Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Loratze eguna larunbatean [2022-05-14]

Kaixo, bertsozale:

Datorren larunbatean, maiatzaren 14an, Loratze eguna antolatu du Irungo Sortuk. Alderdiak izan duen kongresuaren ondotik, herriko kideek osatu duten egitura berriaren ekimena da. Gainera, Haziaren irekiera berriarekin uztartu dute. Egun osoko egitaraua antolatu dute: goizean, hitzaldia egongo da Hazian, eguerdian, bertso-poteoa, ondoren, bazkaria, arratsaldean, kontzertua, eta, gauean, pintxada. Irunabarreko Egoitz Zelaia eta Adrian Arruti arituko dira bertso-poteoan, eta eguerdiko 13:00ean abiatuko dira Haziatik.

“Bizitzako gauzarik onenak doan”. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak, Iruneron.

BIZITZAKO GAUZARIK ONENAK DOAN

Doinua: Besarkada bat, adiskideak
Egilea: Aitor Errazkin Vicente

1/ Besarkada bat, adiskideak,
barre alaienak,
amets, maitasun, muxu, familia
eta oroimenak.
Doan direla diote
bizitzan gauza onenak…
Ikus dezagun benetan
hala ote diren denak.

2/ Ez da erraza besarkadekin
egitea herren
baina badago lortzen duenik
zaila izan arren
estutu gaiztorik ez da
utziko zaitu pozarren
esku artean aiztorik
baldin eta ez dakarren.

3/ Gizakia da animalia
interesatua
zilborrari so bizi beharra
da gure patua
laguntasun ugari da
ertz horretxek urratua
ederki hasiagatik
penagarri bukatua.

4/ Irriak irri, barreak barre
algarak algara
poza horien araberako
kontua al da ba?
Nahiz karkailaz jo daitekeen
zorionaren aldaba
grazia gutxi egiten du
gure bizkar baldin bada.

5/ Ametsa aske eta doako
dugu, alajaina!
Eta egia bihurtzen saia
gintezke, bai, baina
beti ez da erdiesten
amestutako ordaina
sistema honek ez baitu
gu guztiontzako haina.

6/ Maitasunari buruz hainbeste
dago esateko…
Sorta osoa dedikatuta
akaso hobeto
gorrotoak, maiteminak,
frustrazioak tarteko
ifrentzu txarra du txanpon
horrek doan izateko.

7/ Muxuak eman soilik onartu
nahi dizkizun hari
gehien behar den unean edo
noizean opari
erne! Eskuraezinak
ere badira eta adi!
Halakoetan eman “pa”
baina zeure buruari.

8/ Gaur “familia” aipatzen duen
hark zertaz dihardu?
Batzuk erosi nahian dabiltza
beste batzuk saldu
guk onartu behar dugu
edota familiak gu?
Pagotxa izan daiteke
bietatik baldin badu.

9/ Oroimen txarrek egiten dute
pertsona nahasi
irudikortu, lotsagorritu
ta damuarazi
morrontza horretan ezin
zorion betean hazi
onartu eta haiekin
elkarbizitzen ikasi.

10/ “Bizitzan gauza ederrak doan”
esaten da hala
salbuespena garrantzitsua
ez balitz bezala
argiune bakoitzeko
loratu denez itzala
kontuak norberak egin
edo desegin ditzala.

Iturria: https://irunero.eus/bizitzako-gauzarik-onenak-doan/

Jarraian entzungai, Aitorrek berak musikatu eta kantatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

“Aisia”. Urko Casado Usandizagaren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

AISIA

Doinua: Lurraren pean sar nindaiteke
Egilea: Urko Casado Usandizaga

1)

Gaur eguneko gizarte garen

aiton-amonen garaian

AISIA eta alferkeria

aipatzen ziren jarraian.

Duintasuna, lanetik lortu

beharra zuten usaian.

Gaur zorionez horrelakorik

ez dugu jartzen ezbaian,

baina, zuetan inork ez al du

zalantzarik esanahian?

2)

Existentzia bete batentzat

nork dauka antidotoa?

AISIA ez da beti ikasketa,

kirola edo jokoa.

Eske dituzu, zain, merkatua,

moda eta horoskopoa…

Modu askean aukeratua

behar du, (e)ta gustokoa

eta ez benetan bete nahi diren

ametsentzat oztopoa.

3)

Aipatu ere ez ditut egin

internet eta pantailak!

Nola ukatu teknologiak

sortutako abantailak?

Denbora lapur izanagatik

hain dira saihesten zailak

nere jarrera ikuste hutsak

gorritzen dizkit masailak…

Leiho irekien aitzakiz jartzen

ditu ateetan zarrailak.

4)

Historian inoiz ez dugu izan

gaur beste AISI aukera

baina hainbeste izate hutsa

berez nahikoa ote da?

Begiratua eraman nahi dut

beste ikuspuntu batera

ez dakit beti zuzenena den

haurrekin dugun jarrera;

AISI izatetik marratxo fin bat

dago betebeharrera.

5)

Adibidera jarri edozein

lehendakari edo alkate

oraingo haurrek baino agenda

askeagoa daukate:

Frantsesa, yoga, alemaniera,

Kapoeira, dantza, xake,

igeriketa, zirko, musika,

futbol, pintura, karate …

Ohartu gabe ixten zaienik

ireki adina ate.

6)

Esperientzia izan behar luke

aurrekoei ikasiak:

Ilara txukun batean edo

elkarrekin nahasiak

baratzak berdin eman ditzake

loreak eta sasiak

etorkizuna markatzen badu

ereiten dugun haziak,

aitzakiarik ez, haur hauek dira

gure eskutik haziak.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/urko-casado-aisia/

Jarraian bertso-sorta entzungai Peio Etxeberriak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Bertso-saioa antolatu du Su Txikian-ek Hazian [2022-04-29]

Kaixo, bertsozale:

Su Txikian talde feministak Ostiral Feministak ekimena sortu du. Irungo Hazian burutzen den ekimena da eta hileko azken ostiralean izaten da. Oraingoan, bertso-saioa antolatu dute eta bertan arituko dira, arratsaldeko 19:00etatik aurrera, Irati Alcantarilla urruñarra eta Haizea Arana eskoriatzarra.

Korrika egunean Bertso-saio musikatua [2022-04-09]

Kaixo, bertsozale:

Pasa den astean iragarri bezala, Korrika Irundik pasa den eguna girotzeko egitarau luzea antolatu dute Bidasoko Aek euskaltegiak eta Zizta[KA]k. Tartean, Bertso-saio musikatua. Egoitz Zelaiaren zuzendaritzapean aritu dira musikan, Maddi Sanz (harpa), Beñat Elosegi (mandolina), Iker Eizagirre “Xufi” (gitarra elektrikoa), Rafa Rodrigo (gitarra akustikoa) eta Iban Clemente (baxua). Aitor Errazkin, Urko Casado, Iñigo Ugarte, Abel Zabala eta Adrian Arruti izan dira kantuan. Eguraldia eta entzuleak bidelagun, iluntze bikaina izan da eta horren adierazle, ondoko argazki bilduma.

Beste urte batez, Toki-Alai ikastetxean izan gara [2022-04-08]

Kaixo, bertsozale:

Zenbait urte igaro dira Toki-Alai ikastetxeak bertso saioa antolatzen duela. Urtero jarri dira gurekin harremanetan eta, azken bi urte hauen ondoren, berriz egin dugu saioa. Aurtengoan, Adrian Arruti eta Iñigo Ugarte aritu dira ikasleen agindupean. Udaberriko oporraldiaren bezperan, bertsolariek hainbat jolasi egin diete aurre eta Korrika zein migrazio fluxuen gainean ere aritzeko parada izan dute.

Jarraian, egunak utzitako argazki bilduma:

Korrika heldu da eta harekin egitarau kulturala [2022-04-09]

Kaixo, bertsozale:

2022ko Korrika heldu da bailarara eta, harekin batera, herriz herriko egitarau kulturalak. Larunbatetik iganderako gauean pasako da Irundik, eta, herria girotzeko, Aek-ren egitarau mardula izango da larunbatean, besteak beste, Zizta[KA]k antolatutako Bertso-saio musikatua.

Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneko eta herriko zenbait musikariren arteko elkarlanaren ondorioa da Bertso-saio musikatua. Estrainekoz arituko gara Moskun, larunbatean, arratsaldeko 20:00etatik aurrera, errimez beteriko pentagramak eta hariz lagundutako bertsoak zabaltzen.

Animatu zaitez!

“Motxilako petatxuak josten”. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak, Iruneron.

MOTXILAKO PETATXUAK JOSTEN

Doinua: Langile baten semea naiz ni
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Bi euskaldunen semea naiz ni
ni ere euskaldun,
nahiko nukeena aldiro nire
lehen hizkuntzan jardun.
Traba ugari daudela
nahiz eta dugun ezagun
bada garaia gure motxila
arindu dezagun.

2)
Erabileraz egin ondoren
aski analisi
salbatzaile on gisa mugitu
ginen bizi-bizi;
egin ginen Belarriprest,
egin ginen Ahobizi:
ardurak beti norbanakoon
gainera lehenbizi.

3)
Euskara ito egin daiteke,
ez da agortuko,
erabilerak, beraz, kalterik
ez digu sortuko.
Nahiz eta denok Hitzekin
beharra dugun aitortuko
ogia euskaraz erosiz soilik
ez da deus lortuko.

4)
Erakundeek jarraitzen dute
egiten entzungor
hartu beharrean behar diren beste
neurri eraginkor.
Arduradunen postuek
nola ardura duten zor
ni adibide batzuk bertsotan
salatzera nator.

5)
Diru-laguntzak dira hedabide
askoren sostengu
baina Lakuan erdarazkoak
dira nabarmendu.
Hor erabaki behar da,
nori eman, nori kendu, …
letrez ulertu nahi ez duenak
zifrez ulertzen du.

6)
Zifrekin segiz, Laudion hara
nolako ranking-a,
elebakarrek hizkuntza zailak
sailkatuz egina.
Ikasten egingo zuen
sekulako ahalegina
toga daraman hark arrazoiak
bilatzen adina.

7)
Ez dago jarri beharrik, ordea,
kanpora begira
Irunen ere udaltzainekin
zenbat tirabira!
Behingoz lortzean lege bat
eskubideen neurrira
epaitegiak tentakuluak
bilakatzen dira.

8)
Nonbait ez da hain derrigorrezko
Irunen euskara,
erabilera baxua baita
dioten erara;
etengabe doa behera
hamarkadaz hamarkada
eta Udala horren konplize
nabarmenena da.

9)
Nik segiko dut ogia beti
euskaraz erosten,
euskararekin eta euskaraz
pizten eta pozten,
baina noiz arte ariko
gara petatxuak josten
arduradunek ez dutelako
besterik adosten?
baina noiz arte ariko
gara petatxuak josten,
erabakiak hartu beharrean
ogia erosten?

Iturria: https://irunero.eus/motxilako-petatxuak-josten/

Iban Clementek, Iker Eizagirre “Xufik”, Beñat Elosegik eta Rafa Rodrigok lagundu dute musikaz Manu. Jarraian entzungai:

Hemen jaitsi dezakezu

“1945 maiatzak 8”. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

1945 MAIATZAK 8

Doinua: Baneza eta banitu
Egilea: Andoni Zelaia Otaño

1
Historia oroimena
dugu ezkutu onena,
nola galtzailearena,
edo nagusitu dena,
lehengo mendean berrogeita bost
maiatzak zortzigarrena,
bigarren mundu gerra handia
jarri zioten izena,
ardatza deitu nazi frenteak
bere egunik latzena,
beste aldetik aliatuak
gailendu ziran azkena. (err)

2
Alemania nazia,
Italiari josia,
Japoniak nahi Asia,
jadanik gerra hasia,
Errumania Hungaria eta
Bulgaria ere nahasia,
naziak eta faxistak batuz
frankistak erein hazia,
arrazismoa diktaduraren
atzerakoien hesia,
historiaren lotsa dirade
utzitako herentzia. (err)

3
Aliatuen ordua,
elkar hartzeko modua,
ertz askotatik landua,
bideratzera hedua,
nazien kontra nazien alde
hola zegoen mundua,
aldaketaren bulkada dator
alde baten helburua,
sobietarrak une zailetan
ez zuten galdu burua,
apirilaren hogeita bosta
Berlingo azken gudua. (err)

4
Gerrak dakarren kaltea,
fusila eta tankea,
gupida gabe kolpea,
hartu eta ematea,
sobietarrak garaitu zuten
Berlin nazien frentea,
Hitlerrek bere buruaz egin
porrota errematea,
errenditzea sinatu eta
bake bidea hastea,
geroztik gerra hotza da gure
askatasun silbestrea. (err)

5
Nazio batuen giltza,
hartu eta eman hitza,
sorreran zuen baldintza,
gaur zuzen ote dabiltza?
berriz gatazkak ekiditeko
zilborrestea balitza,
hainbeste miloi zibil hiltzeak
seta krudelen ekintza,
errua nori, hari egotzi
ez du aldatzen emaitza,
zein luzea den sufrimendua
eta zein motza bizitza. (err)

6
Ehun nazioen bueltan,
Afrika Asia ketan,
Europa Ameriketan,
altxa ziraden armetan,
konkista bidez bizi zirenak
menpeko kolonietan,
askatasuna egun batean
lortuko zuten ustetan,
bakoitzak bere herrian bizi
nahi zuelako benetan,
nazio asko aurkitzen dira
gatibu bere lurretan. (err)

7
Zauri zaharrak ixteko,
itun idatzi hitzeko,
urrutira iristeko,
sarri elkar irensteko,
justiziaren bi aurpegiak
labankada eta bosteko,
armagintzaren industria da
ileak tente jartzeko,
boteretsuen lagun isila
erabakiak hartzeko,
bake garaiak kudeatuaz
gerra berriak pizteko. (err)

8
O.T.A.N eta G7-a,
lohiaz alfonbra azpia,
segurtasun aitzakia,
bide lagun sarraskia,
mundu guztiko epaile omen
ongia eta gaizkia,
demokrazia bakea gerra
diktadura monarkia,
gure buruak defendatzea
ez garela zenbakia,
herri xeheak ezin du jasan
lobby-entzat errukia. (err)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-andoni-zelaia-otano/

“Bidasoari”. Adrian Arruti Bernadeten bertsoak, Bidasoko Hitzan.

BIDASOARI

Doinua: Trumoia ortzi beltzean hoska
Egilea: Adrian Arruti Bernadet

1
Txingudin duzu fluxu lausoa,
sarri pausatu arte pausoa,
batzen dituzu baso nafarra
eta Kantauri itsasoa. (Err.)
Nola azaldu ahal nizuke
erdi aldatuta soa
Bidasoa, Bidasoa…
Nolatan zaren konponbidea
nahi dutenen arazoa. (Err.)

2
Sostengu falta duzu, sostengu.
Zenbat eskaini; hainbeste kendu,
hainbat arazo larri zuregan
ez al dira nabarmendu? (Err.)
Nik zurekiko dudan maitasun
hau nahiko nuke mantendu,
baina zenbat sufrimendu!
Gizakiaren esku hartzeak
maitasun hori zailtzen du. (Err.)

3
Poligonoek duten tamaina
batuta ia zerorri haina…
Zure luzean nabarmena da
kutsaduraren orbaina. (Err.)
Eskualdeko aberastasun
handiena zara, baina
zer tratu-txar, alajaina!
Garestiegi duzu geroa
hain merke bada oraina. (Err.)

4
Bailara bakar, baina hau mauka:
bi estaturen artean gauzka!
Gure arteko harreman hitsak
erruz gogaiturik nauka! (Err.)
Bi kulturaren arteko talken
eraginez elkar zaunka…
Txingudik horixe dauka;
zure albotan lubakiratu
gaituzte elkarren aurka. (Err.)

5
Inposaketak hainbeste dohain…
Ni, behintzat, ez naiz jasateko lain.
Zu ezizenez Muga deitzea
ez al da ba aski irain? (Err.)
Zure trazaren eraginpean
Euskal Herrian zer orbain!
Ohartu gaitezen orain
zuri ezarri dizuten zama
ez dugula nahi gure gain. (Err.)

6
Zure zubiak diren asuna
bizi dutenek zenbat marruma!
Bizkarroi asko sartu zaizkizu;
Migranteentzat zer trauma! (Err.)
Checkpoint artean bihurtu dute
pasa nahi duen laguna
guztiaren erruduna.
Ederra zara; ez da, ordea,
gertatzen ari zaizuna. (Err.)

7
Pasabide hain arriskutsurik…
Hainbeste hilotz dauzka Txingudik,
bai ote duzu zure luzean
odolik gabeko urik? (Err.)
Zein erru dauka Nafarroak? Zein
Gipuzkoak? Zein Lapurdik?
Zure uretan galdurik
errukirik ez daukazu, baina
inork ez al du errurik? (Err.)

8
Ingurumena ingurunean,
migrantearen ihes xumean
edo herri bat hiru zatitan
bereizi duten gunean… (Err.)
Iraun dezagun hau amaituko
baita etorkizunean;
zulorik ilunenean
argia piztu dezakegula   
sinesten dugun unean. (Err.)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-bertso-sorta-irunabar/

Peio Etxeberriak musikatu du. Jarraian entzungai:

Hemen jaitsi dezakezu

Post Navigation