Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

“Enegarrenez etxera”, Iruneron. Maddi Sanz Sanchezen bertsoak.

ENEGARRENEZ ETXERA

Doinua: ‘Itsasoari begira
Egilea: Maddi Sanz Sanchez

1)
Afalostean, lagun artean
azkena hartzen genbiltzala,
ilun dago ta etxera buelta
ez da izu kasuala
hogeita hamar minutu luze
bidea ez da hutsala
plaza atzean utzi orduko
ni sentitu naiz huts hala
giltzak eutsita, mobila eskuan
normala balitz bezala.

2)
Pausu motzean, bakardadean,
bide hutsa parez pare.
Farola azpian ez dakit naizen
egoera honen jabe
saiatu arren jartzen barrena
itsasoa bezain bare
oraingo honetan nire olatuek
ez dute astintzen suabe
etxera buelta egin nahi nuke
batere beldurrik gabe.

3)
Bide ilunez, bakardadeaz
izaten ohi gara kexu,
denen ahotik erantzun bera:
gaia da oso konplexu.
Denen ahotan egonda ere
hantxe bakarrik zaude zu
zuhaitza eta pareta izkinei
ere beldurra diezu.
Ba lasai egon, korrika eta
oihu egin dezakezu.

4)
Urtean bitan halako gaiak
izaten dira protesta,
eta halere mila lagunek
gaua buka aldrebeska
ez da normala etxera bueltan
begiratzea trabeska
eta buruan irri guztiak
bihurtzea soilik kezka,
eta oraindik epaile jauna
zer jantzi nuen galdezka.

Iturria: https://irunero.eus/enegarrenez-etxera/

“Bertan goxo”. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak Jokin Pinatxo Olaziregik kantatuak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Bertan goxo

Doinua: ‘Bertan goxo
Bertsoak: Manu Goiogana Bengoetxea
Kantua: Jokin Pinatxo Olaziregi

1
Guztiok erori gara
zuloaren ilunean
eta denok jaiki gara
gure indarren xumean.
Baina zer gertatzen zaigu
ohartzen garen unean
han geratu nahi dugula
garenaren hutsunean?
Babes hartu nahi dugula
hondoaren urrunean?
Altxa gaitezkeen arren
altxa nahi ez dugunean?

2
Zenbat aldiz jausi garen
zenbat aldiz altxa gora
barrura behatu gabe
begiratzen da albora.
Ez daukat garbi, akaso
nire gauza izango da,
nahitaez altxa beharra
gal ez dezadan denbora.
Baina gaur ez dut jaiki nahi
ez dut joan nahi kanpora
markatutako bidetik
eta jakin gabe nora.

3
Ez dut izan nahi garaile
ez dut izan nahi ausarta
ez dut izan nahi indartsu
ez dut izan nahi aparta
behar dut geratu nadin
malkoen gozoz negarka
ez dut nahi berriro ari
zutik jartzeko indarka.
Nire momentu bat da hau,
inor mintzen badut barka,
triste egon nahi dudana
eta ahal bada bakarka.

4
Jausteak arrazoi bat du
beti ezin saihestua,
mundua zoramen bat da,
hemen nago babestua.
Zuloan aringarri zait
bizitza aldrebestua,
lasaigarri mina sortzen
didan momentu estua…
Ez dudanez gidoian nahi
normaltasun antzeztua
hementxe geratuko naiz
luzatu arren eskua.

5
Itogarri egiten zait
eguneroko arnasa,
desegonkortzailea zait
zuen animo solasa;
behar dut eror dakidan
bizi dudan anabasa
askatzeko sentipenen
eta ideien mataza.
Badakit zure papera
ez dela oso erraza,
azkenean jaikiko naiz
baina utzi nire kasa.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/manu-goiogana-bengoetxea-eta-jokin-pinatxo-olaziregi-bertan-goxo/

“Etxekalte”, Iruneron. Egoitz Zelaia Perezen bertsoak.

ETXEKALTE

Doinua: ‘Esperantzarik gabeko zenbait
Egilea: Egoitz Zelaia Perez

1)
Hamabi urte baino ez ditu
eta Angelun bizi da,
ikastetxea itxi dutenez
umeak etxean dira.
Haren ezpainen ertza iristen
da irribarre ttikira;
berandu arte lo egin eta
bideo-joko partida…
bizi osoa pasako luke
telebistari begira.

2)
Hogeita batak bete berritan
eta Gasteizko neguko
hotzen artean lagunik ez da
ingurura azalduko.
Fakultateko lanak eginez
eguna hasi orduko,
atera nahia irentsiz, bera
eta beraren moduko
anitz, irrikaz dabil hurrengo
osteguna noiz helduko.

3)
Ipuin, marrazki, kilimen gerra,
eskulan batzuk bestela,
ustekabean jolas eremu
bilakatu da jangela.
Nahia deitzen da sei urte ditu,
alaba bakar, fidela,
eta badira jada lau egun
pentsatzen hasia dela
txakurra bera baino gehiago
maitatu dezaketela.

4)
Ertzaintzarako oposizio
prestaketetan dohatsu
aritu denak baditu hainbat
momentu gorabeheratsu.
Ordiziako Unai ere bai
ibili da horrelatsu.
Baina kanpoko birusarentzat,
denarentzat loriatsu,
alferrik dira autoritate,
pistola eta mehatxu.

5)
Haren herrian aditzen zuen
aurkako komentario
ostean heldu zen Lesbosera
mehatxuen kontrario.
Geroztik dena izanagatik
laguntza boluntario
dabil etxe bat noiz aurkituko,
kalbarioz kalbario,
baina etxean dagoenari
horrek zer axola dio?

6)
Hirurogeita hamasei urte,
ez da lehen bezain abil.
Kutsatua den ongi ez daki,
baina susmoa darabil.
Etxaldeetako bakardadean
guztia da kutx ala pil.
Jatsun bizi da eta ez du nahi
halako egoeran hil.
Lehen herio urrun zebilen
orain ate joka dabil.

7)
“Etxean izan bermatu dadin
zure seguritatea”
esaldi hori Anerentzat ez
da errealitatea.
Orain mozkor bat biolentoa
da lehen zena maitea.
Aspaldidanik arriskuan da
bere ongi-izatea
lehen, bederen, izaten zuen
zortzi orduko bakea.

8)
Jada kanpoan aukerarik ez
denez bazterrak nahasteko,
ordenagailu aurrean pasaz
berrogei ordu asteko,
bertsolari bat dabil Hendaian
gertu hitzak orrazteko
borrokan dabil ideia on bat
erakarri arazteko,
baina tartea atera digu
bertso hauen idazteko.

Iturria: https://irunero.eus/etxekalte/

“Denbora”. Beñat Elosegi Ortiz de Zarateren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Denbora

Doinua: ‘Itsasoari begira
Egilea: Beñat Elosegi Ortiz de Zarate

1)
Neguko egun bihozkabean
leihotik nago begira
tantatxo batek irristan behera
eskeini didan diztira
Zenbat denbora behar izan du
heltzeko kristal azpira
momentu, mende, aro, segundu
asti, minutu, berdin da,
tanta guztiak azken batean
putzu bihurtzen baitira.

2)
Pentsatzen jarriz zer da denbora
denok za(ha)rtzen gaituena
estaltzen omen ditu pena, gaitz
eta hainbeste problema
historiari kronologiaz
ezartzen dio ordena
oharkabean behin bizi eta
berriz itzultzen ez dena
milaka bagoiz osaturiko
geltoki gabeko trena.

3)
Azterketako emaitza edo
ospitaleko ilara
zain egotean ezinegonak
sorrarazten du ikara
erloju eta egutegiak
sarri epaile gisara
kondenatuok gure zigorra
noiz iritsiko zain gara
segundu orratz tik-tak leuna
orduan jasangaitza da.

4)
Berri txar batek ekar lezake
ezustea ingurura
nahiz denbora ez paralizatu
momentua izoztu da.
Aldiz udako egun batean
oinak errekan gustura
denbora ere pasatzen da, bai,
baina ez digu ardura
bizitza egin nahi nuke soilik
une hoietxen kontura.

5)
Hamalau mila milioi urte
izadia sortu zela
energi gaiak, espazioa
eta denbora motela
berriz berrehun mila bakarrik
gu lurreratu garela,
harrokeriak utzi ditzagun
ezin da segi horrela
denborak gure lekuan laister
jarriko gaitu bestela.

6)
Jaiotzetikan erlojuaren
kontra gabiltz, badakigu
tximista izan edo marea
kuku hotsaren gatibu
txarra azkartu, ona moteldu
nahiean gabiltz beti gu
geraraztea ezinezkoa
hau gainera datorkigu
geratu dela senti ezkero
kitto, gureak egin du.

7)
Tantatxo batek ekarri dizkit
pentsamenduak gogora
denbora eros ezin daitekeen
gauza bakarra_izango da
biharra ezin ikusi eta
gaur ezin joan atzora
leihoko euri tantei begira
bidaiatuz edonora
denborak eman dit gogoeta
galdu ote dut denbora.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/benat-elosegi-ortiz-de-zarate-denbora/

Bizi dugun egoeraren aurrean, Irunabarren mezua

Esan beharrik ez dago Covid19-a dela eta egoera berezi baten aurrean gaudela.
Hori dela eta, Irunabarrek ere bertan behera utzi ditu bertaratzea eskatzen duten jarduera guztiak. Bereziki aipatu nahi genuke Kabigorriko apirileko bertso gaua (apirilaren 2an egitekoa zena).
Egoeraren garapena ikusi ahala erabakiko dugu zer egin bertan behera utzitako saioarekin eta (hala behar izanez gero) aurreragorako antolatuta ditugunekin.
Ulertuko duzuelakoan,
Mila esker eta gogoratu etxean entretenitzeko aski baliabide badituzuela blog honetan bertan.

“Mozorroak”, Iruneron. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak.

MOZORROAK

Doinua: ‘Amodioa gauza tristea
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Hedabideek ez dutenean
inpartzialki jarduten
bat aspertzen da lehenespenez
egi laurdenak entzuten.
Saia gaitezen lerroburuei
errimekin erantzuten
adibideok nahiz eta diren
laburpenaren laburpen,
ikus dezagun egiak nola
mozorrotzen dizkiguten.

2)
Gune berdeen suntsitzaile den
asmo defizitario
AHTak gizendu ditu
hamaika enpresario.
Obretan zenbat lur mugimendu
eta CO2 jario,
txikizioa bilakatu da
urteetan usadio,
baina amatxok, mozorrotzean,
tren berdea dela dio.

3)
Ipiniz gero Gipuzkoako
erraustegira begira
mende bateko zor publikoa
gure bizkar erori da.
Europan ixten doazenean
hemen berriak desira
Euren hitzetan kutsadurarik
ez du sortzen, baina tira,
hitzok egia mozorrotzeko
ke grisak baino ez dira!

4)
Tamalez orain Zaldibar ere
mapan kokatu digute,
bi langile hil, giro kutsatu,
nahita sortutako sute,..
gai toxikoen kea arnasten
utzi izanaren truke
elkartu eta erantzuleen
aurka jo behar genuke
utzikeria onartezin bat
lan-istripuz jantzi dute.

5)
Martxoak 8 heltzen denean
Jaurlaritza telebistan,
mozorro more bat agerian
lehenengo begi kliskan,
gutxi behar dute abiatzeko
mugimendu feministan
baina martxoak bederatzian
guztia doa irristan
txapa moreak kaxoi barruan
eta ipurdiak bistan.

6)
Bidasoako bi herrietan
jarrita festetara so
emakumeen eskubideek
urtero zenbat eraso!
Berdintasunez errespetua
ezin eman eta jaso,
nola bihurtu daitekeen inork
azalduko dit akaso
eskubideen urraketa bat
bizikidetza arazo.

7)
Euskal Herria higatzen doaz
Espainia zein Frantzia;
Vuelta zein Tourrak muga non dugun
aspaldi dute ahantzia,
Eurokopa bat ere badator
baloiari itsatsia,
murriztuz doa atzerriraino
egin behar den distantzia…
beste konkista kultural bat da
normaltasunez jantzia.

8)
Zaldunbordako afera ere
hobe dugu ez atzendu
Mega Outlet-ak ez duen arren
ez logika, ez sostengu
zenbait lanpostu prekarioen
aitzakia nabarmendu
eta baimenik ez duten arren
asmoa nahi da mantendu,
denda txikiak desagertzea
mozorroak estaltzen du!

Iturria: https://irunero.eus/mozorroak/

Hondarribiko Gaztetxean bertso saioa [2020-03-06]

Kaixo, bertsozale:

Hondarribiko Gaztetxean dabiltzanak botako dituztenez, bertako dinamizatzaileek bertso saioa antolatu dute heldu den ostiralerako. Martxoaren 6an izango da saioa eta iluntzeko 20:00etan hasiko da. Bertan ariko dira kantuan, Jon Gurrutxaga azpeitiarra, Aitor Sarriegi beasaindarra eta Egoitz Zelaia hendaiarra. Gaztetxean egitea aurreikusi duten arren, aldez aurretik kaleratuko balituzte, Olagarro elkartean egingo lukete saioa.

 

 

“Zaldibar argitu”. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Zaldibar argitu

Doinua: ‘Zuek horrela ikusi eta
Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

1
Behean Eitzaga goian Elgeta,
Aixolako urtegia
Baso-zelaiak eta baratzak
ederra ikuspegia
ikusgarria izaten baita
naturaren aurpegia
baina bertan eskegia
gaiztakeri-mintegia
jarri zuten hiltegia
santa Ageda biharamonan
lehertu zen zabortegia
bi langile hil lurperaturik
eta haiekin egia (bis)

2
Autobidera zakarrak sartu
elur jausien modura
bidea eten autoak geldi
horra kaosen figura
mendi leherketak harrapaturik
lankideen arrangura
zenbat langile galdu da?
hori gure jakingura
ondorengo negargura
agintaririk ez zen hurbildu
istripuaren lekura
enpresariek errua dute
Lehendakariak ardura (bis)

3
Jaurlaritzaren ordezkariak
lepoa tente jarririk
esaten zigun ez zegoela
lurrean zikinkeririk
airea berriz garbi-garbia
ez zela dioxinarik
holako gizon zuririk
telebistan ikusirik
ezin geratu geldirik
berdin baitio gu nola gauden
hilik edota bizirik
guk zer kulparik dugu izateko
holako agintaririk (bis)

4
Kazetariek jakin nahiean
egin galdera zuzenak
Lehendakariak harrokeriaz
erantzun itsusienak
nola liteke hola zigortu
argi bila doazenak?
erantzunik eskasenak
entzun behar ez direnak
lehendakariarenak
entzun ditzala Urkullu jaunak
gure garraisi ozenak
Joaquin eta Alberto dira
hil dituztenen izenak (bis)

5
Jainkoa balitz horrela dauka
Jaurlaritzaren zerua
oso urruti geratzen zaio
herritarren endredua
ez du entzuten laguntza deia
ez langileen erregua
agintaria: dirua
Iñigo da soldadua
kapitalaren gradua
diru guztia eurentzako da
beraientzat enplegua
Verter Recycling horixe baita
Urkulluren eredua (bis)

6
Dolu-herriak bihurtu dira
Zalla, Markina ta Eibar
bi lagun galdu pozoitu dena
eta hamaika zoritxar
agintariek antza nahi dute
dena jarri haien bizkar
egin behar dugu indar
gaur bezala berdin bihar
denok biltzarrarik biltzar
aurkitu arte gure lagunak
egin dezagun deiadar
gurean bizi nahi dugulako
behingoz argitu Zaldibar (bis)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/xabier-isasi-balanzategi-zaldibar-argitu/

Kabigorriko martxoko Bertso-gaua [2020-03-05]

Kaixo, bertsozale:

Badator aurtengo hirugarren Kabigorriko bertso-gaua ere, ikasturteko seigarrena. Martxoaren 5an izango da 19:30ean hasita. Bertan ariko dira kantuan Nahikari Gabilondo zarauztarra, Aitor Sarriegi beasaindarra, Iñigo Ugarte irundarra eta Ane Zuazubiskar arrasatearra. Saioaren gidaritza Gotzon Aizpiolea irudarraren esku egongo da. Hilero legez, saioaren aurretik bertso jarriak izango ditugu, honakoan Xabier Isasi hondarribiarraren bitartez.

Gogoan izan Kabigorrik afaltzeko aukera bikaina eskaintzen duela.

Bertan ikusiko dugulakoan,

Anima zaitezte!

III. Bertso Mendaria > 2020ko otsailaren 28an

Txingudiko Bertso Eskolako Bertso-tailerrak hirugarrenez antolatu du Bertso Mendaria otsailaren 28rako, ostiralarekin eta 19:30ean hasi eta 22:30ak bitarte.

Joan den ikasturtean antolatutakoren batera azaldu zenak badaki zertan den kontua: Muara Elkartearen ateak, barra (pintxo eta guzti) eta mikrofonoak guztiontzat zabalik.

Ederki pasako dugu, beste behin ere. Anima zaitezte!

Post Navigation