Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the category “Bertsoak”

“Lurtarron desafioak”, Iruneron. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak.

Lurtarron desafioak

Doinua: “Potajiarena
Egilea: Andoni Zelaia Otaño

1)
Zer moduz irakurle?
Zenbait gogoeta:
noren eskutan dago
lurtarron oreka?
Iturriak agortu
mendiak erreta
ura gainez daraman
ibaia, erreka…
Gaixotasun sintomak
hartu du planeta.

2)
Hausnartzeko denbora
hartzea bederen
planeta bakarrean
bizi gara zeren
laster ez da guretzat
ez eta besteren
zuzentzeko aukera
helduko ote den
ondorengoentzako
kiskali baino lehen.

3)
Ozono zulo beltza
handitzen, handitzen
atmosfera zikinez
ari da loditzen
hotz-bero baremoak
dihoaz gorritzen
ezin esan naturak
ez duela sufritzen
gero eta zailago
daukagu garbitzen.

4)
Aurreikusten duen
zientzi zentroa
itsasoa igoko
omen da metroa
zikloiak, lurrikarak
dena da makroa
horren aurrean nola
mantendu neutroa
gerora iristeko
orainan zikloa.

5)
Kontsumo erregelak
ez da berriketa
multinazionalen
zonbi ariketa
dena da merkatua
diru pilaketa
urrean pareta bat
atzean pareta
ez ote gara ari
burukin kolpeka.

6)
Abiapuntuaren
“kilometro zero”
denbora kontua da
estresan bezero
nora joan etorri,
hola egunero,
Beste biderik jada
ez da honezkero…
Tximista bezain bizkor
Bidaiatu edo!

7)
Lur azpiaren txanda
bete baita gaina
bide-gorri, metroa
ta bus-a, jakina!
Bakoitzari autoa,
motoa, patina,
Lemoniz-en bikia
beharko da, baina,
elektrika sortzeko,
guztientzat haina.

8)
Lurtarron erronkari
jo diot aldaba
kontsumoa handitu
berdin abiada.
Zorionaren zama
zinez hori bada
itzulerarik gabe
aurkituko gara.
Suntsipenera doan
trena habian da.

 

Iturria: https://irunero.eus/lurtarron-desafioak/

Irunerorekin elkarlanean, hirugarren urtez jarraian.

Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneak eta Irunerok lankidetza hitzartu zuten joan den uda hasieran, hirugarren urtez jarraian. Hilean behin argitaratuko du Irunerok eskualdeko bertsolariren baten bertso-sorta bat. Irunabarreko eragileak arduratuko dira, urtero bezala, bertsolarien konpromisoa lortzeaz. Dena ongi bidean, 9 bertso-sorta berri utziko dizkigu, beraz, 2019-2020 ikasturteak, urritik ekainera bitarte.

Dagoeneko hiru bertsolariren bertso-sortak argitaratu ditu Irunerok, paperean zein bertsio digitalean: Igauri Lopetegi Amostegiren “Siberia Gazteiz”, Abel Zabala Elizazuren “2019ko udako errepasoa” eta Aitor Errazkin Vicenteren “Bertso berriak, inposizioei jarriak”.

Egoitz Zelaia Zapirain Anaiak Bertso-paper sariketan saridun! [2019-12-20]

Kaixo, bertsozale:

Xenpelar Bertso eskolak aurten antolatutako Zapirain Anaiak Bertso-paper lehiaketan, Irunabarreko Egoitz Zelaia hendaiarrak bigarren saria irabazi du Ileak dantzan sortarekin. Lehen postua Aitor Albistur oreretarrarentzat izan da.

2018an ere bigarren postua erdietsi zuen Zelaiak sariketa honetan, eta orduan ere, lehen postua Albisturrentzat izan zen.

Zorionak, beraz, Egoitzi!

 

ILEAK DANTZAN
Egoitz Zelaia

“Beste bateko iñularretan”
10eko handira moldatua

1.
Aitortzekoak aitortzekotan
nik ere zure gisara
jenio bila hiru alditan
igurtzi nuen lanpara.
Belarik gabe haizeen aurka
puntu kardinaletara
joateko mapa egin genuen,
zehatzegi, behar bada,
nora iritsi bagenekien,
baina galdu egin gara.

2.
Agian zure nekeagatik
gure zaldien montura
bizkar gainetik bultzatu eta
askatu dugu zorura.
Konturatu naiz iritsi ahala
erretirako ordura
irri handi bat, malko txiki bat
bihurtu ohi den modura
itsasertzean gazi bihurtzen
dela errekako ura.

3.
Sekula izan banintzen satsu,
eta pertsona bakarti,
maiz begiratu izan ziona
bizitzari mesfidati
zurekin berriz lotu nintzaion
irudipen berri bati.
Irudikatu genuen baina
marinel batek badaki
paperarekin ezin direla
itsasontziak eraiki.

4.
Enkailaturik dauden arimek
gainezkatzen dute kaia
esan zituzten gezur gainean
eraiki dute talaia.
Behin heldu dela eraiste lanak
hasi ditugun garaia
berriro ere aurkitua dut
izan nintzen pertsonaia
errauts artean bilatzen zure
saihetseko tatuaia.

5.
Tristura edo zoriontasun
malko batek, dena dela,
esango nuke ezpain ertzean
zapore bera duela.
Punta batetik beste puntara
uste dut ari garela
gure buruei su eman nahian
pospolo bati bezela
ohartu gabe erre gabeko
punta bat gelditzen dela.

6.
Haizeen aurka ileak dantzan
dabiltzan une berean
murtxikatzeko ilusiorik
ez dut nire platerean.
Arpoirik ez dut estekatuko
behin galdutako zerean.
Urak lausotzen duen heinean
idatzia paperean
nola segitu biak batera
eta bakoitzak berean?

7.
Ortzi mugara begira jarri
naizen enegarrenean
barka nazazu berriro jarri
baldin banaiz txarrenean
maiz itsasoa arnasten dugu
olatu zakarrenean.
Izan ginena oroit ezazu
mareak dakarrenean
mezu bat hustu dugun botila
bakoitzaren barrenean.

8.
Gure banderak galdu baditu
tibiak, zein kaskezurra,
orain aingura jasotzea da
geratzen zaidan apurra.
Odisea bat pasatu eta
gaindituko dut beldurra,
intxaur oskola itsasontzitzat
bistaratuko dut lurra…
Bakoitzak bere egia dauka
bakoitzak bere gezurra.

 

“Bertso berriak, inposizioei jarriak”, Iruneron. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak.

BERTSO BERRIAK, INPOSIZIOEI JARRIAK

Doinua: “Komeni zaigun ixtoria bat”
Egilea: Aitor Errazkin Vicente

1)
Euskal Herrian barrena mezu
gaitza hedatzen ari da
euskararen “ez-dakit-nolako”
inposatzeen harira
gezurrik esan ote liteke
begietara begira?
Kontuz, askotan esanez gero
sinetsi egiten dira.

2)
Bi estaturen mendean gaude
gauzak garbi esatera
derrigortuak gaztelania
ta frantsesa jakitera
inork al du bi horiek baztertu
ta saihesteko aukera?
Inposatu zer egiten zaigun,
hortik kontuak atera!

3)
Eta hargatik aldarrikatzen,
sustatzen dugu euskara:
debekatua, ofizialtasun
kontuan dena eza da.
Nafarroa zein iparraldera
so jartzen baldin bagara,
inposatzen den hizkuntza baten
itxurarik al dauka ba?

4)
Aurrerakoiak izan gintezke
atzerakoien fedean?
“Ezin da gogoz kontra ipini
inor hizkuntzen mendean!”
Euskaldunari, ordea, mihia
moztu ohi zaio gurean
erdaldunaren “askatasuna”
hasten den une berean.

5)
Eta lanpostu publikoena?
Nor ez da izan testigu?
“Mediku ona ala euskalduna?”
Nahita ere ezin isildu…
Dudarik gabe biak zor dira
eta orok merezi du
erren gabiltza gauden herriko
hizkuntza ez badakigu.

6)
Euskara dela eta ez dela,
prest nengoke onartzeko
inposizio bat dagoela
ez dakien bakoitzeko.
Hortik aurrera euskal herritar
guztiok gaude antzeko
denok baitugu gure ardura
herria euskalduntzeko.

7)
Beraz, euskaraz egin besterik
ez da, etxean, azokan…
Ez dakienak esango digu,
moldatu gara askotan!
Hura geratu bedi nabarmen
inortxo geratzekotan
gu ez baikara ezer hizkuntza
hartu ezean ahotan.

8)
Eta egia bada euskara
nahi ez luketela hilik
(bai baita hori ukatzen duen
politikari abilik)
horrelakoen aurrean ezin
geratuko da isilik
“Civismo” hitza jarri zuena
faroletatik zintzilik.

 

Iturria: https://irunero.eus/bertso-berriak-inposizioei-jarriak/

“Zaldunborda”. Adrian Arruti Bernadeten bertsoak, Oarso-Bidasoaldeko Hitzan.

Zaldunborda

Doinua: ‘Komeni zaigun ixtoria bat (A)’
Egilea: Adrian Arruti Bernadet

1.
Bere garaian erraustegiaz
jarri gintuzten jakean,
orain saltoki handi batekin
hasi dira atakean.
Jaurlaritzaren mugatze lege
handienaren atean
dena lotuta utzi nahi izan
zuten uda gau batean.

2.
Iluntasun ta alebosiaz
batzuen kudeaketa
bikaina denez, zertarako gu?
Zertarako zundaketa?
Zaldunbordako gainean egin
nahi dute makro outleta
eskualdeko merkatariek
baliorik ez dute ta.

3.
Haien eredu jasangarria
zabaltzen alderik alde
aritu arren diskurtso hori
ez da izaten debalde
azpiegiturez suntsitzen dute
izaki zein mendialde
gero haritz bat landatzen dute
ekosistemaren alde.

4.
Hainbat alderdi bihurtu ohi da
horrela progre nahiz eko.
Makro outletak bertute asko
omen dauzka banatzeko
prest daudelako hainbat lan duin
hiltzera kondenatzeko
Beraien ordez beste bi mila
duingabe eratzeko.

5.
Lanen baldintza duin gabeaz
sarri dut hitz jarioa:
Euskal Herriko beharginek maiz
dute sufrikarioa.
Berrogei lagun hil dira aurten,
nolako kalbarioa!
Sarri lan batek bihurtu ohi du
bizitza prekarioa!

6.
Behar denean behar duenak
gaitzari eginez uko
esperantzaren berdea erraz
bihurtu izan du luto.
Sortu ditzaken ezbehar denak
izanagatik gertuko
gure odolak ez dio inoiz
arropa zipriztinduko.

7.
Norbanakoak ez du indarrik;
ez botereak adina
guk Zaldunborda Gelditu dugu
borroka ildo egina
batu zaitezte plataformara
ez da erronka arina!
Honek guztiak Bidasoaz gain
daukalako eragina.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/adrian-arruti-bernadet-zaldunborda/

“2019ko udako errepasoa”, Iruneron. Abel Zabal Elizazuk jarritako bertsoak

2019ko UDAKO ERREPASOA

Doinua: “Loriak udan intza bezela”
Egilea: Abel Zabala Elizazu

1.
Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

3.
Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe,

5.
Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horrexen adibide da.

7.
Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

2.
Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

4.
Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina_eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

6.
Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

8.
Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

Iturria: https://irunero.eus/2019ko-udako-errepasoa/

“2019ko udako errepasoa”. Abel Zabala Elizasuren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

2019ko udako errepasoa

Doinua: “Loriak udan intza bezela”
Egilea: Abel Zabala Elizazu

1.
Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

2.
Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

3.
Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe.

4.
Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

5.
Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horrexen adibide da.

6.
Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

7.
Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

8.
Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/abel-zabala-2019ko-udaren-errepasoa/

Urriaren 3an eman genien hasiera Kabigorriko bertso gauei

Hasi da 2019-2020 ikasturteko Kabigorriko bertso gaua. Lehen saioa ederra izan zen, jende bailara bildu zen eta bertsolariak gustora aritu ziren. Saioari hasiera Abel Zabalak eman zion, hona hemen prestatutako bertso sorta:

2019KO UDAKO ERREPASOA

DOINUA: Loriak udan intza bezela

Egilea: Abel Zabala

1-Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

2-Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

3-Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe.

4-Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

5-Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa Europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horretxen adibide da.

6-Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

7-Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

 

8-Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

 

Jarraian, bertso gauak utzi zituen irudiak:

“Siberia-Gasteiz”, Iruneron. Igauri Lopetegi Amostegik jarritako bertsoak

“Siberia-Gasteiz”

Doinua: “Batetikan korrozka”
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1.
Batxilerra bukatuz
askoren modura
Behingoz askaturikan
etxeko aingura
Bi pisukiderekin
hura plana, hura!
Guk Siberia-Gasteiz
gendula helmuga
Orduantxe hasi zen
gure abentura.

2.
Hertzainak jarri gendun
ezin ozenago
Ta hara non kontrola
parean, akabo!
Jarri ginen txuriak
baino txuriago
Ongi atera ginen
harrituz zeharo
Baina ni kotxe hortan
ez nator gehiago.

3.
Peugeot txuri zaharrak
bete zuen plana
Baina zulaturikan
gurpila ai ama!
Nahiz ta ezin sinetsi
aldatu izana
Eta askotan eman
sekulako lana
Konparaezina da
kotxe horren xarma.

4.
Gainditu genduela
Kotxe-mekanika
Oilasko bat hartu nun
izena jarrita
Litrona bat izan zen
saltsaren teknika
Ta ai! ze ona zeunden
pentsatzen hasita…
Gogoan zaitugu ta
agur Margarita!

5.
Azkenik, juerga ona
da ostegunena
Baina arazo latza
da ostiralena.
Unibertsitatean
hori bai poema
Jabetu naiz gaindituz
hainbeste problema
Sarri bizitza dela
maisurik onena.

 

Iturria: https://irunero.eus/siberia-gasteiz/

“Siberia-Gasteiz”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak Oarso-Bidasoaldeko Hitzan

Siberia-Gasteiz

Doinua: “Batetikan korrozka”
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1.
Batxilerra bukatuz
askoren modura
Behingoz askaturikan
etxeko aingura
Bi pisukiderekin
hura plana, hura!
Guk Siberia-Gasteiz
gendula helmuga
Orduantxe hasi zen
gure abentura.

2.
Hertzainak jarri gendun
ezin ozenago
Ta hara non kontrola
parean, akabo!
Jarri ginen txuriak
baino txuriago
Ongi atera ginen
harrituz zeharo
Baina ni kotxe hortan
ez nator gehiago.

3.
Peugeot txuri zaharrak
bete zuen plana
Baina zulaturikan
gurpila ai ama!
Nahiz ta ezin sinetsi
aldatu izana
Eta askotan eman
sekulako lana
Konparaezina da
kotxe horren xarma.

4.
Gainditu genduela
Kotxe-mekanika
Oilasko bat hartu nun
izena jarrita
Litrona bat izan zen
saltsaren teknika
Ta ai! ze ona zeunden
pentsatzen hasita…
Gogoan zaitugu ta
agur Margarita!

5.
Azkenik, juerga ona
da ostegunena
Baina arazo latza
da ostiralena.
Unibertsitatean
hori bai poema
Jabetu naiz gaindituz
hainbeste problema
Sarri bizitza dela
maisurik onena.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/igauri-lopetegi-amostegi-siberia-gasteiz/

Post Navigation