Pasa den azaroaren 26an, ostiralarekin, burutu genuen Irabazi asmorik gabeko I. Bertso paper sariaren ekitaldia. Hondarribiako Muara elkartean batu ginen sorta aurkeztu zuten zortzi lagunekin batera. Denera, 10 sorta kantatu zituzten sortzaileek eta, ondotik, parte hartzaileek Aitor Errazkin Vicentek aurkeztutako BI GOI BILERA: GLASGOW eta HONDARRIBIA sorta deliberatu zuten onena.
Aurkeztutako sorta guztiekin, txostena osatu dugu. Jarraian duzue eskuragarri.
Sorta hau 2zio taldearen izen berekokantuan oinarritua dago.
1. Gela zuri batean egunak dira beltz; ospitalea etxe, osasuna amets. Makina bati lotu behar derrigorrez, gaitzarentzat adinik ez dago tamalez. Makina bati lotu behar derrigorrez, horrela bizi ziren Miren eta Amets.
2. Bertsua bazen ere bien dolamena, diferentzia bat zen aski nabarmena. Ametsek zuen ustez oherik onena, ez politena eta ez erosoena. Ametsek zuen ustez oherik onena, ganberako leihoa ondoan zuena.
3. Biak egonagatik gelan preso katez, leihoa ihesbide bat zuten, izatez. Miren uros izan zen garai luze batez, Ametsek deskribatzen zion dena artez. Miren uros izan zen garai luze batez, mundua ikusten zuen Ametsen bitartez.
4. “Arreta jar dezagun zuhaitz-adaxketan, han txori bat kantari dabil jostaketan. Zabalera begira, zabalguneetan; ume bat zoriontsu dabil gordeketan. Zabalera begira, zabalguneetan; bizia sentitzen da txoko guzietan”.
5. Asteburuan eta astean, orobat, arreta zuzentzen zen aldiro leihorat. Bidaiatu nahi zuten gelatik kanporat, beren bizi dorpea ahanzteko erabat. Bidaiatu nahi zuten gelatik kanporat, hala egiten zuten munduarekin bat.
6. Baina denborak Miren zuen erasana, eta sumatzen ari zen kontraesana. Dolu zuen leihorik hurbil ez izana, irudikatu behar Ametsek esana. Dolu zuen leihorik hurbil ez izana, pixka bat pisuago zen zeraman zama.
7. Amets usaintzen hasi zen giro goibela, eta azpimarratu zion behin honela: “Sekula ez ahantzi ber atakan gaudela, nire bi begi hauek zureak direla. Sekula ez ahantzi ber atakan gaudela, eta biok izate bakarra garela.”
8. Baina Miren zegoen zalantzaz josia, hark ere nahi baitzuen ikusi ortzia. Galdera bilakatu zen diagnosia: ez al dut nik merezi hark duen dosia? Galdera bilakatu zen diagnosia: ez al da auzokide txarra jelosia?
9. Azken horrek, tamalez, pertsona noizetik noizera kolpatzen du barren-barrenetik. Amets behatu zuen hurbil-hurbiletik, eta pentsatu zuen: “Ken zaitez paretik!” Amets behatu zuen hurbil-hurbiletik, eta haren bihotza eten zen kolpetik.
10. Leihoraino hurbildu zen goizean goizik, eta ezin ulertu Mirenek zipitzik. Ez zuen deus sentitzen harridura baizik, ezin zuen atera mingainetik hitzik. Ez zuen deus sentitzen harridura baizik, leihotik haratago ez zegoen fitsik.
1.- Zure itzulpena juzgatu dute aurtengo Euskadi Sari “Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak” lanaren kari luma dantzatuz jartzen duenak gure hizkuntza kantari erdal sorkuntzak bihur ditzake euskaldunontzat opari.
2.- Filologo eta historia zale behin idazten ikasia ordutik langai izan dituzu testua eta orrazia berriki jaso duzun aitortzak orain badu garrantzia baina ez zara lan horietan atzo goizean hasia
3.- Euskaraz ari izan zaizkigu Asterix eta Obelix Diderot, Taylor, Queneau, Depestre zein Solá bera hitz eta pitz Nothomb bi bider gozatu dugu eta Flem, berriz, lau aldiz orain guztien faltan geundeke zugatik izan ez balitz.
4.- Uste liteke beste norbaitek ere itzul zitzakeela eta nik behintzat ez dut esango hori ez denik horrela baina sumatu dugunok zure ezaguera itzela ongi dakigu hobeto gutxik itzuliko zituela.
5.- Urtetan zehar pilatu duzu laudorio uholdea: “arretatsu”, “fin”, “natural”, “jori” “estilista dotorea”… Hemen inortxo ere ez dago adar idorrik gabea horiengatik saririk ez da inon ematen ordea.
6.- Erronka zale sutsua dena ez da ibiltzen iheska zuk horretatik ere baduzu zailtasunik bada, festa! Idazlearen esan-minetan itzultzailearen kezka baina halako etsaminetan zure parekorik ez da.
7.- Itzulpengintza ez ezik beste hainbat lan ederren jabe artikulu, hitz-joko, liburu egunkariko zutabe… Gainerakook behar neurrian ohartuta ote gaude zenbat eginda zauden gaurgero gure hizkuntzaren alde?
8.- Biak aurkitu daitezke zugan jakintza eta jakin-mina bata lanaren emaitza duzu bestea ase ezina euskal ahozko eta idatzizko tradiziorako grina beti itzuli izan diguzu puntako testu egina.
9.- Irundar batek goren mailara goitzen duenero Irun zein puntaraino den garrantzitsu ez dakit ote dakigun hori txoritxo batek aspaldi belarrira esan zigun atera hortik kontuak honek zer poza ematen digun!
10.- Bertso bidean aise heldu naiz ez naiz ari eta bortxan gezurrik ez dut bat bera ere sartu behar izan poltsan sorta zintzoa eskribitu dut zure lorpenen aitortzan azkena ez da txikia izan eta zorionak, Joxan!
Pasa den urriaren 25ean iragarri genuen IV. Bertso Mendaria egingo genuela, baina bertan behera utziko dugu.
Egun dauzkagun baldintzak ez dira egokienak, eta izurritearen enegarren zabalkundea dugun honetan, ezin dugu bete beharreko segurtasun neurririk bermatu. Beraz, tamalez, IV. Bertso Mendariari egoerak uzten digunean ekingo diogu.
Bertso Mendaria bertan behera utzi badugu ere, Irabazi asmorik gabeko I bertso paper sarian parte hartu duten bertsolariekiko zorretan gaude. Horregatik, sorta azaroaren 23a baino lehen aurkeztu duten kideekin aurreikusitakoari eutsiko diogu, beti ere, modu xume eta seguruan. Beraz, orain hilabete iragarri bezala, ostiral honetan, azaroaren 26an, arratsaldeko 19:30ean hasita, sorta aurkeztu duten bertsolariekin batera burutuko dugu ekitaldia.
Besterik gabe, eskerrak eman nahi dizkiegu bertso paper sarian parte hartu duzuen bertsolari guztiei eta, era berean, barkamena eskatu nahi diegu gurekin batera IV. Bertso Mendarian parte hartzeko asmoa zuten gainontzeko lagun guztiei.
1) Iraganean gertatu denak nahiz garbiro erakutsi nondik ez joan, nik okertzeko behar izaten dut gutxi. Mugikorrean murgildu eta zenbaki hori ikusi bezain agudo, egonezina da neure baitan nagusi. Saiatu, behintzat, ni saiatzen naiz, baina ezin diot eutsi.
2) SMS bat idatzi dizut: “Ni orain noa plazara”; letra bakoitza idatzi eta ezinegona latza da. Nire bizitza hutsa denean, basamortua, Sahara, izan ohi zara nire argia eta nire ugazaba. Nahiz eta jakin oker noala, indartsuegia zara.
3) “Betiko plaza horretan, beraz”, denak segitzen du berdin, hori besterik ez nuen behar etxetik atera nendin. Neure burua ongi aditzen nahiz eta egin ahalegin piloa, ez dut askotan lortzen; badut nahikoa zeregin. Zure sirena-oihu horiei ezin diet muzin egin.
4) Oinez segitu eta gainditu dut barneko gurutzada; sendoegia da, alegia, zu ikusteko bultzada. Etorbideak eta bideak hartu ditut sigi-saga; auto artean, laster batean, zeharkatu dut galtzada. Baina ez zara inon ageri, non arraio gorde zara?
5) Nahiz eta jakin ohikoa dela, lekuko da iragana, ez etortzeak mina eman dit, sartu didazu labana. Nahiz eta jakin horrelakoa dela gure harremana, zu lasai egon, laztua baitut dagoeneko orbana. Zu ez bazatoz niregana, ni joango naiz zuregana. 6) Kale guztiak miatu ditut, aurrera eta atzera; xake tauletan ibiltzen diren dorre azkarren antzera. Baina ez zaitut inon aurkitzen, joan ote zara etxera? Azkenerako etsi egin dut, banoa barra ertzera. Etorri, arren, nire barruan dudan hutsa betetzera!
7) Bizi honetan maiz pasatzen da, begiratu urrutiko intxaurrei eta lau besterik ez dira izaten txikito! “Nolanahi ere, zer egingo dut?” eta segidan txupito zenbait barrura eraman ditut, alkoholean ito, kito! Etorri nire ondora ala alde egizu betiko!
8) Bi ordu edo pasatu dira, azkenean tabernazain batek kalera bota egin nau, garrasika hainbat irain. Pareta baten kontra jarri naiz, benetan sekula bezain pentsakor nago, guzti-guztia ulertu dezaket orain: mundu zikin hau aurrera doa eta, bitartean, ni zain.
1) Azaroa ate joka ari da axolagabe iparraldeko haizea sartzen hasi da herabe. Azken aldian lanera noala, presarik gabe, Dunbarriak, goizean goiz, izan ditut parez pare… Egunsentiak sekula baino ederrago daude.
2) Marea gora. Etxetik usain daiteke kresala lainoak metatu dira marrazten argi-itzala. Nik ikusteko moduan utzi du gutun-azala. Arratsaldez ikusi dut poteatzen genbiltzala pena edaten ardoa izanen balitz bezala.
3) Begiratzen du herriko zure argazkietara behar bada zu bilatzen, zu aurkitzen, behar bada… Aietetik hona nola aldatu den begirada. Tarteka entzuten diot: “arras erraz ohitu gara bake asmorik gabeko bake garai honetara”.
4) Begiak nahigabetuak eta bozean dardara burua ezin altxatu darama azken bolada. Noizbehinka perfilatzen du irri baten ingerada. Lau hormen artean preso duenarentzat alaba, nonbait, bizitza laburra eta pena luzea da.
5) Hurbilketei begiratuz bada aski datu dantza zurrumurruei ematen ari zaie egiantza mugimenduak daudela eta badu konfiantza burumakur dabil baina ez du guztiz galdu, antza, noizbait etxera sartuko zarenaren esperantza.
6) Bederen nahiko zintugun hemendik ahalik hurbilen. Urte eta erdi pasa ez zaituela ediren hurrengoa noiz ote den ez dakit oso argi den amarekin joateko ideiarekin nenbilen ea bisitak lehen bai lehen lehenera itzultzen diren.
Txingudiko Bertso Eskolako Bertso-tailerrak laugarrenez antolatu du Bertso Mendaria azaroaren 26rako, ostiralarekin eta 19:30ean hasi eta 22:30ak bitarte.
Joan den ikasturteetan antolatutakoren batera azaldu zenak badaki zertan den kontua: Muara Elkartearen ateak, barra (pintxo eta guzti) eta mikrofonoak guztiontzat zabalik.
Oraingoan, baina, bada berrikuntzarik; Irabazi asmorik gabeko I. Bertso paper saria.
Sari honen helburu behinena, bailarako bertso sortzaileak bertsoa protagonista den inguruan batzea da. Horrek ez du, inondik inora ere, beste edonongo sortzailerik baztertzen; edonork hartu dezake parte sari honetan.
Bertso paperak aurkeztu ahala, antolakuntzak denak batu eta azaroaren 26an, Hondarribiako Muara Elkartean, ikusgai jarriko ditu. Sortzaile bakoitzak, sorta igorri bezala, aipatutako data horretan Muaran aurkeztu eta bere sorkuntza kantatzeko konpromezua hartuko du.
Parte hartzaileek, egunean bertan antolatzaileek markatutako sistemaren arabera, sorta bakoitza kantatu ahala ebaluatu beharko dute. Egileak ezingo du bere sorta baloratu.
Aurkeztutako sorta bakoitza elkarteko paretetan egongo da eskegita gainontzekoek irakurri ahal izateko.
Saria egongo da… edo ez!
Jarraian, zeinbait irizpide:
Bertsoekiko:
– Maila bat eta bakarra.
– Norbanakoak zein talde batek egin ditzake.
– Nahi adina bertso paper aurkez daitezke.
– Gutxienez 3 eta gehienez 5 bertsoko sortak.
– Gai, doinu eta neurri librean*.
– *Kopla formatuan bada, gutxienez 6 eta gehienez 10 kopla.
– Urriaren 26tik azaroaren 23ra bitarteko edozein egun eta ordutan.
Azaroaren 26an, ostiralarekin, arratsaldeko 19:30ean, Hondarribiako Muara Elkartean ikusiko dugu elkar! Animatu zaitezte parte hartzera! Ederki pasako dugu!
Irunabarrek kudeatzen dituen Txingudiko Bertso Eskoletan, hasi berri dugu 2021/22 ikasturtea. Ikasturte honetako eskaintzaren berri eman genuen aurreko batean, eta izen ematea zabalik dago. Ikasturte berriaren harira, Adrian Arruti eta Irati Alcantarilla irakasleak elkarrizketatu dituzte Txingudi Online-en. Gogoratu maila ezberdinetako taldeak daudela, eta bertsotan trebatzeko gogoa izatea dela izena emateko baldintza bakarra. Hementxe duzue elkarrizketa. Animatu eta zatoz bertso-eskolara!
1) Covidak bete dituenean ZIUak, albistegiak, bertso-jarriak, sare sozialak eta laborategiak ukatu gabe bizi ditugun momentu larriegiak beste gaitz larri batean jarri nahiko nituzke begiak
2) Estatistikak begiratuta datua da nabarmena: heriotzaren kausa bat dela zirkulazio-sistema, hain zuzen ere iaz hildako gehien utzi zituena. Beraz, zergatik ez da aztertu sedentarismoarena?
3) Etorkizunaz pentsatu eta gaztetxoei errepara nola bidali ditugun preso denak euren geletara. Ezin kalera atera, beraz, pantaila aurrean laga… mugitu gabe bizi den gazte asko hezten ari gara.
4) Jana etxera eramaten da eta bezeroa ditxan haren gorputzak alferrikako bi pausu eman ez ditzan.. Zalantza daukat eraiki dugun pantailen telebizitzan zulo bat beste zulo batekin estaltzen ez al gabiltzan.
5) Elkartu ginen “S.O.S. Ostalaritza” oihura hala bultzatu dugu berriro jan-edanaren ohitura eta helduok behin geundenean desiotako modura aisialdiko langileekin inor gutxi oroitu da.
6) Aisialdia debekatuta egon da aste luzeetan eta eskola kirola ere baztertu da gehienetan. Obesitate-maila gizen bat dugun jendarte honetan ez dago zulo kopuru bera guztion gerrikoetan.
7) Baina gazteek ez aisirik, ez kirolik, ez gaztetxerik eta kaleko edana ere, nonbait, ez da babesterik ez baitago hau gatazkarekin lotzen ez den albisterik, alternatiben bila, ordea, utzi al zaie besterik?
8) Gaztetxoenek ez dute jaso merezi duten tratua eta halere haiei egozten zaie gure bekatua, kirol-aisia murriztu zaie, egon da debekatua, egon beharko lukeenean ohituretan txertatua.
9) Kirol-aisia ez da bakarrik begiz ikusten duguna, halaber dira balore batzuk eta buru-osasuna. Hortaz, hasi den kurtsoan ea zein dugun neurri-bilduma, ea non jartzen dugun fokua eta non lehentasuna.
Irunabar, Irungo bertsoaren bilgunea 