Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the tag “Oarso-Bidasoaldeko Hitza”

“Bizitza filma da”. Josu Laguardia Igiñitzen bertsoak, Bidasoko Hitzan.

BIZITZA FILMA DA

Egilea: Josu Laguardia Igiñitz

Doinua: Dozena bat bertso berri B

1)
Bizitza zer da? Zer helburu du eta gu zer gara?
Larogei urte zituen Enrikek hauxe zioen, bada:
“Bizitza: putzu eta algara,
Xiberuko maskarada!
Film baten gisan, oharkabean, akabatua da”.

2)
Enrikeren pelikula hasi zen duela mende bat.
Hala zioen ausarta zenak, aktoreak bezainbat.
“Forrest Gamp gustuko daukat;
Korri egitea, erabat.
Hara eta honera bizitza osoa lasterka daramat.”

3)
Korrika beti hara eta honera Mel Gibson bezala.
Braveheart-en, kasu, hamaika guda, nahiko eginahala.
“Gihartsua eta zabala
banago eta ez da hutsala”.
Sendo eta luze bizi nahi duenak, hala egin dezala.

4)
“Gazte nintzela ibili nintzen nesketan serio.
Marilyn berari ere kaixo esan izan banio!
Gaztetan, neska jario!
Zenbat amets ta desio!
Newman-ek berak nire ondoan ez zuen deus balio”.

5)
Newman bezala, Marilyn ere, beti gira-bira.
Hobe lukete Euskal Herrira etorri izan balira.
“Gurean ere badira
Aktore itzelak, begira:
Ane Gabarain ta ni neu ere, joan gabe urrutira”.

6)
“Adinean gora, izan nituen, hamaika bizipen.
Thelma eta Louise filmean antzera, zalantza ere egiten”.
Amildegira jauzten
bizitza eten egin zuten.
Batzutan putzu beltzean erori ta hortik ezin irten.

7)
“Nire autoa matxuratu zen erori aurretik.
Une hartatik ezin konta ahala txango daramazkit.
Autoa egun hartatik
baztertu nuen kolpetik.
Era horretan ez naiz eroriko amildegitik”.

8)
Enrikek dio “laburmetraia”. Apunta ezazu!
Ibilbide luzeko aitona, egiogu kasu.
Zu, aktore, kasu emazu.
Pelikulari, jo ta su!
Bizitzaren eszenatokia, hortxe, zain daukazu!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-4/

“Astelehenetan astelehena”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

ASTELEHENETAN ASTELEHENA

Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

Doinua: Egunaren izena I

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Egunaren izena
eztakit nola zan,
baina seinalagarri
astegun bat bazan
aurrekoa pasatzen
zenez beti plazan,
ajeari’re hola
ohi genion esan,
batak beti bestea
erakarri dezan.

2)
Izatez pena bat da
igandearena.
Hontaz artikulu bat
da Egañarena
gutxi gorabehera hau
esaten duena:
Jaiegunetan jai da
egin behar dena,
eta astelehenetan
pasa astelehena.

3)
Igande arratseko
festa plan ederra
soilik larunbat gauez
ez al da okerra?
Igandeetan izaten
baitugu alferra.
Lehen astelehenarekin
buruko min gerra
zuenari esaten
zioten alferra!

4)
Igandeetan etxean
triste, plof, soraio…
jaiegunak ez dira
hortarako jaio.
“Peli eta mantita”
baina ze arraio?
Igandeetan joan behar da
zerbeza karraio,
astelehenari astelehen
ze ba esaten zaio?

5)
Bi jaiegun ditugu,
bi jaiegun omen,
nahiz zazpi egun izan
aste orok hemen,
igandeetan patxadaz
jardun behar, zeren
lan egiteko hartu
behar da atseden.
Horrela bihurtzen da
igandea astelehen.

6)
Loretxoa jaio zen
libre izateko,
inor ez dago ongi
inoren menpeko.
Baina hola gabiltza
gu lana tarteko…
Bizi honen aldean
ez al da hobeto
bizitzeko bizi ta
ez lan egiteko?

7)
Lehengusu ttiki bat dut,
lehengusu itzela,
azkar somatzen zaio
azkarrena dela.
Ttikitan behin galdetu
genion honela:
“Zuk zer izan nahi duzu
handia zarela?”
Ta hark: “Jubilatua,
attona bezela.”

8)
Nahiz eta irabazi
alferraren fama,
gure etxean sarri
amoñak esana:
“Unos llevan la fama
y otros la lana.”
Astean zehar hori
izaten da plana:
Nagusiek fama ta
langileek lana.

9) Ai! astelehenak behera,
astelehenak gora…
Nik esandako hauek
oroitu gerora:
Iganderik ez galdu
inondik inora,
berrogei ordukoa
dugu lan denbora,
gainontzeko guztia
guk bizitzeko da.


Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/igauri-lopetegi-astelehenetan-astelehena/

“Etxe minez”. Egoitz Zelaia Perezen bertsoak, Bidasoko Hitzan.

ETXE MINEZ

Egilea: Egoitz Zelaia Perez

Doinua: Lagundurikan danoi I

1)
Etxeko egongela
da haien arkupe.
Serioski dabiltzan
egindura dute.
Ezkontza argazkiez
hitzez dihardute
koloreko zirenak
duela hiru urte
orain zuri-beltzean
ikusten dituzte.

2)
Diruak agintea
dakarren planetan
noizbait ausartu ziren
geroko planetan.
Lanak ebatsitako
azken laztanetan
mina atzeman dute
kontraerranetan.
Kanporatze agindu
baten erranetan.

3)
Odol hotzak jandako
mezu otzanetan,
beroa geratzen da
maiz pertsianetan.
Etxebizitza berri
baten porlanetan
eraiki nahiak duen
joan-iganetan
noiz hasi ote ziren
eraiste lanetan.

4)
Aspaldi ez direla
mintzo sentimenduz.
Aspaldi ez dutela
ulertzen aieruz.
Erantzun nahi lukete
lasaiki, soseguz,
baina mintzatzen dira
minaren erneguz
eri nagian duten
eraztuna helduz.

5)
Hitz soseguetatik
garrasira jinik
elkarrentzat ez dute
atera hitz finik.
Hauxe azkenengoa
dutela jakinik
adosteko ez dute
egiten zirkinik
elkar maite dutela
oroitu ezinik.

6)
Hasiera batean
hain zena berezi
zergatik ez ote du
gehiago merezi?
Badabiltza elkarri
ezin ihardetsi
halako bikote bat,
ezin da sinetsi,
zein erraz elkartzen den
zein zailki bereizi.

7)
Zorrak minak adina
eta dohakabe
harremana bihurtu
zaie atsekabe.
kanapetik altxatu
dira oharkabe
eta elkarrengandik
egin dute alde
galdu dutena zer den
konprenitu gabe.

8)
Zer gauza behar ote
dugu ulertzeko
zein gutxi behar dugun
minez zimeltzeko.
Ametsak amets dira
baina banketxeko
horiek jarraitzen dute,
batekoz bertzeko,
ez duzuna ematen
duzuna kentzeko.


Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-egoitz-zelaia/

“Eta ni?”. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak, Bidasoko Hitzan.

ETA NI?

Egilea: Manu Goiogana Bengoetxea

Doinua: Gogoaren baitan

1)
– Orain eta hemen izan nahiko nuke
beraietako bat gehiago
– Baina beraiek nahi ez baldin badute
aukera askorik ez dago!

2)
– Sekula ez diet ezer txarrik egin,
edo, nik behintzat, ez dut uste
– Beste bideren bat hartu behar zenuke
baloratzen ez bazaituzte

3)
– Beraiek askotan batzen dira eta
ez didate sekula deitzen
– Aldiro zabiltza beraiek ahazteko
pisuzko arrazoiak gehitzen

4)
– Baina nik beraien parte izan nahi dut
eta ez egon bazterrean
– Erakutsi zer den baztertzen dutena
aurka nekatu beharrean

Hor zaudete, dantzan, jauzitan,
zer deabru bada
pasatzen zait gogoaren baitan.

5)
– Aspertua nago piramide forma
duten gune horizontalez
– Ahoa daukate hitz politez lepo
baina barrua ez, tamalez!

6)
– Taldeak halako garrantzia badu
zergatik ez naute babesten?
– Ariko baitira gauza bat egiten
eta beste zerbait amesten

7)
– Diote beraien parte banaizela
baina hitzak bakarrik dira
– Hainbat giza-talde hitzak aukeratzen
jakiteagatik bizi da

8)
– Guztiok tokia omen dugunean
norbanako oro da juez
– Ba bai beti dago beraietako bat
esaten zu bai eta zu ez

Hor zaudete, dantzan, jauzitan,
zer deabru bada
pasatzen zait gogoaren baitan.

9)
– Lehen beste bide bat aipatu didazu
baina ez da beste biderik!
– Zabaldu begiak ez al dago inon
baztertu den beste kiderik?

10)
– Baina nik ez dut nahi baztertuen klub bat
denok parte garen bat baizik
– Hori aisialdiko kantuetarako
uztea hobe duzu kasik

11)
– Eta orduan zer, ametsa ahaztu
ala behin eta berriz mindu?
– Zure hautua da zer sakrifikatu
eta noraino ahalegindu

12)
– Denbora joanda sekula ez naute
ikusiko beraien pare
– Zoriontasuna bila dezakezu
besteen onarpenik gabe

Hor zaudete, dantzan, jauzitan,
zer deabru bada
pasatzen zait gogoaren baitan.

Iturria :https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-manu-goiogana/

“Hortxe duzu hizkuntza bat gutxiagotua”. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

HORTXE DUZU HIZKUNTZA BAT GUTXIAGOTUA

Egilea: Aitor Errazkin Vicente

Doinua: Furra-furra/Zizperriko kalean

1)
Euskararen eguna
abenduak hiru
Udalak diskurtsoa
preparatzen digu:

2)
Denok “ehuntzen” omen
dugunez euskara
guztion “eskubide”
eta “ardura” da.

3)
Ez dakit norena den
aurtengo testua
baina sutan jarrita
erre du eskua.

4)
Aspaldi ez baitabil
liskarra besterik;
ez “ardurarik” eta
ez “eskubiderik”.

Furra-furra
fandangua!
Hortxe duzu
hizkuntza bat
gutxiagotua!

5)
Ondoko egunean
hilak lau zituen
argiak pizteko prest
Gabonak Irunen!

6)
Jaialdiak bazuen
hamaika arrisku
Asma ezazue zein
argi ez zen piztu!

7)
Nahiz ez dudan esan nahi
inolaz hemen nik
euskara berariaz
“itzali” zutenik…

8)
… berdin dio nahi gabe
egin ala nahita
kaltea aldiro bat
eta bera baita.

Furra-furra
fandangua!
Hortxe duzu
hizkuntza bat
gutxiagotua!

9)
Oldarraldi betea
euskararen aurka
egoerak itxura
oso txarra dauka.

10)
Erantzun behar dela
ba omen dakigu
baina, “denona bada”,
denoi dagokigu.

11)
Berrogeita bi urte
laurogeita bitik
eta erabilera
sasien azpitik.

12)
Espabila gaitezen
ez da berriketa
argi gorriak berriz
piztu dira eta.

Furra-furra
fandangua!
Hortxe duzu
hizkuntza bat
gutxiagotua!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-aitor-errazkin-vicente/

“Bertso-sorta hau ere heldu da”. Adrian Arruti Bernadeten bertsoak, Bidasoko Hitzan.

BERTSO-SORTA HAU ERE HELDU DA

Egilea: Adrian Arruti Bernadet

Doinua: Sentimentu asko dauzkat nerekin

1)
Bertso-sorta hau ere heldu da,
beste guztien gisara,
kanpai hotsaren soinu ozenak
deitzen du ehorzketara.
Sorta azalpen-bertso batekin
abiatu behar bada,
Hitzari egin diodan azken
entrega hau, beharbada,
sortzaile baten heriotzaren
iragarpen kronika da.

2)
Zer da esan nahi nukeen hori?
Zer da esan behar dena?
Gogaigarri zait hitz-hartzearen
gurutze-bide zekena!
Egin ditudan bertso-sortetan,
urte hauetan barrena,
idatzi ezin izan dudana
da adierazgarriena
eta idatzi dudana ez da
adierazi nahi nuena.

3)
Dekadentzia protagonista
egin den agerraldian
ez da porturik nora itzuli;
ez da itzalik argian.
Iparrorratzak iparrik ez du
aurkitu azken aldian,
nori edota zeri idatzi
aritu naiz aspaldian
heldulekurik ezin bilatu
nabilelako, agian…

4)
Mundutik nire baitara doan
berotegi efektuak
neuzkan ideien iturburuak
utzi ditu idortuak.
Nihilismoak ebatsi dizkit
nituen heldulekuak
NItik arituz GUa ez ote
du irentsi ezlekuak…
agian oso urrun joan naiz
sortu nahian NItik GUak.

5)
Inoiz federik izan ez duen
abadea otoitzean,
alkohol idorra eta zigarro
biharamuna goizean,
narda puntua bikotearen
musuetara ohitzean,
korapilo bat ahots-kordetan
bertso berri bakoitzean…
esanahietik esan nahiera
Ulises naiz Odisean.

6)
Mendian gora Sisifo edo
eguzki bila Ikaro
sortak idazten kalbariotik
gehiegitan naiz igaro.
Saiatu erruz saiatua naiz;
jada ezin dut gehiago.
Orain bezala jarraitzekotan,
bukaera argi dago…
epikoa ez izanagatik
asumitzeko prest nago.

Jarraian bertso-sorta entzungai Peio Etxeberriak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/adrian-arruti-bernadet-bertso-sorta-hau-ere-heldu-da/

“Beldur eszenikoa”. Maider Ugarte Garbizuren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

BELDUR ESZENIKOA

Egilea: Maider Ugarte Garbizu

Doinua: Santa Barbara zure bizitza

1)
Hitzak, ahotsa, gorputza eta
birikei eskerrak arnas
Ideiak lotu ta diskurtsoak
egiteko banaiz kapaz
Oraingo hontan hitz egin nahi dut
ez zait aterako erraz
Jende aurrean hitz egiteak
ematen didan beldurraz

2)
Blokeo eta dardar kolpea
gorputzean zait mugitzen
izerdi hotza tantaka daukat
izu usaina jaurtitzen
Zalantzak ditut buru-belarri
gorputz osoa zatitzen
autoestimu falta ari zait
neure burua txikitzen

3)
Erre zituzten emakumeak
esanez zela mesede
gure gorputzen desjabetzea
egiteko zenbat lege
Bizi gaitezke enbarazurik
egin gabe, alafede!
Beraz, ikasi dugu mezua:
ez zaitez saiatu ere.

4)
Jaiotzetikan espero dute
guk asko egin dezagun
Espektatibak izan daitezke
beldur guztien errudun
hegoak dira eta batzuetan
edo aingura pisudun
Ea Anarik dioen bezala
diren aingura hegodun.

5)
Langile, ama, bikote, lagun
beti eredu ta gida
Maiz perfektua izan beharrak
sortzen dit niri hozkira
Jende aurrean hanka sartzea,
zaudetenean begira,
zuek ez duzue inoiz barkatzen
begiradak iltzeak dira

6)
Periferian gaude gu beti
zentroetan bakar batzuk
gurea ez den espazioa
hartzeko egon behar zut
hizlariak eta publikoak
egin dugunean tupust
arnasa sakon hartu, aurrera
tokia nire egin behar dut

7)
Espazio hau edukitzeak
eragiten dit zirrara
saiatuko naiz lasai hartu ta
neurtzen daukadan ikara
esan entzuten duzula nire
bihotzaren hots taupada
lasaitu nadin gorputz osoaz
emaidazu besarkada!

8)
Bortizki epaitua izatea
beldurraren kausa dut hor
badirudi guk zuei beti
dizuegula zerbait zor
Nirearekin nahikoa dut ta
ni bertsotan ez bainaiz nor
hasi berria naiz eta beraz
arren, ez epaitu gogor!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/maider-ugarte-garbizu-beldur-eszenikoa/

“Korrika urtea”. Aiora Fagoaga Izaren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

KORRIKA URTEA

Egilea: Aiora Fagoaga Iza

Doinua: Zeru altuan zegoen jaunak

Hemen jaitsi dezakezu

1)
Euskal Herrian galdetu ezkero
zer da zuretzat Korrika?
Maitea dugun gure hizkuntzak
bi urtetik behin duen zita.
Bertan doanak aldiro uzten du
errepidean birika.
Korrikak beti eragiten du
bizipoza ta irrika.

2)
Ibilbidean mapa ikusi
ta egin dugu gogoeta;
makiltxo baten emango dio
euskarak herriari buelta.
Eguna hurbilduz dijoa eta
gu gaude pozez beteta,
erne ibili, prestatu zaitez,
hortxe dator furgoneta.

3) 23. Korrika
hemen hasiko dela entzun,
jarraian denok sentitu gara
berezi eta zortedun.
Elkartu ezagun, familiako,
bikotekide zein lagun.
Gure herrian hasiko da ta,
gozatu dezagun, Irun!

4)
Lagunekin hitz egiten hasi
eta gehiengoek lana,
horixe baita denek duguna
egunerokoan zama,
ordutegia aldatu nahi dut,
Korrikak horra narama,
eguna hurbiltzen hasi da eta
zein da zuk daukazun plana?

5)
Hiri hontako euskaldunontzat
bai pozgarria berria!
Eguna hurbilduz dijoan ahala,
ezin ezkuta irria.
Euskarak hemen izan dezake
bultzada, udaberria,
behingoagatik dagoelako,
Irunez harro herria.

6)
Hasiko da ta, den-denak erne
denok piztuta antena.
Hitz egin dute, eman digute,
korrika hasteko baimena.
Gaur hala ere berdin-berdin du
lehenengo ala azkena,
hemendik hasi eta badoa
Euskal Herrian barrena.

7)
Euskal Herrian barrena hortxe,
hartuz edozein karrika.
Herrietako txoko guztitan
piztuaz bai bere txispa.
Bi urte luzez itxoin ta gero,
pasatu zaigu irrista.
Hurrengora arte, aio pelaio,
beste bat arte, Korrika!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-aiora-fagoaga/

Ikasturte honetan ere bailarako hedabideekin elkarlanean ariko gara

Irunabarren helburuetako bat bertsoa inguruko hainbat txokotara helaraztea ere badenez, badira zenbait ikasturte bailarako hedabideekin elkarlanean ari garela.

Hasi berri dugun 2024/25 hau seigarren ikasturtea dugu Bidasoko Hitzarekin elkarlanean. Irailean hasi eta ekaina bitarte, hilero, eta hilabeteko azken ostiraletan, Txingudiko bertso-eskoletako kide batek bertso-jarriak argitaratuko ditu aipatutako aldizkariko papereko edizioan, eta egun gutxi batzuk igaro ondoren, eskuragarri izango duzue argitalpen hori bera baita bertsio digitalean ere. Nola ez, Irunabarren webgunera ere ekarriko ditugu bertso horiek guztiak.

Irunero aldizkariarekin hasitako elkarlana oraindik lehenagokoa da. Zortzigarren ikasturtez jarraian, Txingudiko bertso-eskoletako kideren baten bertso jarriek argia ikusiko dute hilero. Iruneroren kasuan, hilabete hasieran argitaratuko da elkarlanaren emaitza, eta kasu honetan ere paperezko edizioan zein bertsio digitalean egongo da ikusgai. Ikasturtea urria hasieran hasi eta ekainean amaituko da, eta Iruneroko sorta guztiak ere Irunabarren webgunera ekarriko ditugu.

Horretaz gain, osagarri modura, idatzitako sorta hauek musikatzen direnean ere eskuragarri izango dituzue webguneko argitalpenetan zein Ivoox-eko gure kanalean (harpidetu zaitezte!). Gero eta gehiago zarete elkarlan hauetako bertso-sortaren bat musikatzera animatu zaretenak. Ikasturte honetan ere animatuko bazinate plazer handiz jasoko genituzke zuek musikatu eta kantatutako bertso-sortak irunabar@gmail.com helbidean.

Hona hemen pasa den ikasturtean argitaratu eta musikatutako zenbait bertso-sorta:

  • “Hemen duzu nire sorta”, Rafa Rodrigo Perurenak 2024ko apirilean Bidasoako Hitzan argitaratu eta Rafak berak musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu
  • “Eskolatik jasotzeko”, Manu Goiogana Bengoetxeak 2024ko marxoan Iruneron argitaratu eta Makalo Jauregi Belokik musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu
  • “Ibaitik itsasora”, Igauri Lopetegi Amostegik 2023ko azaroan Bidasoako Hitzan argitaratu eta Peio Etxeberriak musikatutako bertso-sorta:
Hemen jaitsi dezakezu

“Iñigo Muguruza”. Makalo Jauregi Belokiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

IÑIGO MUGURUZA

Egilea: Makalo Jauregi Beloki

Hemen jaitsi dezakezu

Doinua: Agur sagar beltzeran

1)
Mila bederatzirehun
Larogei ta lauan
Haize berriren batek
Astindu gintuan
Rocka Ska jauziak
Argiak fokuan
Kitarra-apalarekin
Koroak kantuan
Iñigo Muguruza
Zaitut akorduan.

2)
After-boltxebike ta
Azken guda dantza
Kolpez kolpe datozkit
Izenburu saltsa
Urte luzeetan nun nahi
Zenbat kontradantza!
Kortaturen indarra
Piper eta gatza
Iñigo zure eskua
Hain zen aberatsa!.

3)
Kortatutik “Delirium”
Ta negu gorrira
Borreroak dituen
Milaka-aurpegira
Galindo ta enparau
Nolako mugida
Zuen irudimenak
Bazuen dizdira
Iñigo zu ez zinan
Iñoiz erretira.

4)
“Joxe Ripiau” “Sagarroi”
“Lurra”, “Hiru leike”
Beste lau izenburu
Ene! Nola leike
Musika pasioa
Musika egite
Eta jaso zenitun
Beste hainbat konbite
Zinena zinelako
Guk zaitugu maite.

5)
“Bizitza triste eta
Ederra” zenion
“Karpe diem” “Gabriela”
Entzun genizkion
Erritmo kutxakorrak
Sortzen zitzaizkion
Bide amaigabeetan
“Manresan” “Laudion”
Ke arteko gaupasak
Milaka zorion.

Doinua: Ai Margarita

6)
Zure Aurrera gatoz-Kantatzera Margarita
Bertsolari ta zale-Ai zer kuadrila polita
Iñigo ez al zaude?- bazter batetik irrika
Ea gustatzen zaizun-gure arteko lirika
Gure jolasa hau da-batak bestea zirika
Ragamufin eta Ska-kantari eta jauzika.

7)
Ai Margarita…….
Janis joplin, Bob Maley-Laboa ta Maurizia
Iñigoren alboan-konplizitate bizia
Gure artean dabil-zuek guretzat utzia
Karpe diem da hemen-gure lema Nagusia
Bizirik dago zuek-sortutako extasia.
Ai Margarita……

Jarraian bertso-sorta entzungai Makalok berak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-makalo-jauregi/

Post Navigation