, Txingudiko bertso-eskoletako kideren baten bertso jarriek argia ikusiko dute hilero. Iruneroren kasuan, hilabete hasieran argitaratuko da elkarlanaren emaitza, eta kasu honetan ere paperezko edizioan zein bertsio digitalean egongo da ikusgai. Ikasturtea urria hasieran hasi eta ekainean amaituko da, eta Iruneroko sorta guztiak ere Irunabarren webgunera ekarriko ditugu.

Horretaz gain, osagarri modura, idatzitako sorta hauek musikatzen direnean ere eskuragarri izango dituzue webguneko argitalpenetan zein Ivoox-eko gure kanalean (harpidetu zaitezte!). Gero eta gehiago zarete elkarlan hauetako bertso-sortaren bat musikatzera animatu zaretenak. Ikasturte honetan ere animatuko bazinate plazer handiz jasoko genituzke zuek musikatu eta kantatutako bertso-sortak irunabar@gmail.com helbidean.

Hona hemen pasa den ikasturtean argitaratu eta musikatutako zenbait bertso-sorta:

  • “Hemen duzu nire sorta”, Rafa Rodrigo Perurenak 2024ko apirilean Bidasoako Hitzan argitaratu eta Rafak berak musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu
  • “Eskolatik jasotzeko”, Manu Goiogana Bengoetxeak 2024ko marxoan Iruneron argitaratu eta Makalo Jauregi Belokik musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu
  • “Ibaitik itsasora”, Igauri Lopetegi Amostegik 2023ko azaroan Bidasoako Hitzan argitaratu eta Peio Etxeberriak musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu

“Iñigo Muguruza”. Makalo Jauregi Belokiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

IÑIGO MUGURUZA

Egilea: Makalo Jauregi Beloki

Hemen jaitsi dezakezu

Doinua: Agur sagar beltzeran

1)
Mila bederatzirehun
Larogei ta lauan
Haize berriren batek
Astindu gintuan
Rocka Ska jauziak
Argiak fokuan
Kitarra-apalarekin
Koroak kantuan
Iñigo Muguruza
Zaitut akorduan.

2)
After-boltxebike ta
Azken guda dantza
Kolpez kolpe datozkit
Izenburu saltsa
Urte luzeetan nun nahi
Zenbat kontradantza!
Kortaturen indarra
Piper eta gatza
Iñigo zure eskua
Hain zen aberatsa!.

3)
Kortatutik “Delirium”
Ta negu gorrira
Borreroak dituen
Milaka-aurpegira
Galindo ta enparau
Nolako mugida
Zuen irudimenak
Bazuen dizdira
Iñigo zu ez zinan
Iñoiz erretira.

4)
“Joxe Ripiau” “Sagarroi”
“Lurra”, “Hiru leike”
Beste lau izenburu
Ene! Nola leike
Musika pasioa
Musika egite
Eta jaso zenitun
Beste hainbat konbite
Zinena zinelako
Guk zaitugu maite.

5)
“Bizitza triste eta
Ederra” zenion
“Karpe diem” “Gabriela”
Entzun genizkion
Erritmo kutxakorrak
Sortzen zitzaizkion
Bide amaigabeetan
“Manresan” “Laudion”
Ke arteko gaupasak
Milaka zorion.

Doinua: Ai Margarita

6)
Zure Aurrera gatoz-Kantatzera Margarita
Bertsolari ta zale-Ai zer kuadrila polita
Iñigo ez al zaude?- bazter batetik irrika
Ea gustatzen zaizun-gure arteko lirika
Gure jolasa hau da-batak bestea zirika
Ragamufin eta Ska-kantari eta jauzika.

7)
Ai Margarita…….
Janis joplin, Bob Maley-Laboa ta Maurizia
Iñigoren alboan-konplizitate bizia
Gure artean dabil-zuek guretzat utzia
Karpe diem da hemen-gure lema Nagusia
Bizirik dago zuek-sortutako extasia.
Ai Margarita……

Jarraian bertso-sorta entzungai Makalok berak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-makalo-jauregi/

Txingudiko bertso-eskolen eguna [2024-06-08]

Zazpi urteren ondoren, Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneko kideok berreskuratu egin dugu Txingudiko bertso-eskolen eguna.

Kateako Auzo Elkarteko areto nagusian ospatu genuen (Eskerrik asko, Maider!), eta lagun-giro ezinhobean joan zitzaigun arratsaldea, Otazpi tabernako lagunek prestatutako arroza, kroketa eta tortillaz lagunduta, besteak beste.

Oholtza gainean “denetik” izan bazen ere, bertso-saio musikatua osatu genuen guztion artean. Musikari lanetan, Aitor (kitarra), Iban (baxua) eta Beñat (mandolina) aritu ziren.

Saioa aurkezten eta ekitaldiaren gidari, Egoitz aritu zen.

Oholtzan kantari Iker, Jon, Lorea (bejondaiela zure kuadrilako guztiei!), Joseba, Abel, Iñigo, Urko, Adrian, Xabier, Andoni, Aiora, Maider eta Igauri aritu ziren.

Eta Arratsaldeko bertso-sortak Lorea, Aiora, Maider eta Jonen eskutik heldu zitzaizkigun.

Ederki pasa genuen. Egun ahaztezina. Datorren ikasturtean gehiago. Hobeto? Kostako zaigu. Horretarako, 2024-2025 ikasturteak joan berri denak baino gehiago eman beharko digu. Erronka mahai gainean da, heldu nahi dionarentzat.

Eskerrik asko guztioi!

“Gaur gaueko fauna”. Jon Luzuriaga Iurramendiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

GAUR GAUEKO FAUNA

Egilea: Jon Luzuriaga Iurramendi

Doinua: Estutzen ez bagaitu

1
Udan dena ez denez
izan arrauna
gaupasak egin ditut
hilero launa;
andre zein jauna
deskriba dezadan gaur
gaueko fauna!

2
Nahiz eta dantzarako
musika jarri
erritmoa jarriatzen
gabiltza larri…
Erakargarri
dantzatzen duenari
hamar puxtarri!

3
-Aspaldiko! Ez duzu
aurpegi txarrik!
Nahiz kalean topatu
sarri xamarrik
ez jo adarrik!
hitza trukatzen dugu
juergan bakarrik.

4
Astinduz instagramak
eta twiterrak
partekatzeko une
onak, ederrak
edo okerrak
dena grabatu nahi du
influentzerrak!

5
Begiratuz txokora
joan den bati,
beti ligatzen duen
hura izaki,
erdi lotsati,
nola egiten duen
inork ez daki!

6
Neretzako oreka
zailtzen ari da;
hark bikoitza edango
zuen guztira
baina begira,
estatuak gehiago
mugitzen dira!

7
Guztiekin hitz egin
behar derrigor
izan Logroño edo
izan Benidorm
pozik dabil hor
ba al da ezagutzen
ez duen inor?

8
Ezin bereizi gari
eta lastoa
nahiz eta umetan zen
formal askoa!
Gaur ze astoa!
Denon aurrean sartu
du arrastoa!

9
Kubatak edan ditu
baliran ura
begira horrek duen
mamu itxura;
nor ote hura?
pertsona zena zonbi
bat bihurtu da

10
Lujanbio denaren
ustearekin,
harroxko dagoenez
bertsotan ekin
edonorekin;
lepotik helduz gero
kontuz horrekin!

11
Ni ez naiz horrelako
pertsonen zale
Juliganak dabiltza
kalerik kale
-“Errealale!”
Lotarako garaia
dudan seinale!

12
Ibili naizen arren
erdi pailazo,
besteenak kontatu
nireez paso!
Ene amatxo,
noizbait esplikatuko
ditut akaso!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-jon-luzuriaga-iurramendi/

“UDAL(ER)TZAINAK”. Abel Zabala Elizazuren bertsoak, Iruneron.

UDAL(ER)TZAINAK

Egilea: Abel Zabala Elizazu
Doinua: Konstituzio gaizto horrekin

1-Martxoko lehen egun hoietan
sinatu zen dekretua
zurrumurruek hala zioten
ez zelako sekretua
udaltzain oro pistolen jabe
ote da ba azertua?
batzuek armen bidez jarri nahi
digute errespetua.

2-Garai batean udaltzain askok
pistola zuten aparte
hori zelako ertzainekiko
diferentziaren parte
Erkoreka ta bere lagunek
berrikuntza hau dakarte
ez dutelako pakerik izan
nahi dutena lortu arte.

3-Nahiz EAE-ko zenbait herritan
pistolarik ez zuten nahi
PLES eta ERNE sindikatuak
salaketa jartzeko gai
auzitegiak eskaerari
nola erantzun zion bai
azkenerako Jaurlaritzak prest
du dekretua nolanahi.

4-Garai bateko kontua dugu
serenoaren figura
haien ondoren aguazil danak
palangana bat burura
txilibitua ta borrarekin
trafikoaren ardura
orain lekutan geratu zaigu
lehengo udaltzaingo hura.

5-Agintekeriz sobran dabilen
hainbat ta hainbat agente
bular aldea puztu antzean
lepo gainekoa tente
gizatasuna alboratuta
prepotentzia dexente
tristea dugu ibili beharra
pertsonaia hauen menpe.

6-Buruan daukat ikusitako
argazkia, imajina
kalesaltzaile batzuen aurka
nolako eraso gordina
txakur ta guzi jazarpenean
hankaperatzeko grina
noren aginduz darabilkite
gisa hortako dotrina.

7-Udaltzain batek zer behar duen
ongi pentsatzen jarrita
zintzotasunez zaindu ditzala
jendea eta karrika
euskararekin armatzen hasi
pistolak bazter utzita
praktika txarrak ez daitezela
behin ta berriz errepika.

8-Manteroekin gogor dabiltza
Bilboko kaleetan zehar
migratzaileak jazartzen ere
zer enpeño ta zer indar
zaurgarriekiko jokabidean
asko dago hobetzear
lehen ere nahiko ertzain badago
gehiago ez dugu behar. (Bis)

Iturria: https://irunero.eus/udalertzainak/

“Quebrantahuesos”. Jon Luzuriaga Iurramendiren bertsoak, Iruneron.

QUEBRANTAHUESOS

Egilea: Jon Luzuriaga Iurramendi
Doinua: Hobe sartzea soldadu

1
Entrenatzea izan
da neure birusa
guztia baitzen buru
gogorkeri hutsa,
bikoteak ere ez
nau gehiegi bultza,
ta bizikletarekin (bis)
nolako dirutza.

Nahiz ez den momentua
dena aitortzeko
zenbat sakrifizio
hona etortzeko!

2
Azkar abiatu naiz
lehen metrotan zehar,
lautada pasa berri,
aldapak hastear
nagoela ditut (ez
dut besterik behar!)
giharrak huts hutsik ta (bis)
birikak lehertzear.

Irten orduko jota
ote nago seko?
Forman ez al nengoen
hona etortzeko?

3
Somporten kaxkarra da
neure dinamika
arnasa hartzeko ez
zait falta lanik ta;
taupadek dirudite
ia dinamita,
ziklista al naiz edo (bis)
txerri bietnamita?

Ez dut gehiegi falta
hemen itotzeko,
hobe nuen dopatu
hona etortzeko!

4
Marie Blanquen zirenak
kopetako tantak,
Portaleten dira ja
amets txar galantak:
Batetik kalanbreak,
bestetik karranpak
porlan zakuen gisan (bis)
ditut neure hankak.

Ze miseria malda
xahar bat igotzeko,
nork esan ote zidan
hona etortzeko?

5
Halakoren batean
iritsi naiz, zinez,
Sabiñanigoraino
neure ahaleginez.
Bizitzari gaurko min,
indar ta ezinez
hamar bat urte kendu (bis)
dizkiot gutxi(e)nez.

Inongo arrazoirik
ez dut harrotzeko,
neuri berriz ez esan
hona etortzeko!

Iturria: https://irunero.eus/quebrantahuesos/

Jarraian bertso-sorta entzungai. Ahotsa Jone Garmendia Castaños-ena da, eta musika Imanol Mendizabal Larrea-rena:

Hemen jaitsi dezakezu

“Hemen duzu nire sorta”. Rafa Rodrigo Perurenaren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

HEMEN DUZU NIRE SORTA

Egilea: Rafa Rodrigo Perurena

Doinua: Hemen duzu nire sorta

1.
Hemen duzu nire sorta, zabaltzen dudan lehena
baliteke, baita ere, hau izatea azkena
ez da izango baikorra hartu dezakezu pena
gerorako ez baduzu galdu nahi itxaropena
ez irakurri gehiago hau da nire etsipena
begiratzen dut mundua ta dena da suntsipena
sortzen dugun hondamena bihurtu da eromena
nire ustez alferrik da itxoitea salbamena.

2.
Nonbaitera heltzen gara bukatzen da hor bakea
laguntza eman beharrean prestatzen dugu tankea
berdin zaigu besteen tripa gurea bada betea
txikitzen dugu, baita ere, biodibertsitatea
nahiz ta jakin gure ekintzak sortzen duela kaltea
berdin zaigu, hara joanda uzten dugu soilik kea
Itxita behar genuke ukan munduko atea
barkatu beharko duzu hain gordinik esatea.

3.
Gaur egungo egoera hobe da ez segitzea
ematen du nahi dugula mundu osoa erretzea.
Errudunak bilatzean, beti izango da bertzea
gizakion eragina, izadiaren galtzea
neurriei buruz mintzatzen da, behar dena da hartzea
hiri askoren patua, itsasoan itotzea
ez dugu ikasi zaintzen egoki gure etxea
hoberena litzateke Lurretik desagertzea.

4.
Esan nizun pesimista zela nire diskurtsoa
barkatu bihurtu bada barneratzeko dentsoa.
Belarriak dakuskigu, gertuegi da otsoa
munduko kudeaketan, gure nota: suspentsoa
begia jarri edonon, ta hor plastiko moltsoa
ez esan ongi doala gaur gure unibertsoa
horrelaxe dioena izaten da perbertsoa.
Ados ez bazara, entzun nahi nuke zure bertsoa.

Jarraian bertso-sorta entzungai Rafak berak sorta honentzat sortutako doinuarekin musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/rafa-rodrigo-perurena-hemen-duzu-nire-sorta/

“Bertso berriak, emantzipatu ezinari jarriak”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak, Iruneron.

BERTSO BERRIAK, EMANTZIPATU EZINARI JARRIAK

Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi
Doinua: Iturengo arotza

1)
“Parodia eguna”
nolako aukera
guk Hondarribiari
hartzeko tankera.
Joan ginen jantzita
eskale antzera,
han kantatutakoak
nator kontatzera:

2)
“Herri hontan da etxe
adina biztanle.
Baina etxeen jabe
zenbait diruzale,
gazteok utzi nahian
ez etxe, ez kale.
Sartu beharko gera
guztiok eskale!

3)
Guretzako ze etxe,
ze etxebizitza?
Mila euro hilean
merkeenaren giltza…
Gaitzerdi soldatakin
helduko balitza!
Gaur egungo gazteak
holaxe gabiltza.

4)
Ta nahi badugu izan
etxe baten jabe,
ez gaitu abalatzen
deabruak eztare.
Nola egingo dugu,
ba, etxetik alde,
lurraren prezioa
zeruaren pare?

5)
Nora joan pentsatuz
guk gure artean,
gurasoek etxetik
bidali artean,
herri hontan non bizi
gaitezke bakean?
Baten bat ya bizi da
txalupa batean!

6)
Inmobiliariaz
kalea gainezka.
Nahiz zenbaitek agertu
horrekiko kezka,
geldi egonda alferrik
da beti protesta,
hau konponduko duen
alkaterik ez da.

7)
Hondarribiarena
nolako zoria:
Salgai bizimodua,
salgai historia,
turistentzako berde,
gorri ta horia…
Ez al da hori herri
baten parodia?”

8)
Hondarribia kasu
ta Irun erantsi,
Inauteriak joanda
hau ezin ahantzi.
Auzi hau nahi badugu
nolabait ebatzi,
ikusten ez dutenei
maskarak erantzi!

Iturria: https://irunero.eus/bertso-berriak-emantzipatu-ezinari-jarriak/

Post Navigation