Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea

Archive for the tag “Oarso-Bidasoaldeko Hitza”

31 maiatza 2020

“Ikastolara itzulera”. Zuhaitz Olazabal Susperreguiren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Ikastolara itzulera

Doinua: ‘Oraindik hango oihartzun hots bat’
Egilea: Zuhaitz Olazabal Susperregui

1.
“Ikastolara joan nahi dut aita
beste askoren moduan
bi hilabete pasa ondoren
etxe barruan guduan”.
Nahiz eta hori dugun semea
aspaldi hontan buruan
Besteen esku gaudela beti
ohartzen gara orduan.

2.
Ikastetxeak irekitzea
erabaki zen Parisen.
Protokolo bat oinarrizkoa
betetzeko ezarri zen.
Eta orain zer egingo dugu?
ez dugu berdin sentitzen
onartzeak ez al gaitu denok
goitik behera zipriztintzen?

3.
Sistema honen joko arauak
barneratzen direnean
jende askoren iritzietan
beldurra dagoenean.
Ikastola bat irekitzea
ona al da azkenean?
Segurtasuna eskubideen
gainetik jartzen denean?

4.
Halakoetan kudeaketak
nola egin bageneki
erabakiak ez bihurtzeko
haserre iturri beti.
Zauriak sortu eta zabalduz
doaz emeki-emeki
ez dugulako adosten jakin
ateak nori ireki.

5.
Mezu uholde amaigabeek
galtzen dute balorea,
hauen atzean norbere nahia
baldin badago gordea.
Ikastolara edo etxean
ez dakit zer den hobea
baina umeek zer behar duten
nork pentsatu du ordea?

6.
Inposaketa berri gehiegi
Ikastola baterako
baliagarri izan litezke
nahiz ez jakin zertarako.
Bete edo ez gaixorik inor
behintzat ez da aterako
argi baitago guzti hau ere
ez dela hainbesterako.

7.
Denbora luzez egon ondoren
denon begiradapean
batzuk etxean besteak berriz
ikastolan bapatean.
Ea lehenbailehen batzen ditugun
umeak ume artean
ikastolako geletan eta
etxe ondoko parkean.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/zuhaitz-olazabal-susperregi-ikastolara-itzulera/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
30 Api 2020

“Bertan goxo”. Manu Goiogana Bengoetxearen bertsoak Jokin Pinatxo Olaziregik kantatuak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Bertan goxo

Doinua: ‘Bertan goxo’
Bertsoak: Manu Goiogana Bengoetxea
Kantua: Jokin Pinatxo Olaziregi

1
Guztiok erori gara
zuloaren ilunean
eta denok jaiki gara
gure indarren xumean.
Baina zer gertatzen zaigu
ohartzen garen unean
han geratu nahi dugula
garenaren hutsunean?
Babes hartu nahi dugula
hondoaren urrunean?
Altxa gaitezkeen arren
altxa nahi ez dugunean?

2
Zenbat aldiz jausi garen
zenbat aldiz altxa gora
barrura behatu gabe
begiratzen da albora.
Ez daukat garbi, akaso
nire gauza izango da,
nahitaez altxa beharra
gal ez dezadan denbora.
Baina gaur ez dut jaiki nahi
ez dut joan nahi kanpora
markatutako bidetik
eta jakin gabe nora.

3
Ez dut izan nahi garaile
ez dut izan nahi ausarta
ez dut izan nahi indartsu
ez dut izan nahi aparta
behar dut geratu nadin
malkoen gozoz negarka
ez dut nahi berriro ari
zutik jartzeko indarka.
Nire momentu bat da hau,
inor mintzen badut barka,
triste egon nahi dudana
eta ahal bada bakarka.

4
Jausteak arrazoi bat du
beti ezin saihestua,
mundua zoramen bat da,
hemen nago babestua.
Zuloan aringarri zait
bizitza aldrebestua,
lasaigarri mina sortzen
didan momentu estua…
Ez dudanez gidoian nahi
normaltasun antzeztua
hementxe geratuko naiz
luzatu arren eskua.

5
Itogarri egiten zait
eguneroko arnasa,
desegonkortzailea zait
zuen animo solasa;
behar dut eror dakidan
bizi dudan anabasa
askatzeko sentipenen
eta ideien mataza.
Badakit zure papera
ez dela oso erraza,
azkenean jaikiko naiz
baina utzi nire kasa.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/manu-goiogana-bengoetxea-eta-jokin-pinatxo-olaziregi-bertan-goxo/

Posted in Bertsoak and tagged ,, | Utzi iruzkina
31 Mar 2020

“Denbora”. Beñat Elosegi Ortiz de Zarateren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Denbora

Doinua: ‘Itsasoari begira’
Egilea: Beñat Elosegi Ortiz de Zarate

1)
Neguko egun bihozkabean
leihotik nago begira
tantatxo batek irristan behera
eskeini didan diztira
Zenbat denbora behar izan du
heltzeko kristal azpira
momentu, mende, aro, segundu
asti, minutu, berdin da,
tanta guztiak azken batean
putzu bihurtzen baitira.

2)
Pentsatzen jarriz zer da denbora
denok za(ha)rtzen gaituena
estaltzen omen ditu pena, gaitz
eta hainbeste problema
historiari kronologiaz
ezartzen dio ordena
oharkabean behin bizi eta
berriz itzultzen ez dena
milaka bagoiz osaturiko
geltoki gabeko trena.

3)
Azterketako emaitza edo
ospitaleko ilara
zain egotean ezinegonak
sorrarazten du ikara
erloju eta egutegiak
sarri epaile gisara
kondenatuok gure zigorra
noiz iritsiko zain gara
segundu orratz tik-tak leuna
orduan jasangaitza da.

4)
Berri txar batek ekar lezake
ezustea ingurura
nahiz denbora ez paralizatu
momentua izoztu da.
Aldiz udako egun batean
oinak errekan gustura
denbora ere pasatzen da, bai,
baina ez digu ardura
bizitza egin nahi nuke soilik
une hoietxen kontura.

5)
Hamalau mila milioi urte
izadia sortu zela
energi gaiak, espazioa
eta denbora motela
berriz berrehun mila bakarrik
gu lurreratu garela,
harrokeriak utzi ditzagun
ezin da segi horrela
denborak gure lekuan laister
jarriko gaitu bestela.

6)
Jaiotzetikan erlojuaren
kontra gabiltz, badakigu
tximista izan edo marea
kuku hotsaren gatibu
txarra azkartu, ona moteldu
nahiean gabiltz beti gu
geraraztea ezinezkoa
hau gainera datorkigu
geratu dela senti ezkero
kitto, gureak egin du.

7)
Tantatxo batek ekarri dizkit
pentsamenduak gogora
denbora eros ezin daitekeen
gauza bakarra_izango da
biharra ezin ikusi eta
gaur ezin joan atzora
leihoko euri tantei begira
bidaiatuz edonora
denborak eman dit gogoeta
galdu ote dut denbora.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/benat-elosegi-ortiz-de-zarate-denbora/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
29 Ots 2020

“Zaldibar argitu”. Xabier Isasi Balanzategiren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Zaldibar argitu

Doinua: ‘Zuek horrela ikusi eta’
Egilea: Xabier Isasi Balanzategi

1
Behean Eitzaga goian Elgeta,
Aixolako urtegia
Baso-zelaiak eta baratzak
ederra ikuspegia
ikusgarria izaten baita
naturaren aurpegia
baina bertan eskegia
gaiztakeri-mintegia
jarri zuten hiltegia
santa Ageda biharamonan
lehertu zen zabortegia
bi langile hil lurperaturik
eta haiekin egia (bis)

2
Autobidera zakarrak sartu
elur jausien modura
bidea eten autoak geldi
horra kaosen figura
mendi leherketak harrapaturik
lankideen arrangura
zenbat langile galdu da?
hori gure jakingura
ondorengo negargura
agintaririk ez zen hurbildu
istripuaren lekura
enpresariek errua dute
Lehendakariak ardura (bis)

3
Jaurlaritzaren ordezkariak
lepoa tente jarririk
esaten zigun ez zegoela
lurrean zikinkeririk
airea berriz garbi-garbia
ez zela dioxinarik
holako gizon zuririk
telebistan ikusirik
ezin geratu geldirik
berdin baitio gu nola gauden
hilik edota bizirik
guk zer kulparik dugu izateko
holako agintaririk (bis)

4
Kazetariek jakin nahiean
egin galdera zuzenak
Lehendakariak harrokeriaz
erantzun itsusienak
nola liteke hola zigortu
argi bila doazenak?
erantzunik eskasenak
entzun behar ez direnak
lehendakariarenak
entzun ditzala Urkullu jaunak
gure garraisi ozenak
Joaquin eta Alberto dira
hil dituztenen izenak (bis)

5
Jainkoa balitz horrela dauka
Jaurlaritzaren zerua
oso urruti geratzen zaio
herritarren endredua
ez du entzuten laguntza deia
ez langileen erregua
agintaria: dirua
Iñigo da soldadua
kapitalaren gradua
diru guztia eurentzako da
beraientzat enplegua
Verter Recycling horixe baita
Urkulluren eredua (bis)

6
Dolu-herriak bihurtu dira
Zalla, Markina ta Eibar
bi lagun galdu pozoitu dena
eta hamaika zoritxar
agintariek antza nahi dute
dena jarri haien bizkar
egin behar dugu indar
gaur bezala berdin bihar
denok biltzarrarik biltzar
aurkitu arte gure lagunak
egin dezagun deiadar
gurean bizi nahi dugulako
behingoz argitu Zaldibar (bis)

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/xabier-isasi-balanzategi-zaldibar-argitu/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
31 Urt 2020

“Gaur egungo folklorea”. Garbiñe Beraetxe Moralesen bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Gaur egungo folklorea

Doinua: ‘Besarkadak eta labankadak’
Egilea: Garbiñe Beraetxe Morales

1)
Garai berriak iritsi dira
eta gai zaharrek oztopo
feminismoa gaur egun baita
matxismoan antidoto
letra matxistak eduki arren
musika ez dut gorroto
feminista naiz ta harro diot
perreoa dut gustoko

2)
Jamaikarren erritmoa dugu
gizartean murgilduta
Azken finean tradizioak
amaiera bat badu ta
Arin-arina ta fandangoa
dance hall-arekin nahastuta
hauetako bat aukeratzea
da nire barne burruka

3)
Skin, txonia, pijoa edo
abertzaleen tankera,
Gu Oialumen ibili ohi gera
Daddy Yankeeren antzera
Regetoia gaur egun delako
erromeri saiakera
Itsuragatik ez du ematen
baina denak fansak gera

4)
Adidas eta salomonekin
sarritan goaz dotore
Gozategi, Tapia ta Leturia
eman zazue amore
Gaur egunean gazteak gara
trikitixaren traidore
regetoia ta perreoa
bihurtu dira folklore!

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/garbine-beraetxe-morales-gaur-egungo-folfklorea/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
20 Urt 2020

“Bertso berriak, Antxeta Irratiari jarriak”. Aitor Errazkin Vicenteren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

Bertso berriak, Antxeta Irratiari jarriak

(Bertso-sorta entzuteko: https://www.antxetamedia.eus/news/guk-ere-baditugu-gure-bertsoak-aitor-errazkin-bert/)

Doinua: ‘Oraindik hango oihartzun hots bat’
Egilea: Aitor Errazkin Vicente

1.
Kalatxorien karranka arrotz
zen bi mila ta batean
baina Antxeta sortu zen Behe
Bidasoako partean
komunitate euskaldunari
parte hemen ta parte han
euskara hutsez berri emateko
goizetik moko betean.

2.
Irrati izan nahi izan zuen
afizio, ofizio…
Hendaia beti habia sendo
baina izateko zio
sortze beretik Euskal Herria
nahimen, irrika, desio
eta urteak bete ahala
ametsak bete zaizkio.

3.
Hegan, ibiltzen zein igerian
guztietan da trebea
aurrerabide erraza, baina,
ez da laguntza gabea
Antxetak bizi iraungo badu
gertu behar du taldea
elkarlanean edo bakarrik
badago-eta aldea!

4.
Euskal Irrati, Arrosa eta
Radio Kultura bidaide
Antxetak uhin bidez darama
gure berri airez aire
sentiarazten ditu Barkoxe
Hondarribia, Luzaide
tokian toki berezi eta
herri bereko partaide.

5.
Donostiara ere heldu zen
Bidasoatik harago
orain Iruña, Gasteiz ta Bilbo!
Izango al da gehiago?
Aurrez txikitik eragitera
Antxeta ohituta dago
baina badaki behar denean
handira jotzen hordago.

6.
Horra Antxetak azken boladan
iritsi duen tamaina
legea bera borrokatzeak
ekarri dion ordaina.
Geroa kezka iturri dauka
aktualitatea haina
hegoak zabal iparra galdu
gabe jardun behar, baina.

7.
Orain Itsasu daukagu Bilbon
eta Gasteizen Heleta
Donostia aldean, Iruñerrian
Domintxaine-Berroeta
mugak apurtzen trebea izan
da betidanik Antxeta
mugaz gaindi-ak muga badela
onartzea dakar eta.

8.
Euskaldunontzat irla bat zara
irratien itsasoan
zenbat etxetan sartzen da sortzen
dena Behe Bidasoan?
Garoa ez da kalte gurean
ez kresala lur gozoan
ezer sustraitu asmorik bada
gure lurralde osoan.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/aitor-errazkin-vicente-bertso-berriak-antxeta-irratiari-jarriak/

Posted in Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
29 Aza 2019

“Zaldunborda”. Adrian Arruti Bernadeten bertsoak, Oarso-Bidasoaldeko Hitzan.

Zaldunborda

Doinua: ‘Komeni zaigun ixtoria bat (A)’
Egilea: Adrian Arruti Bernadet

1.
Bere garaian erraustegiaz
jarri gintuzten jakean,
orain saltoki handi batekin
hasi dira atakean.
Jaurlaritzaren mugatze lege
handienaren atean
dena lotuta utzi nahi izan
zuten uda gau batean.

2.
Iluntasun ta alebosiaz
batzuen kudeaketa
bikaina denez, zertarako gu?
Zertarako zundaketa?
Zaldunbordako gainean egin
nahi dute makro outleta
eskualdeko merkatariek
baliorik ez dute ta.

3.
Haien eredu jasangarria
zabaltzen alderik alde
aritu arren diskurtso hori
ez da izaten debalde
azpiegiturez suntsitzen dute
izaki zein mendialde
gero haritz bat landatzen dute
ekosistemaren alde.

4.
Hainbat alderdi bihurtu ohi da
horrela progre nahiz eko.
Makro outletak bertute asko
omen dauzka banatzeko
prest daudelako hainbat lan duin
hiltzera kondenatzeko
Beraien ordez beste bi mila
duingabe eratzeko.

5.
Lanen baldintza duin gabeaz
sarri dut hitz jarioa:
Euskal Herriko beharginek maiz
dute sufrikarioa.
Berrogei lagun hil dira aurten,
nolako kalbarioa!
Sarri lan batek bihurtu ohi du
bizitza prekarioa!

6.
Behar denean behar duenak
gaitzari eginez uko
esperantzaren berdea erraz
bihurtu izan du luto.
Sortu ditzaken ezbehar denak
izanagatik gertuko
gure odolak ez dio inoiz
arropa zipriztinduko.

7.
Norbanakoak ez du indarrik;
ez botereak adina
guk Zaldunborda Gelditu dugu
borroka ildo egina
batu zaitezte plataformara
ez da erronka arina!
Honek guztiak Bidasoaz gain
daukalako eragina.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/adrian-arruti-bernadet-zaldunborda/

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
29 Urr 2019

“2019ko udako errepasoa”. Abel Zabala Elizasuren bertsoak, Oarso-Bisoaldeko Hitzan

2019ko udako errepasoa

Doinua: “Loriak udan intza bezela”
Egilea: Abel Zabala Elizazu

1.
Konpromisoa hartu nuen ta
sorta jartzeari ekin
hilabetean borrokatu naiz
ideiekin zein hitzekin
errepaso bat egin nahi nuke
orain ahal dela zuekin
bi mila eta hemeretziko
udak utzitakoekin.

2.
Udaletako hauteskundeei
beharko erreparatu
udaberriko azken egunek
utzi zuten zenbait datu
berriro ere Sagarzazuk zein
Santanok botoak batu
Hondarribian eta Irunen
ezertxo ez da aldatu.

3.
Uda parteak parranda gogoz
jartzen gaitu aldez-alde
nahiz ta urteak joaten diren
beti berdinetan gaude
ze emakume izate hutsa
ez da irteten debalde
ia jairikan ez da igaro
sexu erasorik gabe.

4.
Klima kontutan nahiko sentsible
omen dabil Jaurlaritza
baina eredua aldatzea da
ezinbesteko baldintza
trenez, metroez ta errausgailuez
kokoteraino gabiltza
ingurumena kixkaltzen dute
ta kea saltzen dabiltza.

5.
Gerran dago(e)nak bere herritik
nola nahi duen atera
Siriatikan iristen dira
Italiako atera
ez da goxoa europatikan
egiten zaien harrera
Open Arms-ekin gertatu zena
horrexen adibide da.

6.
Nola galerna uda betean
iritsi zen G zazpia
ta Biarritzen atera zuten
familiko argazkia
alturan gora igo ezkero
bistaratzen da azpia
gutxi batzuek zuzentzen dute
munduaren sarraskia.

7.
Kristautasuna gurean ere
oraindik ez dago hila
Jainkoa eta Lege Zaharra
Jeltzaleen maratila
Urkullu jauna Batikanora
bada kilometro pila
ta militarrak Arantzazura
bedeinkazioan bila.

8.
Sei adibide edo exenplu
aipatu ditut emeki
zein den indartsu ta zein menpeko
azaltzen dute ederki
alternatibak behar ditugu
eta garunak ireki
zeren bestela boteredunek
irabazten dute beti.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/abel-zabala-2019ko-udaren-errepasoa/

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
30 Ira 2019

“Siberia-Gasteiz”. Igauri Lopetegi Amostegiren bertsoak Oarso-Bidasoaldeko Hitzan

Siberia-Gasteiz

Doinua: “Batetikan korrozka”
Egilea: Igauri Lopetegi Amostegi

1.
Batxilerra bukatuz
askoren modura
Behingoz askaturikan
etxeko aingura
Bi pisukiderekin
hura plana, hura!
Guk Siberia-Gasteiz
gendula helmuga
Orduantxe hasi zen
gure abentura.

2.
Hertzainak jarri gendun
ezin ozenago
Ta hara non kontrola
parean, akabo!
Jarri ginen txuriak
baino txuriago
Ongi atera ginen
harrituz zeharo
Baina ni kotxe hortan
ez nator gehiago.

3.
Peugeot txuri zaharrak
bete zuen plana
Baina zulaturikan
gurpila ai ama!
Nahiz ta ezin sinetsi
aldatu izana
Eta askotan eman
sekulako lana
Konparaezina da
kotxe horren xarma.

4.
Gainditu genduela
Kotxe-mekanika
Oilasko bat hartu nun
izena jarrita
Litrona bat izan zen
saltsaren teknika
Ta ai! ze ona zeunden
pentsatzen hasita…
Gogoan zaitugu ta
agur Margarita!

5.
Azkenik, juerga ona
da ostegunena
Baina arazo latza
da ostiralena.
Unibertsitatean
hori bai poema
Jabetu naiz gaindituz
hainbeste problema
Sarri bizitza dela
maisurik onena.

Iturria: https://bidasoa.hitza.eus/generoak/iritziak/igauri-lopetegi-amostegi-siberia-gasteiz/

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina
30 Ira 2019

Irunabarren eta HITZAren arteko elkarlana, abian

Hitzarmena abiatu dugu Irunabarrek eta Oarso-Bidasoaldeko Hitzak. Hilero argitaratuko da bertsolariren baten bertso-sortaren bat, beraz, eskualdeko berripaperean, nola formatu fisikoan, hala digitalean. Irunabarren bidez helaraziko zaizkie bertsolarien lanak Hitzakoei; hortaz, koordinaketa lanak egingo ditu Irunabarrek. Bertso-sortetan helarazten diren iritziak bertsolarienak dira; inolaz ere ez Irunabarrenak edo Hitzarenak.

 

Posted in Berriak,Bertsoak and tagged , | Utzi iruzkina

Post Navigation

Newer Entries →