Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Bertso bazkari musikatua Katean [2024-01-20]

Kaixo, bertsozale:
2024ko Korrika Irundik hasiko dela-eta, Bidasoko AEK eta eskualdeko gainontzeko euskara eta kultura eragileak martxoaren 14ra bitarteko asteak girotzeko lanetan hasi gara.
Testuinguru horrekin, Irunabar, Irungo bertsoaren bilguneko hainbat kidek eta inguru hurbileko lagunek osatu duten halako “bertso-banda”-ren saioa antolatu dute Katea-Landetxako auzo elkartearekin batera. Bertso bazkari musikatua izango da. Bertsolariak (Adrian Arruti, Abel Zabala, Aitor Errazkin eta Manu Goiogana), musikariak (Iban Clemente, Beñat Elosegi, Rafa Rodrigo eta Maddi Sanz), eta guzti horien artean, lokailu lanetan, gai jartzailea (Gotzon Aizpiolea). Horixe da antolatutako menua. Ilbeltzaren 20an izango da, eguerdiko 14:00etan, auzo elkartean. Jatekoa Larrea, hurbileko elikadurak prestatuko du eta sarrerak 15 euroan eskuratu ahal dira, honezkero, Hazia, Depor, Aranaztarra, Nuevo, Otazpi eta Itzala tabernetan (aukera beganoa ere egongo da. Hala nahi izanez gero, idatzi 747425434 telefono zenbakira).

Animatu zaitez!

Bertan behera utzi behar izan dugu abenduaren 15eko bertso-afaria

Eskerrik asko izena emana zenutenei eta oraindik horretarako asmoz zeundeten guztioi; eta barka eragozpenak, otoi, baina saioa bertan behera utzi behar izan dugu. Ea hurrengo batean!

Bertso festa berezia Irunen abenduaren 15ean; izena emateko azken eguna, abenduak 12.

Bertso festa berezia izanen da Irunen abenduaren 15ean, Bidasoako EKT elkartean, Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunearen eskutik. 

Arratsaldeko 19:00etan hasiko da bertso festa horretako lehen ekitaldi nagusia, Ombuaren Itzala film proiektuaren aurkezpena eginen baitu Patxi Bisquert zinema aktore eta zuzendari ezagunak. Bertsozale askok dagoeneko jakinen duen bezala, Pedro Mari Otaño bertsolari handiaren bizitza eta bertso gogoangarriak aurkeztuko ditu Ombuaren Itzala filmak. Ez gara, zoritxarrez, horren ohituak gure bertsolari handien eta gure bertso ondare paregabearen gaineko filmak ikusten, eta haren osagarri garrantzitsu batez gozatzeko aukera ederra eskainiko digu, zalantzarik gabe, Patxi Bisquertek zuzenduriko proiektuak. 

Badu, gainera, proiektu horrek, halako berezitasuna, aukera emanen baitigu bertsozale eta, oro har, euskaldun guztioi bere partaide izateko. Crowdfunding deitzen diote orain batzuek, baina auzolana aipatzen du bete-betean Patxi Bisquertek. Izan ere, hamarna euroan, 30.000 zinema sarrera saldu nahi dituzte aurrez Ombuaren Itzala filmaren egileek, proiektuaren geroa eta herri nortasuna ziurtatzeko. Aukera ederra gu guztiok film proiektuaren partaide bilakatzeko.

Arratseko 21:00etan hasiko da bertso festako bigarren ekitaldi nagusia, bertso-afari berezia. Pedro Mari Otaño (Zizurkil, 1857 – Rosario, Argentina, 1910) bertsolari eta poeta handiaren obra abiapuntutzat harturik, bertso emanaldi berezia prestatu du Irunabar, Irungo Bertsoaren Bilguneak afalondorako, XIX. mende bukaera eta XX. mende hasiera bitarteko urteetan esana eta izana izan zuten bertsolari batzuen bertsoak kantatzeko. Otañoren bertsoekin batean, ez da Joxe Manuel Lujanbio Txirrita ospetsuarenik faltako (Hernani, 1860 – Errenteria, 1936), eta egokiera izanen dugu, era berean, irundarrok Joxe Mari Lopetegi  gogoangarriaren (Irun, 1875 – Arrueta, Nafarroa Beherea, 1943) bertsoak berritzeko. 

Jakina den bezala, hiru aldiz hartu zuen Otañok Ameriketarako bidea, eta azkenekoaren ondoan ez zen Euskal Herrira itzuli. Halatan, Argentinan izan zen garai hartako beste bertsolari garrantzitsu baten kantuak ekarri nahi izan ditu Irunabarrek, eta horra Joxe Mendiaga bertsolari apartaren lanak (Aldude, Nafarroa Beherea, 1845 – Montevideo, 1937). Harremanak izan zituzten Otañok eta Mendiagak Ameriketan, Rosario aldean eta Montevideon bizi izanagatik.

Irunabarren eskutik, bertsolari handi hauen bertsoak ezagutzeko eta kantatzeko aukera izanen dugu abenduaren 15ean, ostiralez, Bidasoako EKT elkartean prestatuko den bertso-afari goxoan. Prezioa: 20 euro. Izena emateko telefonoa (whatsapp): 685727539.

Jakin ezazue, bestalde, bertso festa honek lekua egina duela gaurgero Korrika Kulturalaren agendan. Ongi dakizuen bezala, Irun izango da XXIII. Korrikaren abiapuntu, 2024 martxoaren 14an.

“Berdea berdea ote”. Andoni Zelaia Otañoren bertsoak, Iruneron.

BERDEA BERDEA OTE

Egilea: Andoni Zelaia Otaño
Doinua: Iskin hontatik idazten dizut

Hemen jaitsi dezakezu

1
Aran soinpeko Fun Chang jakintsu
berdea omen neutroa,
gauza guztien zergatiari
filosofi handikoa,
baikorrak honat ezkorrak harat
eta erdian erdikoa,
mundu guztian ezaguna da
txinatarrentzat jainkoa.

2
Zalantza gabe esango nuen
berdea dela baikorra,
naturak berez jantzi ohi du
unibertso emankorra,
udaberriro esnatu arren
hain da mundu aldakorra,
ahaztu gabe lurra dugula
gure bigarren zilborra

3
Betaurrekoak berdeak jantzi
berdea gatibu dugu,
gaur berdeari apologia
egitea da helburu,
berdekeriak txiste berdeak
txiste matxistak seguru,
taberna hartan egon ondoren
ia bi oren inguru.

4
Berdeak ziran guardia-zibilak
berdeak ninya dordoka,
martxa berdea Marokotikan
matxinada ate joka,
politikoak erakundeak
berdetzearen erronka,
punta gabeko korapiloa
ezkutatzen duen soka.

5
Zenbat ekintza berdez apaindu
aldaketaren lekuko,
pentsamendua ideiaz jantzi
lagun eta lagun hurko,
beste mundu bat posible dela
nork ez luke amestuko,
kontsumoari heldu ezean
ezer ez da aldatuko.

6
Muskerrak eta aza buruek
berdetzen dute ortua,
erle munduak erakusten du
naturaren jo puntua,
berari esker argi pixka bat
kandela jarri piztua,
gizaldietan ez bedi eten
gure harreman estua.

7
Arkaitzerreka erraustegia
hemen bertatik bertara,
ura urdina berdea grisa
kolorez aldatu bada,
Europan denik eraikinetan
seguruenen gisara,
saldu ziguten zorpetu ere
isiltasun hau zer da ba.

8
Nuklearrekin trantsizioan
ari dira eragiten,
energiaren berriztatzeko
kate begiak berpizten,
garbia eta berdea zer den
ez da samurra jakiten,
kameleoiez jantzita ere
ez du berdea egiten.

Iturria: https://irunero.eus/berdea-berdea-ote/

Jarraian bertso-sorta entzungai Makalok musikatu eta kantatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

“Ibaitik itsasora”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

IBAITIK ITSASORA

Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

Doinua: Kubako gerrarena

Hemen jaitsi dezakezu

Bertso berriak jarri nahian, bai,
baina jartzekotan zeri?
Nik ezin diot hitzik eskaini
honi ez beste ezeri.
Nahiz eta suerta dakidakeen
esplikatzea zailegi,
beste ezertaz hitz egitea
gaur egun ez da zilegi.

Mendebaldetik kontrolaezin
zen ekialde hurbila.
Galtzada baten bila zebilen
kapitalaren gurpila.
Han Palestina hautatu zuten
bidea izan zedila,
besteren etxe zena ibiliz
euren interesen bila.

II. Mundu Gerra pasata,
Europan hitz hauek saldu:
“Lur sakratuan bizi nahi badu
inork aukera orain du.
Holokaustoko zauri guztiak
baietz han ongi orbaindu!”
Naziek sortu kaltea, eta
palestinarrek ordaindu.

Sionismoa babestuz joan zen
hara kolono bailara,
Israel sortuz, estatu on bat,
Europakoen mailara,
NATOrentzako base berri bat
bere interesetara.
Armada duen estatu baino
Estatudun armada da.

Harrezkeroztik palestinarrek
abiaturik borroka,
eurek hil arte inor hiltzeak
ez zuen asko inporta.
Biolentoa da orain ibaia
gainezka, harro, dator ta,
ta inork ez du aipatzen hura
estutzen duen arroka.

Palestinaren ta Israelen
artean dago ataka
Ta negoziatu dezaten askok
ematen dute matraka.
Negoziaketan negoziorik ez
duenak ezer ez dauka,
noiztik aritzen dira hizketan
lepoa eta ezpata?

Mendebaldeko biztanle asko
nahiz eta gaiaz kezkatu,
eta bakean bizi daitezen
estatu bana eskatu,
Sionistei esan zitzaien
sortzeko, ba, bi estatu!
Baina, gero lur zati bakarra
ere ez zuten askatu.

Ondo babestu izanagatik
Israelgo potentzia,
Espainiako presidentea
ezkerrak du hautetsia.
Ez naiz hasiko hemen salatzen
zer den inkoherentzia,
norberak jasan beharrekoa
da norbere kontzientzia.

Hamaika mila hildako dira,
egunetik egun gora.
Hemendik ere bultzatu ezik
ezin iritsi inora.
Oh, Palestina, lur zanpatua,
inoiz libre izango da,
Mendebaldeko kateetatik
ta ibaitik itsasora.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/hitza-irunabar-bertso-sorta-azaroak24/

Jarraian bertso-sorta entzungai Peio Etxeberriak musikatuta:

Hemen jaitsi dezakezu

Ombuaren itzala: Pello Mari Otañori buruzko film bat auzolanean

Bertso-saio berezia antolatu dute elkarlanean Txingudiko bertso eskolako bertso-tailerrak eta Bidasoko EKTk, Pello Mari Otaño Zizurkilgo bertsolari handiaren bizitzaren gaineko zinema proiektuaren alde: Ombuaren itzala. Patxi Bisquert da proiektu horren zuzendaria, eta Bisquertek berak emango du auzolanean oinarritu duen egitasmoaren berri, abenduaren 15ean, Irungo EKTn, 19:00etatik aurrera.

Horrez gainera, Otaño, Txirrita eta Lopetegiren bertsoak ezagutzeko eta kantatzeko aukera izango dute arrats-iluntzean zehar bertaratzen diren guztiek, bai proiektuaren aurkezpen saioan (19:00), bai afaritan (21:00). Afaltzen geratu nahi duenak 685 727539 telefono zenbakira idatzita dauka izena emateko aukera (menu “bejeta” eta beganoa erreserbatzeko aukera badago).

Bisquerten “Ombuaren itzala” proiektuaren webgune ofiziala, diru-akarpena egiteko aukera eskaintzen duena:

Proiektuari buruz gehiago jakiteko:

“Morroi digitala”. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak, Bidasoko Hitzan.

MORROI DIGITALA

Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

Doinua: Kantatzera noazu II

1
Munduko aldaketak
ez dira makalak
asko, handiak eta
gainera zabalak
denen eskura dauden
lanabes itzelak,
adibide moduan
sare sozialak.(bis)

2
Berrien berriena
hasi ezin buka.
Jende andana dabil
lar aztoratuta.
Azalduko dizuet
bertsoz kantatuta,
zer pizti klase bizi
saretan bilduta. (bis)

3
Ekaingo gizakia
ei neandertala
Sapiens espezieko
itxuraz normala.
Haiengandik gatoz gu,
nola edo hala,
eta guri jarraiki
morroi digitala. (bis)

4
Esnatu bezain pronto
ireki du Twitter.
Glovo gosarirako
oraindik betoker,
tximak ondo orraztu
eta ondoren zer?
Tik-Tok ikusi eta
lanerako Uber.(bis)

5
Lantokira iritsi,
zuzen komunera
WhatsAppek joka tope
mezu isurbera
tripaldeak darabil
kaka goitik behera
segapototik ere
dator kaka bera. (bis)

6
Kamiñeroarenak
su eta galipot,
neguan epel baina
udan beroak pot,
lan etenaldietan
begiratu ten top,
hamar onenen bila
ireki du Tik-Tok (bis)

7
Lanetik etxeraino
makina bat gizon,
bakoitzak bere kasa
nork bere smartphone,
batzuk hizketan edo
erosten edonon.
Dendarik handiena
Bezosen Amazon (bis)

8
Getariko gezurra
Twitterren egia.
Egia biribila:
laua da Ludia.
Ludia laua denez,
Merkurio bia.
2ak bitan esan du
albisbistegia (bis)

9
Morroi digitalak du
sinesteko sena.
Sena Parisekoa
ibaia izena.
Izena Google-k zart
dakargu zuzena.
Zuzena nola izan
galtzen den maizena? (bis)

10
Maria, Manu, Mamen
mutil edo dama
marmarrean matraka
berekin darama
amaren ama edo
amatxi, amama.
Atzo ikusi zuen
aman Instagrama. (bis)

11
Saga, sega, Zangozan
edo baga biga
gogobakoen leiha
gugan dago liga.
Ez du bereizten zer den
gingondoko ginga,
konputagailuko bit,
mega edo giga. (bis)

12
Ustez taldeko edo
indibiduala.
Pantailari josita
bizi nahi du hala,
mundutik joateko
bide graduala.
Sare sozialeko
mundu birtuala. (bis)

13
Klik han eta klik hemen
arriskuz arrisku,
leihatila irekiz
egiten du txistu.
Nora doan ez daki
dariola listu;
Komunan galduz gero
GPSa piztu! (bis)

14
Nabigatzen badaki
baina txarto iger.
Programa_abiatzeko
klikatu bi bider.
Zenbat aldeko eta
beste hainbat hater?
Zer lortu nahi duenik
dabil ezin uler. (bis)

15
Influentzer moduan
ez du eraginik
maitasunaren grina
galdu du jadanik
aberasteko ere
ez itxaropenik
ez diru, ez sonarik
eta ez lagunik. (bis)

16
Morroi digitalari
dena zaio muger.
Azken orduak ere
dena dakar uher,
ohekide nahi luke,
gozatu zeozer.
Kaixomaitia edo
gutxienik Tinder. (bis)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/206338/

“Gaymularen 2023ko uda”. Beñat Elosegi Ortiz de Zarateren bertsoak, Iruneron.

GAYMULAREN 2023KO UDA

Egilea: Beñat Elosegi Ortiz de Zarate
Doinua: Motibo bat nigana

1
Behin Marokok Sahara
atxikiz esklabu,
Sahararrak ihesi
desertuan salbu.
Udan ezin da jasan
hirurogei gradu,
afera hortan behingoz
hartu nahirik kargu,
ume bati genion
etxea zabaldu.

2
Zortzi urteko neska
ilusioz bero,
ondoren negar malkoz
ia egunero.
Kontatu ziotena
al zuen espero,
partida bat bezala 
gertatu zen gero:
Espektatibak 10
Ikusiak 0.

3
Tinduffetik gaixoa
bidaliz honuntza
etxekoek animoz 
ote zuten bultza?
Komunikazioa
zeharo kamutza,
mobileko transleitor 
genuen laguntza;
izan ere bakoitzak
du bere hizkuntza.

4
Etortzeko unean
hain ginen urduri,
asmatzeko beldurrez
barren denak mugi.
Hainbeste malko nola
daiteke ixuri?
bihotza erdibitzen
zigun bitan guri.
Nahita ezina hortxe
genuen irudi.

5
Etxekoak zituen 
hark oroimenean,
ezintasunak hartu
zuen azkenean.
Ondoren muturtuta
mespretxu batean,
ez dauka jasaterik
nork bere etxean.
Kasik nahiago nuen
negarrez zenean.

6
Aquariuma, Topic
Trenez igo Larrun,
hondartza, padelsurfa,
horrenbeste jardun.
Halako eskaintzarik
ez daukazu inun,
mendia eta kosta
aproposa Irun.
Plana bukatu eta
berriz kopetilun.

7
Igande arratsaldez
Hondarbitik biran,
behin kofidantza pixkat
jarri zuen nigan.
“No me gusta España”
nola bota zidan,
behingoz irribarre bat
atera zitzaidan,
“a mi tampoco mucho”
aitortuz segidan.

8
Haurra bere mundutik 
pintzekin atera,
eta ekarrarazi
martziano artera.
Adin horrekin udan
egin du aurrera,
nire buruarentzat
hauxe dut galdera,
ulertzekoa ez al 
zen bere jarrera?

9
Egoera halere
ez zen hain petrala,
elkartearekin bat
eutsiz nolahala.
Pena denak ahaztuta
etxean bezala,
neska txintxoa baitzen
fin eta apala,
ikusgarria zuen
irribar zabala.

10
Bizitzak eskaintzen du 
zer erakutsia,
elkarbanatzea ez 
dela itsusia.
Norbaitek izan badu 
zer irabazia,
bost urteko alabak 
egin du jauzia,
udan miretsi baitu
ahizpa nagusia.

11
Esperientzien bidez
hazten da pertsona 
eta zer ikasia 
izan da denona.
Nahiz momentu batzutan 
zen ezinegona,
familia hurbil zen,
Saharan dagona,
bihotzez jaso dugu
haren esker ona.

12
Elkartasunik gabe
ez goaz inora,
Españaren ardura
ekarri gogora.
Saharatik Maroko
doala kanpora!
Eta Polisarioa 
behingoz izango da.
“SAHARA AL-GHARBIA
HURRA” eta GORA!!!

Gaylmula Euskal Herrira etorritako haur sahararrei egindako harreran. Argazkia hemendik hartua

Iturria: https://irunero.eus/gaymularen-2023ko-uda/

Euskalgintzaren Kontseiluaren manifestazio deialdiarekin bat [2023-11-04]

Kaixo, bertsozale:

Eskualdeko hainbat eragilerekin bat egin dugu azaroaren 4ean Bilbon izango den manifestaldirako deialdia zabaltzeko. “Euskararen aurkako oldarraldiari” erantzuteko autobusa antolatu dugu: Hendaiatik irtengo da, eta Irun eta Hondarribian ere jendea bildu ondotik, zuzenean abiatuko gara Bilborantz.

Joateko asmorik baduzu, irun@aek.eus helbide elektronikora mezua igorrita eman dezakezu autobusean eserlekua gordetzeko izena. Bestela, 688 74 66 33 telefono zenbakira hots eginda, edo Hazia, Larragane edo Aranaztarra tabernetan dauden afixetan izen-abizenak emateko aukera ere baduzu.

Jarraian Bidasoko Hitzak argitaratu duen berriaren esteka duzu.

Ikasturtea hasi dugu, baina izen emateko aukera beti dago zabalik [2023-10-07]

Kaixo, bertsozale:

Ikasturteari ekin diogu jada, baina gogoan izan urte osoan zehar zabalik dagoela Txingudiko bertso-eskoletan izena emateko aukera. Bertsolaritzaren alderdi “guztiak” lantzeko moduko taldeak ditugu gurean: bat-batean aritzeko, aritzen ikasteko, trebatzeko, idatzizkorako, eskualdean bertsolaritza sustatzeko…

Aktibo dauzkagun bertso-eskolak hauek dira:

1- Nerabeen bertso-eskola: astelehen arratsaldeetan. Igauri Lopetegi da arduraduna.
2- Gazte eta heldu hasi berrien bertso-eskola: astearte arratsaldeetan. Igauri Lopetegi da arduraduna.
3- Bertso-tailerra: astearte arratsaldeetan. Aitor Errazkin da arduraduna.
4- Bat-batean I bertso-eskola: asteazken arratsaldeetan. Igauri Lopetegi da arduraduna.
5- Bat-batean II bertso-eskola: ostegun arratsaldeetan. Abel Zabala da arduraduna.

Beraz, edozein dela ere bertsolaritzara hurbiltzeko buruan duzu(e)n manera, ez izan zalantzarik, eta idatzi irunabar@gmail.com helbide elektronikora. Gu geu jarriko gara zu(r)ekin harremanetan, eta hitz egingo dugu.

Jarraian Txingudi Onlinerako egindako elkarrizketa:

Post Navigation