Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the tag “Irunero”

20 Urt 2020

“Lurtarron desafioak”, Iruneron. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak.

Lurtarron desafioak

Doinua: “Potajiarena“
Egilea: Andoni Zelaia Otaño

1)
Zer moduz irakurle?
Zenbait gogoeta:
noren eskutan dago
lurtarron oreka?
Iturriak agortu
mendiak erreta
ura gainez daraman
ibaia, erreka…
Gaixotasun sintomak
hartu du planeta.

2)
Hausnartzeko denbora
hartzea bederen
planeta bakarrean
bizi gara zeren
laster ez da guretzat
ez eta besteren
zuzentzeko aukera
helduko ote den
ondorengoentzako
kiskali baino lehen.

3)
Ozono zulo beltza
handitzen, handitzen
atmosfera zikinez
ari da loditzen
hotz-bero baremoak
dihoaz gorritzen
ezin esan naturak
ez duela sufritzen
gero eta zailago
daukagu garbitzen.

4)
Aurreikusten duen
zientzi zentroa
itsasoa igoko
omen da metroa
zikloiak, lurrikarak
dena da makroa
horren aurrean nola
mantendu neutroa
gerora iristeko
orainan zikloa.

5)
Kontsumo erregelak
ez da berriketa
multinazionalen
zonbi ariketa
dena da merkatua
diru pilaketa
urrean pareta bat
atzean pareta
ez ote gara ari
burukin kolpeka.

6)
Abiapuntuaren
“kilometro zero”
denbora kontua da
estresan bezero
nora joan etorri,
hola egunero,
Beste biderik jada
ez da honezkero…
Tximista bezain bizkor
Bidaiatu edo!

7)
Lur azpiaren txanda
bete baita gaina
bide-gorri, metroa
ta bus-a, jakina!
Bakoitzari autoa,
motoa, patina,
Lemoniz-en bikia
beharko da, baina,
elektrika sortzeko,
guztientzat haina.

8)
Lurtarron erronkari
jo diot aldaba
kontsumoa handitu
berdin abiada.
Zorionaren zama
zinez hori bada
itzulerarik gabe
aurkituko gara.
Suntsipenera doan
trena habian da.

 

Iturria: https://irunero.eus/lurtarron-desafioak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
23 Abe 2019
2 Comments

Irunerorekin elkarlanean, hirugarren urtez jarraian.

Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneak eta Irunerok lankidetza hitzartu zuten joan den uda hasieran, hirugarren urtez jarraian. Hilean behin argitaratuko du Irunerok eskualdeko bertsolariren baten bertso-sorta bat. Irunabarreko eragileak arduratuko dira, urtero bezala, bertsolarien konpromisoa lortzeaz. Dena ongi bidean, 9 bertso-sorta berri utziko dizkigu, beraz, 2019-2020 ikasturteak, urritik ekainera bitarte.

Dagoeneko hiru bertsolariren bertso-sortak argitaratu ditu Irunerok, paperean zein bertsio digitalean: Igauri Lopetegi Amostegiren “Siberia Gazteiz”, Abel Zabala Elizazuren “2019ko udako errepasoa” eta Aitor Errazkin Vicenteren “Bertso berriak, inposizioei jarriak”.

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged ,,,,
03 Abe 2019

“Bertso berriak, inposizioei jarriak”, Iruneron. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak.

BERTSO BERRIAK, INPOSIZIOEI JARRIAK

Doinua: “Komeni zaigun ixtoria bat”
Egilea: Aitor Errazkin Vicente

1)
Euskal Herrian barrena mezu
gaitza hedatzen ari da
euskararen “ez-dakit-nolako”
inposatzeen harira
gezurrik esan ote liteke
begietara begira?
Kontuz, askotan esanez gero
sinetsi egiten dira.

2)
Bi estaturen mendean gaude
gauzak garbi esatera
derrigortuak gaztelania
ta frantsesa jakitera
inork al du bi horiek baztertu
ta saihesteko aukera?
Inposatu zer egiten zaigun,
hortik kontuak atera!

3)
Eta hargatik aldarrikatzen,
sustatzen dugu euskara:
debekatua, ofizialtasun
kontuan dena eza da.
Nafarroa zein iparraldera
so jartzen baldin bagara,
inposatzen den hizkuntza baten
itxurarik al dauka ba?

4)
Aurrerakoiak izan gintezke
atzerakoien fedean?
“Ezin da gogoz kontra ipini
inor hizkuntzen mendean!”
Euskaldunari, ordea, mihia
moztu ohi zaio gurean
erdaldunaren “askatasuna”
hasten den une berean.

5)
Eta lanpostu publikoena?
Nor ez da izan testigu?
“Mediku ona ala euskalduna?”
Nahita ere ezin isildu…
Dudarik gabe biak zor dira
eta orok merezi du
erren gabiltza gauden herriko
hizkuntza ez badakigu.

6)
Euskara dela eta ez dela,
prest nengoke onartzeko
inposizio bat dagoela
ez dakien bakoitzeko.
Hortik aurrera euskal herritar
guztiok gaude antzeko
denok baitugu gure ardura
herria euskalduntzeko.

7)
Beraz, euskaraz egin besterik
ez da, etxean, azokan…
Ez dakienak esango digu,
moldatu gara askotan!
Hura geratu bedi nabarmen
inortxo geratzekotan
gu ez baikara ezer hizkuntza
hartu ezean ahotan.

8)
Eta egia bada euskara
nahi ez luketela hilik
(bai baita hori ukatzen duen
politikari abilik)
horrelakoen aurrean ezin
geratuko da isilik
“Civismo” hitza jarri zuena
faroletatik zintzilik.

 

Iturria: https://irunero.eus/bertso-berriak-inposizioei-jarriak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
31 Urr 2019

“2019ko udako errepasoa”, Iruneron. Abel Zabal Elizazuk jarritako bertsoak

2019ko UDAKO ERREPASOA

Doinua: “Loriak udan intza bezela”
Egilea: Abel Zabala Elizazu

1.
Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

3.
Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe,

5.
Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horrexen adibide da.

7.
Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

2.
Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

4.
Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina_eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

6.
Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

8.
Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

Iturria: https://irunero.eus/2019ko-udako-errepasoa/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
02 Urr 2019

“Siberia-Gasteiz”, Iruneron. Igauri Lopetegi Amostegik jarritako bertsoak

“Siberia-Gasteiz”

Doinua: “Batetikan korrozka”
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1.
Batxilerra bukatuz
askoren modura
Behingoz askaturikan
etxeko aingura
Bi pisukiderekin
hura plana, hura!
Guk Siberia-Gasteiz
gendula helmuga
Orduantxe hasi zen
gure abentura.

2.
Hertzainak jarri gendun
ezin ozenago
Ta hara non kontrola
parean, akabo!
Jarri ginen txuriak
baino txuriago
Ongi atera ginen
harrituz zeharo
Baina ni kotxe hortan
ez nator gehiago.

3.
Peugeot txuri zaharrak
bete zuen plana
Baina zulaturikan
gurpila ai ama!
Nahiz ta ezin sinetsi
aldatu izana
Eta askotan eman
sekulako lana
Konparaezina da
kotxe horren xarma.

4.
Gainditu genduela
Kotxe-mekanika
Oilasko bat hartu nun
izena jarrita
Litrona bat izan zen
saltsaren teknika
Ta ai! ze ona zeunden
pentsatzen hasita…
Gogoan zaitugu ta
agur Margarita!

5.
Azkenik, juerga ona
da ostegunena
Baina arazo latza
da ostiralena.
Unibertsitatean
hori bai poema
Jabetu naiz gaindituz
hainbeste problema
Sarri bizitza dela
maisurik onena.

 

Iturria: https://irunero.eus/siberia-gasteiz/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
05 Eka 2019

“Ea ulertzen den”, Manu Goioganaren bertsoak, Irunero hamabostekariaren 350. zenbakian.

Manu Goiogana Irunabarreko kideak idatzitako bertso sorta argitaratu du Irunero aldizkariak bere 350. zenbakian.

 

EA ULERTZEN DEN

Doinua: Gai horrek badu mamia
Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

1)
Irunabarrek sortzetik
hori baitu helburu
bertsozaleen sarea
indartzen dihardugu,
bertso-eskolak ematen,
astero 5 inguru,
hori baita ondorengo
zaleen iturburu,
baina baldintza duinak
ez ditugu seguru
gure lana egiteko
lokalik ez badugu (BIS)

2)
Txingudin bertso-eskolek
hartu dute tamaina
jende askoren lanaren
emaitza, alajaina!
Bertso-eskoletarako
dago talde bikaina
gazte zein heldu astindu
nahi duena mingaina;
segi nahi dugu indartzen
bertsoaren oraina
horretarako lokal bat
behar genuke baina! (BIS)

3)
Bertso-eskolan arrazoiz
lantzen da umorea
umorez arrazoitzeko
zein den bide hobea.
Lantzen da elkarlanaren
funtsezko balorea
ez izateko herri bat
tristea, kolorgea,
azaleratuz bakoitzak
dakarrena gordea
horretarako tokirik
ez daukagu ordea! (BIS)

4)
Nahiz eta bertsolaritza
izan Kultur Ondare
gurean behintzat giroa
ez dago oso bare;
dozenaka bertsozale
heldu eta nerabe
gehiago ikasi asmoz
dauzkagu parez pare
eta gu irrika horri
erantzuteko gaude
baina ezinezkoa da
toki finkorik gabe! (BIS)

5)
Egiten dugu Irungo
Bertso-Eskolen Eguna
ikasleen emanetik
elikatzen duguna,
inguruko saioetan
presentzia txukuna,
herriko elkarlanetan
dezentea jarduna,…
horretan sakontzea da
gure lehentasuna
tokirik ezean nekez
egin dezakeguna (BIS)

6)
Lokalaren aferari
jarri diot arreta
ikasturtea amaitu
dugulako erreta.
Eskerrik asko Meaka,
Muara zein AEK,
baina erakundeekin
egin behar da lanketa;
beraz, elkartzeko honi
eman asmotan buelta
non gauden ez dakizue
inon ez gaude eta! (BIS)

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
07 maiatza 2019

“Lurtarrak” Iruneron. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak.

Lurtarrak

Doinua: Azienda bat dago
Egilea: Andoni Zelaia Otaño

1.
Bide okerra hartu
dugula demagun
natura zirikatzen
zertarako jardun.
Pikutara badoa
gu gera errudun
lurtarrak gera baina ez
lurraren lagun.

2.
Baserri ta mendiak
laster dira kale;
eoliko, antenak,
eta mila kable…
zaborra itsasora,
gu bai garbizale,
suburbiotan bizi
nahi dugun seinale.

3.
Lur azpiko fosilak
eta sumendiak,…
izotz plakak ez dira
lehen bezain handiak.
Elektrikaz hornitzen
autoen zaldiak
kontsumoak itsutu
ditzake begiak.

4.
Gezurra; energia
garbirik ez dago
gure konfort gosea
doa haratago.
Ez badugu bizi nahi
estresan esklabo
auto gutxiago ta
txirrinda gehiago.

5.
Dirua, boterea,
ongile posea,
esku gutxitan dagon
sistema klasea.
Bihurtuko da eman
ezkero haizea
gaurko hanka-sartzea
biharko gosea.

6.
Danok gara mundutar
ta hori aski da
kontzientzi askea
bizitzan desira.
Borroka egitean
barnera begira
gure kontraesanak
azalduko dira.

7.
Kontzientzi kargarik
ezin da arindu
lurra kexaz ari da,
gure lurrak min du.
Zuzentzeko garaian,
lege zein agindu
lurretik bizi gera
eta lurra zaindu.

8.
Okerra zuzentzea
tokatzen da sarri
lana eta natura
lotuaz elkarri.
Belaunaldi berrien
zeregin pizgarri
asfaltoa kendu ta
baratzeak jarri.

Iturria: https://irunero.eus/lurtarrak-2/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
07 Api 2019

“Jokua” Iruneron. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak.

Jokua

Doinua: Amodioa gauza tristea
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1)
Gazte guztion arazo batez
Eman nahiko nuke parte
Droga berriro gure herrian
Sartzen dabiltza jo ta ke 
Ludopatian arazoak gu
Ezkaitu uzten aparte
Sistema bera berriz pozik ta
Gizartean zenbat kalte
Eta horrela jarraituko du 
Guk zeozer egin arte

2)
‘Joka ezazu’ mezua dabil
Inguruan egunero
Karteletako idoloekin
Dantzan hamaika numero
Gu Nahi gaituzte sistema hontan
Sistema beran bezero
Nahiz tentagarri izan daiteken
Txanpon bat sartzea gero
Guk apostua galduko dugu
Behin apostatu ezkero

3)
Zenbat arazo konpondu nahian 
Gabiltzan gu gure kasa
Eta driua dohan lortzea 
Ezta laguntza eskasa
Apostu egin, dirua lortu
Ta gainera ongi pasa
Mezuok gu ez konbentzitzea
Ez dela ez lan erraza
Dirua sartu baino lehenago 
Hasten delako jolasa

4)
Diru guztia xahutu ohi da
Txanpon zulotik barrena
Jokalariak beti galtzaile
Bai lehena ta azkena
Apostuekin orduan nor da
Garaile irteten dena?
Beti bezela irabazleak
Burgesia du izena
Jokazaleekin jokatzen duna
da jokalari onena

5)
Alienazio ta lapurreta
Burgesentzako debalde
Ta egoera zeinen latza den
Onartu behar halare
Jokoarena ezin konpondu
Joko hau aldatu gabe
Sistema irauli, izan gaitezen
Gure bizitzaren jabe
Denok apostu egin dezagun
Gure bizitzaren alde

Iturria: https://irunero.eus/jokua/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
06 Ots 2019

“Ametsak eta desirak” Iruneron. Mikel Garmendia Lekuonaren bertsoak.

Ametsak eta desirak

Doinua: Aresoarren bandera
Egilea: Mikel Garmendia Lekuona

1)
Amesten hasi ninteke;
Alamedan lau bankete,
Pirinioetan eskurtsio bat
-Udan baliteke-,
Thailandian astebete,
pare bat milioi billete…
sarritan esna egonda ere
amestu liteke.

2)
Maiz zeruaren erdira
gabiltz ametsei begira
gure desio guztiak piztuz
alditik aldira.
Desira horien argira
hausnartzea komeni da
baina ametsak noizbait egia
bihurtzen al dira?

3)
Nola esan ta zer pentsa
zer bihurtu da ametsa?
Gure buruan zerbait badabil
nahiko aldrebesa.
Guztia denean beltza
aurretik doa ezetza
ametsen bide lagun txarrena
delako estresa.

4)
Goizean goaz lanera
auto ilarak topera
gero berriro lanera goaz
lanetik etxera.
Beti errutina bera,
baina zertan ari gera
ohartzerako urteak ere
badoaz aurrera.

5)
Nahiz eta ez den erraza,
Mesedez, sofatik altxa,
kalera irten, gogo bizian
zuk marraztuz traza.
Bizkortu zaizu arnasa
Dena doa zure kasa
Baina jarrera hau izateko
nor dugu kapaza?

6)
Zer ote da guztiz grabe?
minbizi bat parez-pare,
edo etxetik kaleratzea
banketxeen alde.
Dena dugu ta halare
kopeta-beltza bazpare,
edozergatik kaxatzen garen
gizartean gaude.

7)
Beraz non dago problema?
Thailandia zen aurrena
gero dirua, ospea edo
besteak duena.
Izan behar da ahalmena
baloratzeko garena
eta momentu bakoitza dela
garrantzitsuena.

Iturria: https://irunero.eus/ametsak-eta-desirak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
07 Urt 2019

“Etorri berriak” Iruneron. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak.

Etorri berriak

Doinua: Ilun ikarak
Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

1
Munduan inork ez du hautatzen
sorlekuaren patua
batzuk zorte on beste batzuk txar
zoriak hala hautua
gerra zitalak irauli zigun
infernua sorlekua
Nola liteke bilakatzea
sorlekua infernua?

2
Jaio nintzela negar batean
toki lohi eta itsusi
dena txikitu hondakin gorri
dena hondatu, erauzi
harriak, hautsa, hondamendia
besterik ezin ikusi
izugarria, hildako asko
eta gosea nagusi

3
Gerra piztu zen gure etxean
haiek ziren une latzak
lehertu zen dena, suntsitu dena
mendiak eta harkaitzak
izuak itsu alde eginda
salbatu nahian bizitzak
Bestela ez du uzten sekula
jaiolekua zuhaitzak

4
Oinez ikasi, ezin jolastu
lanean hasi segidan
mehazulotan sartzen gintuzten
milaka ume iladan
zuloan sartzen oihuka eta
garrasika despedidan
Hamaika urte nituen, ama
besoetan hil zitzaidan

5
Amarik gabe, babesik gabe
bizi grina ia galdu
maite gaituen inor ezean
ez dakigu nor garen gu
indar izpi bat barru-barrutik
bihotz-minak atera du
alde egin nuen baina tamalez
hartu ninduten soldadu

6
Ni bezalako milaka ume
hil ala bizi tenore
izugarriak egin nituen
gaitzak daraman adore
hainbeste odol eta oinaze
hilko baninduten hobe
gehiago ezin berriro ihes
egin nintzen desertore

7
Zentzu gabeko gerra latzetan
kausa gabeko gudari
dena galdu dut ez daukat ezer
ez daukat inor gidari
ihes betean helduko diot
bizitzaren borrokari
noraezean iparraldera
basamortuan errari

8
Itsasertzera iritsi ginen
agur Afrika betiko
esan digute beste aldean
dugula denetariko
Europa hartan gerra ez dela
ez nauela inork hilko
hemen hilzori jarraitu baino
hobe itsasoan ito

9
Lehengusu txiki Parisen daukat
joan behar dut haraino
txanela lepo beteta dago
zenbat min zenbat engaino
lurrera aldeko haizea dugu
gau ilun itsaso laino
Andaluzian sartu ta handik
Frantziako mugaraino

10
Autobusean iritsi gara
orain gaude aterpean
arropa, jana, Lakaxitako
giro onean, bakean
euskaraz gozo mintzatzen dira
haiek elkarren artean
eta jakin dut zer esan nahi den
ongietorri entzutean

Iturria: https://irunero.eus/etorri-berriak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina

Post Navigation

← Older Entries
Newer Entries →