Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the tag “Irunero”

09 maiatza 2020

“Enegarrenez etxera”, Iruneron. Maddi Sanz Sanchezen bertsoak.

ENEGARRENEZ ETXERA

Doinua: ‘Itsasoari begira‘
Egilea: Maddi Sanz Sanchez

1)
Afalostean, lagun artean
azkena hartzen genbiltzala,
ilun dago ta etxera buelta
ez da izu kasuala
hogeita hamar minutu luze
bidea ez da hutsala
plaza atzean utzi orduko
ni sentitu naiz huts hala
giltzak eutsita, mobila eskuan
normala balitz bezala.

2)
Pausu motzean, bakardadean,
bide hutsa parez pare.
Farola azpian ez dakit naizen
egoera honen jabe
saiatu arren jartzen barrena
itsasoa bezain bare
oraingo honetan nire olatuek
ez dute astintzen suabe
etxera buelta egin nahi nuke
batere beldurrik gabe.

3)
Bide ilunez, bakardadeaz
izaten ohi gara kexu,
denen ahotik erantzun bera:
gaia da oso konplexu.
Denen ahotan egonda ere
hantxe bakarrik zaude zu
zuhaitza eta pareta izkinei
ere beldurra diezu.
Ba lasai egon, korrika eta
oihu egin dezakezu.

4)
Urtean bitan halako gaiak
izaten dira protesta,
eta halere mila lagunek
gaua buka aldrebeska
ez da normala etxera bueltan
begiratzea trabeska
eta buruan irri guztiak
bihurtzea soilik kezka,
eta oraindik epaile jauna
zer jantzi nuen galdezka.

Iturria: https://irunero.eus/enegarrenez-etxera/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
05 Api 2020

“Etxekalte”, Iruneron. Egoitz Zelaia Perezen bertsoak.

ETXEKALTE

Doinua: ‘Esperantzarik gabeko zenbait‘
Egilea: Egoitz Zelaia Perez

1)
Hamabi urte baino ez ditu
eta Angelun bizi da,
ikastetxea itxi dutenez
umeak etxean dira.
Haren ezpainen ertza iristen
da irribarre ttikira;
berandu arte lo egin eta
bideo-joko partida…
bizi osoa pasako luke
telebistari begira.

2)
Hogeita batak bete berritan
eta Gasteizko neguko
hotzen artean lagunik ez da
ingurura azalduko.
Fakultateko lanak eginez
eguna hasi orduko,
atera nahia irentsiz, bera
eta beraren moduko
anitz, irrikaz dabil hurrengo
osteguna noiz helduko.

3)
Ipuin, marrazki, kilimen gerra,
eskulan batzuk bestela,
ustekabean jolas eremu
bilakatu da jangela.
Nahia deitzen da sei urte ditu,
alaba bakar, fidela,
eta badira jada lau egun
pentsatzen hasia dela
txakurra bera baino gehiago
maitatu dezaketela.

4)
Ertzaintzarako oposizio
prestaketetan dohatsu
aritu denak baditu hainbat
momentu gorabeheratsu.
Ordiziako Unai ere bai
ibili da horrelatsu.
Baina kanpoko birusarentzat,
denarentzat loriatsu,
alferrik dira autoritate,
pistola eta mehatxu.

5)
Haren herrian aditzen zuen
aurkako komentario
ostean heldu zen Lesbosera
mehatxuen kontrario.
Geroztik dena izanagatik
laguntza boluntario
dabil etxe bat noiz aurkituko,
kalbarioz kalbario,
baina etxean dagoenari
horrek zer axola dio?

6)
Hirurogeita hamasei urte,
ez da lehen bezain abil.
Kutsatua den ongi ez daki,
baina susmoa darabil.
Etxaldeetako bakardadean
guztia da kutx ala pil.
Jatsun bizi da eta ez du nahi
halako egoeran hil.
Lehen herio urrun zebilen
orain ate joka dabil.

7)
“Etxean izan bermatu dadin
zure seguritatea”
esaldi hori Anerentzat ez
da errealitatea.
Orain mozkor bat biolentoa
da lehen zena maitea.
Aspaldidanik arriskuan da
bere ongi-izatea
lehen, bederen, izaten zuen
zortzi orduko bakea.

8)
Jada kanpoan aukerarik ez
denez bazterrak nahasteko,
ordenagailu aurrean pasaz
berrogei ordu asteko,
bertsolari bat dabil Hendaian
gertu hitzak orrazteko
borrokan dabil ideia on bat
erakarri arazteko,
baina tartea atera digu
bertso hauen idazteko.

Iturria: https://irunero.eus/etxekalte/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
06 Mar 2020

“Mozorroak”, Iruneron. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak.

MOZORROAK

Doinua: ‘Amodioa gauza tristea‘
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Hedabideek ez dutenean
inpartzialki jarduten
bat aspertzen da lehenespenez
egi laurdenak entzuten.
Saia gaitezen lerroburuei
errimekin erantzuten
adibideok nahiz eta diren
laburpenaren laburpen,
ikus dezagun egiak nola
mozorrotzen dizkiguten.

2)
Gune berdeen suntsitzaile den
asmo defizitario
AHTak gizendu ditu
hamaika enpresario.
Obretan zenbat lur mugimendu
eta CO2 jario,
txikizioa bilakatu da
urteetan usadio,
baina amatxok, mozorrotzean,
tren berdea dela dio.

3)
Ipiniz gero Gipuzkoako
erraustegira begira
mende bateko zor publikoa
gure bizkar erori da.
Europan ixten doazenean
hemen berriak desira
Euren hitzetan kutsadurarik
ez du sortzen, baina tira,
hitzok egia mozorrotzeko
ke grisak baino ez dira!

4)
Tamalez orain Zaldibar ere
mapan kokatu digute,
bi langile hil, giro kutsatu,
nahita sortutako sute,..
gai toxikoen kea arnasten
utzi izanaren truke
elkartu eta erantzuleen
aurka jo behar genuke
utzikeria onartezin bat
lan-istripuz jantzi dute.

5)
Martxoak 8 heltzen denean
Jaurlaritza telebistan,
mozorro more bat agerian
lehenengo begi kliskan,
gutxi behar dute abiatzeko
mugimendu feministan
baina martxoak bederatzian
guztia doa irristan
txapa moreak kaxoi barruan
eta ipurdiak bistan.

6)
Bidasoako bi herrietan
jarrita festetara so
emakumeen eskubideek
urtero zenbat eraso!
Berdintasunez errespetua
ezin eman eta jaso,
nola bihurtu daitekeen inork
azalduko dit akaso
eskubideen urraketa bat
bizikidetza arazo.

7)
Euskal Herria higatzen doaz
Espainia zein Frantzia;
Vuelta zein Tourrak muga non dugun
aspaldi dute ahantzia,
Eurokopa bat ere badator
baloiari itsatsia,
murriztuz doa atzerriraino
egin behar den distantzia…
beste konkista kultural bat da
normaltasunez jantzia.

8)
Zaldunbordako afera ere
hobe dugu ez atzendu
Mega Outlet-ak ez duen arren
ez logika, ez sostengu
zenbait lanpostu prekarioen
aitzakia nabarmendu
eta baimenik ez duten arren
asmoa nahi da mantendu,
denda txikiak desagertzea
mozorroak estaltzen du!

Iturria: https://irunero.eus/mozorroak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
07 Ots 2020

“Gaur egungo folklorea”, Iruneron. Garbiñe Beraetxe Moralesen bertsoak.

Gaur egungo folklorea

Doinua: ‘Besarkadak eta labankadak’
Egilea: Garbiñe Beraetxe Morales

1)
Garai berriak iritsi dira
eta gai zaharrek oztopo
feminismoa gaur egun baita
matxismoan antidoto
letra matxistak eduki arren
musika ez dut gorroto
feminista naiz ta harro diot
perreoa dut gustoko

2)
Jamaikarren erritmoa dugu
gizartean murgilduta
Azken finean tradizioak
amaiera bat badu ta
Arin-arina ta fandangoa
dance hall-arekin nahastuta
hauetako bat aukeratzea
da nire barne burruka

3)
Skin, txonia, pijoa edo
abertzaleen tankera,
Gu Oialumen ibili ohi gera
Daddy Yankeeren antzera
Regetoia gaur egun delako
erromeri saiakera
Itsuragatik ez du ematen
baina denak fansak gera

4)
Adidas eta salomonekin
sarritan goaz dotore
Gozategi, Tapia ta Leturia
eman zazue amore
Gaur egunean gazteak gara
trikitixaren traidore
regetoia ta perreoa
bihurtu dira folklore!

Iturria: https://irunero.eus/gaur-egungo-folklorea/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
20 Urt 2020

“Lurtarron desafioak”, Iruneron. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak.

Lurtarron desafioak

Doinua: “Potajiarena“
Egilea: Andoni Zelaia Otaño

1)
Zer moduz irakurle?
Zenbait gogoeta:
noren eskutan dago
lurtarron oreka?
Iturriak agortu
mendiak erreta
ura gainez daraman
ibaia, erreka…
Gaixotasun sintomak
hartu du planeta.

2)
Hausnartzeko denbora
hartzea bederen
planeta bakarrean
bizi gara zeren
laster ez da guretzat
ez eta besteren
zuzentzeko aukera
helduko ote den
ondorengoentzako
kiskali baino lehen.

3)
Ozono zulo beltza
handitzen, handitzen
atmosfera zikinez
ari da loditzen
hotz-bero baremoak
dihoaz gorritzen
ezin esan naturak
ez duela sufritzen
gero eta zailago
daukagu garbitzen.

4)
Aurreikusten duen
zientzi zentroa
itsasoa igoko
omen da metroa
zikloiak, lurrikarak
dena da makroa
horren aurrean nola
mantendu neutroa
gerora iristeko
orainan zikloa.

5)
Kontsumo erregelak
ez da berriketa
multinazionalen
zonbi ariketa
dena da merkatua
diru pilaketa
urrean pareta bat
atzean pareta
ez ote gara ari
burukin kolpeka.

6)
Abiapuntuaren
“kilometro zero”
denbora kontua da
estresan bezero
nora joan etorri,
hola egunero,
Beste biderik jada
ez da honezkero…
Tximista bezain bizkor
Bidaiatu edo!

7)
Lur azpiaren txanda
bete baita gaina
bide-gorri, metroa
ta bus-a, jakina!
Bakoitzari autoa,
motoa, patina,
Lemoniz-en bikia
beharko da, baina,
elektrika sortzeko,
guztientzat haina.

8)
Lurtarron erronkari
jo diot aldaba
kontsumoa handitu
berdin abiada.
Zorionaren zama
zinez hori bada
itzulerarik gabe
aurkituko gara.
Suntsipenera doan
trena habian da.

 

Iturria: https://irunero.eus/lurtarron-desafioak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
23 Abe 2019
2 Comments

Irunerorekin elkarlanean, hirugarren urtez jarraian.

Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneak eta Irunerok lankidetza hitzartu zuten joan den uda hasieran, hirugarren urtez jarraian. Hilean behin argitaratuko du Irunerok eskualdeko bertsolariren baten bertso-sorta bat. Irunabarreko eragileak arduratuko dira, urtero bezala, bertsolarien konpromisoa lortzeaz. Dena ongi bidean, 9 bertso-sorta berri utziko dizkigu, beraz, 2019-2020 ikasturteak, urritik ekainera bitarte.

Dagoeneko hiru bertsolariren bertso-sortak argitaratu ditu Irunerok, paperean zein bertsio digitalean: Igauri Lopetegi Amostegiren “Siberia Gazteiz”, Abel Zabala Elizazuren “2019ko udako errepasoa” eta Aitor Errazkin Vicenteren “Bertso berriak, inposizioei jarriak”.

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged ,,,,
03 Abe 2019

“Bertso berriak, inposizioei jarriak”, Iruneron. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak.

BERTSO BERRIAK, INPOSIZIOEI JARRIAK

Doinua: “Komeni zaigun ixtoria bat”
Egilea: Aitor Errazkin Vicente

1)
Euskal Herrian barrena mezu
gaitza hedatzen ari da
euskararen “ez-dakit-nolako”
inposatzeen harira
gezurrik esan ote liteke
begietara begira?
Kontuz, askotan esanez gero
sinetsi egiten dira.

2)
Bi estaturen mendean gaude
gauzak garbi esatera
derrigortuak gaztelania
ta frantsesa jakitera
inork al du bi horiek baztertu
ta saihesteko aukera?
Inposatu zer egiten zaigun,
hortik kontuak atera!

3)
Eta hargatik aldarrikatzen,
sustatzen dugu euskara:
debekatua, ofizialtasun
kontuan dena eza da.
Nafarroa zein iparraldera
so jartzen baldin bagara,
inposatzen den hizkuntza baten
itxurarik al dauka ba?

4)
Aurrerakoiak izan gintezke
atzerakoien fedean?
“Ezin da gogoz kontra ipini
inor hizkuntzen mendean!”
Euskaldunari, ordea, mihia
moztu ohi zaio gurean
erdaldunaren “askatasuna”
hasten den une berean.

5)
Eta lanpostu publikoena?
Nor ez da izan testigu?
“Mediku ona ala euskalduna?”
Nahita ere ezin isildu…
Dudarik gabe biak zor dira
eta orok merezi du
erren gabiltza gauden herriko
hizkuntza ez badakigu.

6)
Euskara dela eta ez dela,
prest nengoke onartzeko
inposizio bat dagoela
ez dakien bakoitzeko.
Hortik aurrera euskal herritar
guztiok gaude antzeko
denok baitugu gure ardura
herria euskalduntzeko.

7)
Beraz, euskaraz egin besterik
ez da, etxean, azokan…
Ez dakienak esango digu,
moldatu gara askotan!
Hura geratu bedi nabarmen
inortxo geratzekotan
gu ez baikara ezer hizkuntza
hartu ezean ahotan.

8)
Eta egia bada euskara
nahi ez luketela hilik
(bai baita hori ukatzen duen
politikari abilik)
horrelakoen aurrean ezin
geratuko da isilik
“Civismo” hitza jarri zuena
faroletatik zintzilik.

 

Iturria: https://irunero.eus/bertso-berriak-inposizioei-jarriak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
31 Urr 2019

“2019ko udako errepasoa”, Iruneron. Abel Zabal Elizazuk jarritako bertsoak

2019ko UDAKO ERREPASOA

Doinua: “Loriak udan intza bezela”
Egilea: Abel Zabala Elizazu

1.
Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

3.
Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe,

5.
Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horrexen adibide da.

7.
Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

2.
Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

4.
Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina_eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

6.
Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

8.
Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

Iturria: https://irunero.eus/2019ko-udako-errepasoa/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
02 Urr 2019

“Siberia-Gasteiz”, Iruneron. Igauri Lopetegi Amostegik jarritako bertsoak

“Siberia-Gasteiz”

Doinua: “Batetikan korrozka”
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1.
Batxilerra bukatuz
askoren modura
Behingoz askaturikan
etxeko aingura
Bi pisukiderekin
hura plana, hura!
Guk Siberia-Gasteiz
gendula helmuga
Orduantxe hasi zen
gure abentura.

2.
Hertzainak jarri gendun
ezin ozenago
Ta hara non kontrola
parean, akabo!
Jarri ginen txuriak
baino txuriago
Ongi atera ginen
harrituz zeharo
Baina ni kotxe hortan
ez nator gehiago.

3.
Peugeot txuri zaharrak
bete zuen plana
Baina zulaturikan
gurpila ai ama!
Nahiz ta ezin sinetsi
aldatu izana
Eta askotan eman
sekulako lana
Konparaezina da
kotxe horren xarma.

4.
Gainditu genduela
Kotxe-mekanika
Oilasko bat hartu nun
izena jarrita
Litrona bat izan zen
saltsaren teknika
Ta ai! ze ona zeunden
pentsatzen hasita…
Gogoan zaitugu ta
agur Margarita!

5.
Azkenik, juerga ona
da ostegunena
Baina arazo latza
da ostiralena.
Unibertsitatean
hori bai poema
Jabetu naiz gaindituz
hainbeste problema
Sarri bizitza dela
maisurik onena.

 

Iturria: https://irunero.eus/siberia-gasteiz/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
05 Eka 2019

“Ea ulertzen den”, Manu Goioganaren bertsoak, Irunero hamabostekariaren 350. zenbakian.

Manu Goiogana Irunabarreko kideak idatzitako bertso sorta argitaratu du Irunero aldizkariak bere 350. zenbakian.

 

EA ULERTZEN DEN

Doinua: Gai horrek badu mamia
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Irunabarrek sortzetik
hori baitu helburu
bertsozaleen sarea
indartzen dihardugu,
bertso-eskolak ematen,
astero 5 inguru,
hori baita ondorengo
zaleen iturburu,
baina baldintza duinak
ez ditugu seguru
gure lana egiteko
lokalik ez badugu (BIS)

2)
Txingudin bertso-eskolek
hartu dute tamaina
jende askoren lanaren
emaitza, alajaina!
Bertso-eskoletarako
dago talde bikaina
gazte zein heldu astindu
nahi duena mingaina;
segi nahi dugu indartzen
bertsoaren oraina
horretarako lokal bat
behar genuke baina! (BIS)

3)
Bertso-eskolan arrazoiz
lantzen da umorea
umorez arrazoitzeko
zein den bide hobea.
Lantzen da elkarlanaren
funtsezko balorea
ez izateko herri bat
tristea, kolorgea,
azaleratuz bakoitzak
dakarrena gordea
horretarako tokirik
ez daukagu ordea! (BIS)

4)
Nahiz eta bertsolaritza
izan Kultur Ondare
gurean behintzat giroa
ez dago oso bare;
dozenaka bertsozale
heldu eta nerabe
gehiago ikasi asmoz
dauzkagu parez pare
eta gu irrika horri
erantzuteko gaude
baina ezinezkoa da
toki finkorik gabe! (BIS)

5)
Egiten dugu Irungo
Bertso-Eskolen Eguna
ikasleen emanetik
elikatzen duguna,
inguruko saioetan
presentzia txukuna,
herriko elkarlanetan
dezentea jarduna,…
horretan sakontzea da
gure lehentasuna
tokirik ezean nekez
egin dezakeguna (BIS)

6)
Lokalaren aferari
jarri diot arreta
ikasturtea amaitu
dugulako erreta.
Eskerrik asko Meaka,
Muara zein AEK,
baina erakundeekin
egin behar da lanketa;
beraz, elkartzeko honi
eman asmotan buelta
non gauden ez dakizue
inon ez gaude eta! (BIS)

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina

Post Navigation

← Older Entries
Newer Entries →